เที่ยวรอบๆนอกโตเกียวด้วยรถไฟ (1)

แผนไปเที่ยวอย่างง่ายๆ ตั้งหลักจากโตเกียว ไปเที่ยวเมืองใกล้ๆ ก็จะมี 1-day trip อยู่สามสี่เส้นทาง ที่ค่อนข้างจะฮิต จะมีตั๋วรถไฟที่เป็น 1-day pass สำหรับเที่ยวแบบนี้ด้วย สะดวก และคุ้มดี

คำแนะนำทั่วไป
ตั๋วหลายอันจะใช้ได้ทั้งรถไฟ และ บัส สำหรับ บัส ควรเช็คตารางเวลารถดีๆ จะทำให้วางแผนเที่ยวได้ง่ายขึ้น
ตัวเมืองส่วนใหญ่จะมีบัสท่องเที่ยววิ่งเป็นวงกลมตามจุดท่องเที่ยวต่างๆ (เขาเรียก meguri bus) แล้วจะมีตั๋ว 1-day pass ขาย ถ้าไม่ได้มีเป้าหมายอะไรเป็นพิเศษ ใช้บัสแบบนี้จะเที่ยวได้ครบดี

เส้นทางน่าสนใจ
1. ไป Yokohama
สถานที่ท่องเที่ยวหลักๆของโยโกฮาม่าอยู่เลียบชายฝั่งทะเล เริ่มจาก Minatomirai เป็นโซน..อืม เมืองใหม่(?) ของโยโกฮาม่า แถวๆนั้นจะมีตึกสูง สวยๆ(?) อยู่ ตึกเด่นๆในบริเวณนั้นคือ Queens Tower, Landmark Tower (สูงสุดในญี่ปุ่นนะ แต่ใบหยกกินขาด..) มีชิงช้าสวรรค์ใหญ่ๆ รวมๆเป็นย่านที่ดู "ทันสมัย

ถัดมาติดกันเลย มี..ตึกโกดังยุคแรกของท่าเรือโยโกฮาม่า (赤レンガ - red brick warehouse) ตอนนี้มันเปิดเป็นโรงแรม กับห้าง ถึง..ปราสาทแดง จะสวยกว่า.. แต่ถ่ายรูปโกดังนี่จากข้างนอก ก็สวยดีนะ

เดินเลียบทะเลมาเรื่อยๆ จะเป็นสวนสาธารณะ ชื่อ Yamashita Park เดินเล่นเรื่อยๆ ได้ ดูอ่าวโยโกฮาม่า แต่ถ้าขี้เกียจเดิน ก็กลับมาขึ้นรถไฟแทนก็ได้ (สถานี sakuragichou) เดินมาจนสุดสวน จะเห็นภูเขาเตี้ยๆอยู่ บนนั้นมีพวกสถานกงสุลเก่าของฝรั่ง สมัยเปิดท่าเรือใหม่ๆ (150 ปีก่อน.. ปีนี้ฉลองเปิดท่าเรือครบ 150 ปีน่ะ) แต่ สภาพออกจะเป็น ซากตึก พอควร เพราะมันโดนบอมบ์ไปตอนสงครามโลกด้วย นอกจากนั้น มีจุดชมวิวอยู่ จะเห็นวิวอ่าวโยโกฮาม่าทั้งหมด ถ้าอยากขึ้นไปดู ก็ต้องขึ้นเขากันสักหน่อย

ส่วนตรงตีนเขา ตรงนั้นเป็นย่าน Motomachi แปลตรงตัวว่า เมืองเก่า แถวนี้ๆคล้ายๆย่าน ginza ขนาดย่อส่วน ถ้าอากาศดีๆ ก็เดินเล่นได้ (แต่หน้าร้อน ไม่ค่อยแน่ะนำนะ)

หันหลังให้ทะเล เดินจากตรง motomachi เข้ามาบนฝั่ง จะเป็นย่าน china town ... ก็..คนไทยอาจจะเฉยๆกับ china town มั้ง แต่เดินถ่ายรูปประตูทางเข้า china town ก็สวยดี ข้างใน ส่วนใหญ่จะเป็นร้านอาหารจีน ร้านขายของพอมีบ้าง

สุดทางที่ Motomachi ก็หมดสถานที่ท่องเที่ยวหลักๆของ yokohama แล้ว คือ.. จะบอกว่า ถ้าขยันเดิน (สองสามกิโลได้มั้ง) ก็ตีแค่ตั๋วรถไฟไปกลับ ที่เหลือ "เดิน" อย่างเดียวได้ แต่ถ้า สังขารไม่อำนวย :P ..

1. Minato burari ticket
วันละ 500 เยน เป็นตั๋ว free pass ในโซนตัวเมือง yokohama ขึ้นบัสที่บริหารจัดการโดยเมือง yokohama ได้ มันจะมีบัสท่องเที่ยว เป็นรถสีแดงๆ ชื่อ akai kutsu วิ่งเป็นวงกลมในโซนนี้ ถ้าขึ้นอันนี้ก็จะเที่ยวได้หมดเหมือนกัน ค่ารถเที่ยวละร้อยเยน freepass ก็ขึ้นรถนี่ได้เหมือนกัน บัสธรรมดาของ yokohama ก็ขึ้นได้ (市営バス) แต่นักท่องเที่ยวที่ไม่ชำนาญภาษาญี่ปุ่นอาจจะต้องปวดหัวกับเส้นทางบัสอยู่บ้าง ขึ้นรถท่องเที่ยวจะสังเกตได้ง่ายกว่า ไม่หลงแน่ๆด้วย
http://www.yokohama-bus.jp/burari/index.html

2. JR yokohama minatomirai pass
วันละ 500 เยน เป็น pass ขึ้น JR ในโซนนั้น กับรถใต้ดินสาย minatomirai ได้ไม่จำกัด ข้อดีของรถไฟ คือ รถมันไม่ติด และวิ่งถี่กว่าบัส (ปกติบัสน่าจะวิ่งราวๆ 20 นาที คันนึง) แต่มันต้องเดินมากกว่าบัสสักหน่อย
http://www.jreast.co.jp/e/pass/yokohama_minatomirai.html

3. Tokyu minatomirai pass
เป็นตัว ไป-กลับ รถไฟของบริษัทโตคิว ไปสถานี Yokohama ของรถใต้ดินสาย minatomirai (ก็ของโตคิวนั่นแหละ) แล้วขึ้นลงได้ไม่จำกัดในสาย minatomirai ราคาขึ้นกับจุดเริ่มต้น เหมาะสำหรับคนที่คิดจะไปเฉพาะโซนเลียบทะเล แค่ราคา ไป-กลับ อย่างเดียว ก็ถูกกว่าซื้อปกติแล้ว แต่ถ้าบ้านไม่ได้อยู่ใกล้รถไฟของโตคิว ก็ไม่มีประโยชน์

การเดินทางไป yokohama มีรถไฟของ JR (หลายสายอยู่ มีทั้งรถด่วน หวานเย็น), Keikyu, Tokyu จะใช้บริการสายไหนขึ้นกับว่าตั้งต้นจากตรงไหน แล้วก็มี pass ของอะไรอยู่แล้วหรือเปล่า เช่น คนถือ JR pass อาจจะอยากขึ้น JR ซึ่ง..ราคาปกติมันจะแพงกว่าเจ้าอื่น

2. ไป Enoshima+Kamakura
Kamakura, Enoshima ถ้าออกจากโตเกียว จะอยู่เลย yokohama ออกไปอีกซักครึ่งชั่วโมงได้ จุดท่องเที่ยวเด่นๆของ kamakura (ที่ไปกี่ทีๆ ก็ได้ยินเสียงภาษาไทยลอยว่อนไปทั่ว) คือ daibutsu
เรื่องเกี่ยวกับ kamakura - ดู entry เก่า

Enoshima อยู่เลยออกมาจาก kamakura อีกนิดหน่อย Enoshima เป็นเกาะอยู่ใกล้ๆ ชายฝั่ง เดินไปได้ (ราวๆกิโลนึง) มีถนนเชื่อม บนนั้นมี "ศาลเจ้าแห่งความรัก" เหมาะสำหรับคุณๆ คู่รักทั้งหลาย แต่.. มันอยู่บนเขา..(อีกแล้ว) ถ้าจะไปก็จะได้ออกกำลังกันสักหน่อย ถ้าเดินขึ้นเองไม่ไหว ก็มีบันไดเลื่อน (เก็บตังค์) ให้เหมือนกัน

ระหว่างทาง Kamakura - Enoshima จะเป็น..อืม.. รถไฟผสมกับ tram (บางทีมันก็วิ่งแบบรถไฟ บางทีมันก็วิ่งปนกับรถยนต์บนถนน) บางคนเขาก็ว่า มันน่าสนใจดี นั่งรถเล่นดูก็ได้ รถไฟสายนี้ชื่อ Enoden ยังไงตอนจะไป daibutsu ถ้าไม่นั่งบัส จะไปรถไฟ ก็ต้องนั่งสายนี้อยู่แล้ว

สำหรับ free pass ในโซนนี้ จะเน้น enoden เป็นหลัก บาง pass จะรวมตั๋วบัสไปให้ด้วย

1. JR Kamakura-Enoshima excursion ticket
1970 เยน จากสถานีไหนก็ได้ในสาย yamanote ใช้ได้ 2 วัน (เขาตั้งใจให้ค้างคืน) ขึ้น JR, monorail, Enoden ได้
http://www.jreast.co.jp/e/pass/kamakura_enoshima.html

2. Odakyu Enoshima-Kamakura free pass
1430 เยนต่อวัน ถ้าขึ้นจาก shinjuku และถูกกว่านั้นถ้าขึ้นใกล้ๆ เป็นตั๋วไป-กลับของสาย odakyu ถึงสถานี fujisawa (ของ odakyu) ในโซน kamakura ขึ้นได้เฉพาะ Enoden
http://www.odakyu.jp/english/freepass/enokama_01.html

ปกติแล้วเราใช้ตั๋วนี่ตลอด ถ้าจะไป kamakura เพราะบ้านเราอยู่ค่อนมาทางนี้มากกว่า JR แล้ว.. ถ้าไปวันเดียวตั๋วนี่ก็ถูกกว่ากันเห็นๆ

3. ไป Hakone
สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของทัวร์คนไทย ไปแต่ละทีเจอคนไทยเป็นคันรถ (บัส..) เส้นทางมาตรฐานจะเป็นวงกลม เริ่มจาก รถไฟปีนเขา เคเบิลคาร์ กระเช้าข้ามเขา ลงมานั่งเรือล่องทะเลสาบกลับ แล้วขึ้นบัสกลับมาจุดเริ่มต้น ระหว่างทางมีจุดแวะเพียบ ถ้าจะไปให้หมดทุกจุดที่น่าไป ควรค้างอย่างน้อย 1 คืน
จุดที่น่าสนใจ สำหรับทริปเช้าไปเย็นกลับ
- รถไฟปีนเขา รถไปปกติจะวิ่งทางราบ แต่อันนี้ มันต้องขึ้นเขา มันก็เลยจะวิ่งแบบ ทบไปทบมา วิวรอบด้าน ก็จะเป็นเหมือนขับรถขึ้นเขา เป็นหน้าผาบ้าง เห็นป่าข้างล่างบ้าง ช่วงมิถุนา ที่เป็นฤดู ajisai (hydrangea) สองข้างทางจะมีแต่ดอก ajisai บาน เป็นฤดูท่องเที่ยวของรถไฟสายนี้เลย
- Hakone open air museum น่าถ่ายรูปมาก ยังไม่เคยแวะเหมือนกัน แต่ถ้าไปรอบหน้า คงจะแวะ
http://www.hakone-oam.or.jp/english/index.html
- Owakudani เป็นสถานีนึงของกระเช้าข้ามเขา เป็นที่ที่... เจอบัสคนไทยตลอด ตรงนี้เป็นเหมืองกำมะถัน ของว่างที่คนแวะซื้อกันคือ ไข่ต้ม ที่เปลือกมันสีดำ (เพราะน้ำแถวนี้มีกำมะถันเยอะ) ที่จุดนี้เห็นวิว fujisan ชัดมาก ถ้าไม่ซวยโดยเมฆบังซะก่อนนะ
- ระหว่างข้ามเขา ก็จะเห็น fujisan แบบเต็มๆตา บนกระเช้า อีกเหมือนกัน
- ล่องเรือ...อารมณ์ยังกะล่องเรือโจรสลัด.. มีโทริอิกลางน้ำ เล็กๆ อยู่ลิบๆ อันนึง เรือจะจอดสามจุด จุดแรกหลังจากลงกระเช้า ล่องทะเลสาบมา hakonemachi แล้ววิ่งสั้นๆ ไป motohakoneko ที่จุดสุดท้ายนี่จะเห็น fujisan เต็มๆอีกที (แน่นอน..ถ้าอากาศดี)
- ระหว่างทางขึ้นบัสกลับสถานีรถไฟ จะผ่าน spa themepark (yunessun) ที่ใครบางคนไปแช่บ่อช็อกโกแล็ตแล้วถ่ายวิดีโอมาโชว์ แต่ถ้าไม่ได้ค้างคืน คงแวะไม่ทัน

เส้นทางปกติ จะวนทวนเข็มนาฬิกา (ขึ้นเขาก่อน) แต่ถ้ากลัวคนเยอะ (เยอะจริงๆนั่นแหละ) ก็ไปแบบสวนทางกับคนอื่นๆก็ได้ คือนั่งบัสลงมาล่องเรือก่อน

1. Odakyu Hakone freepass
เป็นตั๋วไป-กลับ ของสายโอดะคิว ถึงสถานี hakone yumoto แล้วในโซนวงกลมนั้นเป็น free area ขึ้นรถไฟ กระเช้า เคเบิลคาร์ บัส ได้ไม่จำกัด ราคาขึ้นกับต้นทาง มีทั้งตั๋ว 2 วัน และ สามวัน แต่ถึงจะไปเช้าเย็นกลับ ถ้าไปครบวงตามสูตร มันก็ยังถูกกว่าไปซื้อแยกทีละอันเองอยู่ดี
http://www.odakyu.jp/english/freepass/hakone_01.html

2. Odakyu Fuji Hakone freepass
เหมือนอันบน แต่เพิ่มโซนรอบๆ fujisan เข้าไปด้วย เป็นตั๋ว 3 วัน 7200 เยน
ที่น่าสนใจ.. มันรวมเส้นที่ไป fuji q highland (สวนสนุกที่โคสเตอร์โหดได้ใจ) เข้าไปด้วย แล้วก็ ผ่าน gotemba preium outlet ด้วย
ถ้าจะใช้ตั๋วนี้ ควรต้องค้างคืน ที่ค้างคืนที่แนะนำคือ kawaguchiko (ที่คุณคนหลงป่าในห้อง MBK พันทิปไปหลงมานั่นแหละ) เพราะวิวตรงนั้นจะเป็น ทะเลสาบ ที่มี fujisan เป็น background หลายๆโรงแรมมีออนเซ็นส่วนตัวในห้อง ให้แช่น้ำแร่ชมวิวได้ที่ริมหน้าต่างเลย (เหมาะสำหรับคู่สวีท.. อีกแล้ว) โรงแรมเพียบ เลือกราคาได้ตามสะดวก

ยังไม่จบ.. พรุ่งนี้มาต่อ ทริปมาตรฐานไป nikko กับทริปตามรอยคุณหญิงกีรติที่มิตาเกะ ละกัน

ตั๋วรถไฟในโตเกียว

รถไฟในโตเกียวแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มบริษัท
1. JR
2. รถใต้ดิน มี Metro กับ Toei
3. รถเอกชนอื่นๆ จะวิ่งจากชานเมืองเข้ามาโตเกียว ก็มี Tobu, Seibu, Keio, Keisei, Keikyu, Odakyu, Tokyo monorail, yurikamome, etc.

หมายเหตุ: กฎหมายญี่ปุ่นสมัยก่อนห้ามรถเอกชนเข้ามาวิ่งในวง yamanote รถเอกชนเลยวิ่งแค่จากชานเมืองเขามาถึงแถวๆ yamanote ในวงจะมีแต่รถใต้ดิน กับ JR

เวลาคิดราคาตั๋วรถไฟ จะคิดตามระยะและบริษัทเป็นหลัก เช่น เรานั่ง JR 3 สาย แต่อยู่บน JR ตลอด ไม่มีการเปลี่ยนมาบริษัทอื่น จะนับระยะจากจุดเริ่มต้นถึงจุดสุดท้าย คิดค่ารถรอบเดียว แต่ถ้าเราเปลี่ยนบริษัทไปมา เช่น เริ่มจากสายรถเอกชน เปลี่ยนเป็นรถใต้ดิน แล้วเปลี่ยนเป็นสายรถเอกชนอีกบริษัท เท่ากับเราเสียค่ารถไฟ 3 ต่อ แม้เราจะไม่ได้ออกจากสถานีก็ตาม

ตั๋วเหมาจ่าย มักจะแยกตามบริษัท ตั๋วรวมหลายบริษัทก็มี แต่ค่อนข้างแพง เราสามารถใช้ตั๋วบริษัทเดียวแล้วเดินทางให้คุ้มได้ ถ้าวางแผนไว้ดีๆ

ตั๋วที่น่าสนใจสำหรับการท่องเที่ยว
1. 1-day ticket ในโตเกียว
เนื่องจากในโตเกียวมีทั้ง JR ทั้งรถใต้ดิน (ทั้งสองค่าย) วิ่ง ตั๋ว 1-day ticket ก็จะมีแยกตามบริษัทเช่นกัน

1.1 JR tokunai pass
วันละ 730 เยน ขึ้นได้เฉพาะ JR ในเขต 23 ku (โตเกียวชั้นใน ไม่นับโตเกียวบ้านนอก)

1.2 Tokyo Metro 1-day open ticket
วันละ 710 เยน ขึ้นได้เฉพาะรถใต้ดินของบริษัท Metro แต่เส้นทางครอบคลุมโตเกียวชั้นในทั้งหมด

1.3 Toei one-day economical ticket
วันละ 700 เยน ขึ้นรถทุกอย่างที่ดำเนินการโดยเมืองโตเกียวได้ (都営 - Toei) มีรถใต้ดิน 3 สาย บัส tram กับสาย nippori-toneri liner

1.4 Metro+Toei one-day ticket
วันละ 1000 เยน ขึ้นรถใต้ดินได้ทุกสาย (Metro กับ Toei)

1.5 Tokyo free ticket
วันละ 1580 เยน ขึ้นทุกอย่างข้างบนได้หมด

1.6 สำหรับนักท่องเที่ยวที่ลงจากเครื่องที่สนามบิน
มี 1-day pass (600 เยน), 2-day pass ร(980 เยน) ราคาพิเศษขายที่ Narita ถูกกว่ามาซื้อ 1-day pass ตามปกตินิดหน่อย
แล้วก็มีตั๋วควบ สายจากสนามบิน + metro 1-day pass กับตั๋วควบ airport bus+ metro 1-day pass

คำแนะนำ
สำหรับการเที่ยวในตัวเมืองโตเกียว ขึ้นเฉพาะรถใต้ดินก็พอ ถ้าวางแผนดีๆ อาจจะใช้แต่ metro ทั้งหมดได้ในวันเดียว ไปดูเส้นทางแนะนำเพิ่มเติมได้ในเวบ tokyo metro
http://www.tokyometro.jp/global/en/travel/index.html

ถ้าวางแผนมาดีๆ ไปแบบไม่ต้องซื้อ 1-day pass จะถูกที่สุด แต่จะปรับแผนลำบาก ซื้อ 1-day pass ไว้ก็เดินทางสบายใจดี

2. ตั๋วร่วมระหว่างบริษัท
เนื่องจากบริษัทเดินรถเอกชน จะวิ่งอยู่ในเขตชานเมืองเพื่อส่งคนเข้าเมืองเป็นหลัก เพื่ออำนวยความสะดวกให้คนอยากเที่ยวที่ไม่ได้อยู่ในเมือง (และเพิ่มรายได้ให้บริษัท) บริษัทพวกนี้มักจะ co กับบริษัทอื่นแล้วออกตั๋วร่วมกัน เช่น Tokyu+Metro, Tokyu+TWR ลักษณะตั๋วจะเป็นตั๋วไป-กลับ สำหรับรถชานเมือง แล้วเป็น free pass ที่ปลายทาง

กับอีกแบบจะเป็นตั๋วร่วม สำหรับออกไปเที่ยวนอกเมือง ก็จะเป็นตั๋วไป-กลับโซนท่องเที่ยว รวมกับ free-pass ในโซนท่องเที่ยวเหมือนกัน

จบตอนแรกไว้ก่อน
เดี๋ยวดึกๆค่อยมาต่อ ตั๋วรถไฟเที่ยวนอกเมือง

http://www.tokyometro.jp/global/en/ticket/valueticket.html
http://www.jreast.co.jp/e/pass/index.html
http://www.kotsu.metro.tokyo.jp/english/ticket.html

ติดต่อโน่นนี่ที่จำเป็น เมื่อมาอยู่ญี่ป่น

...เรื่องอดีตอีกแล้ว...
เดี๋ยวมีเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ มาใหม่ แล้วน้องๆ หลายคนก็กำลังจะย้ายบ้าน จดๆไว้สักหน่อย (รู้สึกจะพูดซ้ำๆมาสามสี่ปีละ.. - -")

การลงทะเบียนต่างด้าว/การ update ข้อมูล
คนที่อยู่เกิน 90 วันทุกคน ต้องไปลงทะเบียนทำบัตรต่างด้าว (alien card) ที่เขต (อำเภอ) ของตัวเอง ปกตินักเรียนต่างชาติมักจะมีติวเตอร์พาไปอยู่แล้ว แต่บางทีก็เป็นพี่ๆน้องๆชาติเดียวกันนี่แหละ ที่พาไป
ไม่มีอะไรมาก เตรียมรูปไปสองใบ กับ passport เขาจะให้ใบเหลืองๆมา บอกว่าให้รอ 2-3 อาทิตย์แล้วค่อยมาเอาบัตร

ทีนี้ ถ้าไม่มี alien card เนี่ย มันจะไปสมัครอะไรต่ออะไรได้ลำบากมาก ดังนั้น เราสามารถขอใบรับรอง alien card ได้ (คล้ายๆขอคัดสำเนาทะเบียนราษฎร์ อะไรทำนองนั้น) เสียตังค์ชุดละ 300 เยน ขอเผื่อไว้ก่อนก็ดี เผื่อจะรีบไปเปิดโทรศัพท์ หรือเปิดบัญชีธนาคาร

ใน alien card จะมีข้อมูลที่อยู่ปัจจุบัน แล้วก็ข้อมูลเหมือนใน passport รวมกับ visa ดังนั้น ถ้าย้ายที่อยู่ หรือมีการแก้ไขใดๆ เกี่ยวกับ passport เช่น ไปต่ออายุมา หรือเกี่ยวกับวีซ่า เช่น เปลี่ยนประเภท เราต้องไปแจ้งเขตให้ update ด้วย

ถ้าได้ alien card แล้ว ก็เลิกพก passport ได้ พกแต่ alien card พอ และ.. ถ้าหน้าตา...ต่างด้าว+ทำตัวน่าสงสัย... อาจจะเจอตำรวจเรียกตรวจ alien card ได้ (เราไม่เคยโดน เพราะหน้าตาใสซื่อ.. และกลมกลืนกับคนญี่ปุ่น..) ถ้าไม่ได้พก ก็อาจจะซวยได้เหมือนกัน

ประกันสุขภาพ
คนที่อยู่นาน (จนต้องทำ alien card) ทุกคน ต้องมีประกันสุขภาพ จะเป็นของรัฐ หรือเอกชนก็ได้ ปกติบริษัทมักจะมีสวัสดิการทำประกันสุขภาพให้พนักงานและครอบครัว ส่วนนักเรียนต่างชาติทั้งหลาย ส่วนใหญ่ก็สมัครของรัฐไป (国民健康保険 - 国保) นักเรียนไทยชอบเรียกประกันสุขภาพ ย่อๆ ว่า "โฮเค็ง" (จริงๆมันแปลว่า "ประกัน" เฉยๆน่ะนะ)

ถ้ามีประกันสุขภาพ เวลาเจ็บป่วย เราจะไปรักษาได้ในราคาประกัน (ลดจากราคาเต็มราวๆ 60%) แต่ถึงลดแล้วก็ไม่ได้ถูกนัก แค่พอจ่ายได้เฉยๆ ถ้าเจ็บหนัก ค่ารักษาแพงมาก ก็จะได้ส่วนลดคืนอีกเหมือนกัน ช่วงฤดูสกี มีคนเจ็บกลับมาทุกปี.. ขาหักบ้าง แขนเดาะบ้าง.. ก็ใช้ประกันกันคุ้มล่ะ (แต่เราไม่เคยใช้ซักหน - -")

ประกันสุขภาพทำที่เขตเช่นเดียวกัน พอไปทำ alien card แล้วก็ทำประกันต่อไปเลย สำหรับคนที่รายได้น้อย (เช่นนักเรียน ที่.. ไม่ได้ทำงานพิเศษจนรวย) จะมีส่วนลดเบี้ยประกันให้ หลังจากลดแล้วจะเสียกันโดยเฉลี่ยราวๆ ปีละหมื่นเยน หรือหมื่นนิดๆ มีหลายคน เบี้ยว ไม่จ่ายค่าประกันสุขภาพ ที่นี่ไม่มีตำรวจมาไล่จับถ้าไม่จ่าย ญี่ปุ่นใช้คำว่า "ขอความร่วมมือ" ในการขอให้จ่าย .. ก็ ตกเดือนละพันเยน.. ถูกกว่าไปกินข้าวนอกบ้านโดยปกติด้วยซ้ำ ก็จ่ายไปเถอะ

เวลาย้ายบ้าน ตอนไปแจ้งย้ายที่อยู่ (ที่เขตใหม่) ก็ต้องไปแจ้งย้ายประกันสุขภาพด้วย บางเขตบริการดี จัดการติดต่อเขตเดิม ช่วยยกเลิกให้ด้วย แต่บางเขตก็ให้เรากลับไปแจ้งย้ายออกเอง

การเปิดบัญชีธนาคาร
กฎหมายญี่ปุ่นพึ่งเปลี่ยนไม่นาน (ปี 2005-2006 ได้ - -") โดยให้คนต่าวด้าวที่มาอยู่เกิน 6 เดือนขึ้นไปแล้วเท่านั้น ที่จะเปิดบัญชีธนาคารได้ แต่.. ถ้าห้ามหมดจริงๆ นักเรียนทุนทั้งหลายก็งานเข้าเลย เพราะเงินทุนก็เข้าบัญชีธนาคารอยู่แล้ว ถ้าอยู่ไม่ถึงหกเดือนแล้วต้องการเปิดบัญชี ต้องมีคนรับรองให้ ปกติถ้าเป็นนักเรียน โรงเรียนจะเป็นคนรับรองให้ และภายในหกเดือนแรกจะยังโอนเงินเข้าออกตามใจไม่ได้ แต่กด atm ได้ เอาเงินเข้าได้ตามปกติ หลังจากหกเดือนถึงจะขอเปลี่ยนเป็นบัญชีปกติได้

ธนาคารใหญ่ของญี่ปุ่นมีสามสี แดง (Mitsubishi Tokyo UFJ) เขียว (Mitsui Sumitomo) น้ำเงิน (Mizuho) ที่เหลือจะเป็นธนาคารเล็ก บางทีก็เป็นธนาคารท้องถิ่น (เช่น Yokohama bank) การเลือกธนาคาร ไม่มีอะไรมาก เอาใกล้เป็นหลัก แต่ถ้าทำธุรกรรมบ่อยๆ (และ..งก) ก็ดูค่าธรรมเนียมของแต่ละธนาคารเปรียบเทียบกันก็ได้

มีธนาคาร online อีกสองสามเจ้า (shinsei, jibun ginkou) พวกนี้จะให้กดเงินได้ตามเซเว่น และอาจจะฟรีค่าธรรมเนียมโอนเงินรายเดือน ก็สะดวกดีเหมือนกัน

ธนาคารอีกอันคือ ไปรษณีย์ ตอนตั้งมา มันเหมือนธนาคารออมสินของไทย เมื่อก่อน การโอนเงินระหว่างธนาคารกับไปรษณีย์จะยุ่งยากมาก แต่ไปรษณีย์พึ่งแปรรูปไป ตอนนี้ธนาคารไปรษณีย์ก็เป็นธนาคารเต็มตัวแล้ว ทำอะไรสะดวกขึ้น ข้อดีหลักของไปรษณีย์คือ มันมีสาขาทั่วประเทศ ขนาดธนาคารใหญ่ๆ ถ้าไปต่างจังหวัดไกลๆ นี่หาสาขายากมาก

หลายธนาคารจะบังคับให้ต้องใช้ "อิงคัง" (ตราปั๊ม) แทนลายเซ็น (เหมือนคนญี่ปุ่นทั่วไป) ก็ต้องไปทำให้เรียบร้อย ทำที่นี่น่าจะตกหลายร้อย ไปจนหลายพันเยน ขึ้นกับขนาดและความหรูหรา ตามร้านร้อยเยนก็มีอิงคังขาย .. แต่ อาจจะไม่ปลอดภัยเท่าไหร่ ถ้าจะใช้อิงคังร้อยเยน กับเรื่องเงินๆทองๆ

จริงๆแล้ว อิงคังที่ถูกกฎหมาย ต้องไปลงทะเบียนที่เขต (อีกแล้ว) แต่ดูเหมือนว่าจะไม่มีใครไปลงทะเบียนกันซักเท่าไหร่ แล้วธนาคารก็ไม่ค่อยจะขอดูไอ้ใบรับรองนี่ด้วย สำหรับคนต่างชาติที่ไม่มีชื่อตัวจีนในพาสปอร์ต (คนไทย..ทุกคนนั่นแหละ) ตัวหนังสือในอิงคังต้องใช้ katakana เท่านั้น ใช้ภาษาอังกฤษไม่ได้ ไปสรรหาตัวจีนมา ธนาคารก็อาจจะไม่รับ (แต่ถ้าฟลุกๆ.. เขาก็รับเหมือนกัน เช่นของเราเป็นต้น :P)

การซื้อโทรศัพท์มือถือ
หลังๆมานี่ บริษัทมือถือก็เริ่มเขี้ยวมากขึ้นกับลูกค้าต่างด้าว เมื่อก่อน การจ่ายค่ามือถือทำได้ 3 แบบ จ่ายตามคอมบินี่ (convenient store) ตัดบัญชีธนาคาร หรือ ตัดบัตรเครดิต แต่หลังๆมานี่ รู้สึกว่าจะไม่ให้คนต่างด้าวที่เปิดมือถือใหม่จ่ายผ่านคอมบินี่แล้วมั้ง บังคับว่าต้องมีบัญชีธนาคารก่อน หรือมีบัตรเครดิต คงเพราะ..มีพวกเบี้ยวเยอะ

มือถือญี่ปุ่นมีสามค่ายหลักๆ docomo, au, softbank และ pct (willcom) แต่ไม่ค่อยเห็นใครเปิด willcom เท่าไหร่ ควรดูคนรอบๆตัว ว่าเขาใช้ค่ายไหนกันเป็นหลัก เพราะโปรโมชั่นโดยทั่วๆไป โทรค่ายเดียวกันจะถูกกว่าโทรข้ามค่าย นักเรียนไทยในเมืองใหญ่ๆ ใช้ softbank กัน แต่ถ้าออกไปไกลๆ อาจจะไม่มีสัญญาณ (อารมณ์ น้องส้ม orange สมัยก่อนมากๆ ถูก.. แต่สัญญาณห่วย) docomo เป็นเจ้าที่สัญญาณดีที่สุด (ทำนองเดียวกับ AIS .. สัญญาณดี.. แต่แพง) au ก็กลางๆ

ช่วงหลังมานี่ บริษัทมือถือจะบังคับซื้อเครื่องขาด หรือบังคับเซ็นสัญญาสองปีแต่บริษัทจะจ่ายค่าเครื่องให้ ก็ไปเลือกรุ่นเอาตามใจชอบ บางรุ่นที่บริษัทช่วยค่าเครื่องไม่หมด ก็ต้องจ่ายเองบ้าง วันดีคืนดี ก็จะมีรุ่นดีๆมาขายถูกๆ เช่น คนไทยแถวนี้พึ่งแห่กันไปถอย iphone มา เพราะมันถูกมาก.. แต่มันก็มีรุ่นใหม่ออกมาเรื่อยๆ ก็คงต้องเลือกตามสภาพตอนนั้นๆ ค่าเครื่องแต่ละร้านไม่เหมือนกัน ควรสำรวจหลายๆร้านก่อนตัดสินใจซื้อด้วย

ไฟฟ้า ประปา แก๊ส
ถ้ามาอยู่หอ ก็ไม่ต้องสนใจเรื่องพวกนี้ แต่ถ้าย้ายออกมาอยู่เอง เราต้องไปเปิดใช้น้ำ ไฟ แก๊ส เอง จริงๆ มันคือการย้ายชื่อคนจ่ายเงินจากเจ้าของบ้าน มาเป็นชื่อเรา การเปิดก็ไม่มีอะไรมาก น้ำ กับ ไฟ แค่โทรไปบอก ส่วนแก๊ส เขาจะมาเปิดวาล์วให้ ต้องนัดเวลา แต่ก็เปิดไม่นานก็เสร็จ

การจ่ายค่าน้ำ ไฟ แก๊ส ก็เหมือนกับโทรศัพท์มือถือ จ่ายได้สามแบบ ไปจ่ายเองทุกเดือนตามคอมบินี่ ตัดบัญชีธนาคาร หรือตัดบัตรเครดิต

ค่าไฟ จะแพงที่สุดตอนหน้าหนาว อาจจะถึงหมื่นเยนต่อคนต่อเดือนได้ ถ้าเปิดฮีตเตอร์ทั้งวัน ช่วงอากาศดีๆ ค่าไฟจะเหลือราวๆ 2-3 พันเยนต่อคนต่อเดือน (มีคอม โคมไฟ ตู้เย็น เครื่องซักผ้า ไมโครเวฟ) ช่วงน้ำมันแพงที่ผ่านมา ค่า FT ที่นี่ขึ้นไปสูงมาก เห็นค่าไฟแล้วแทบช็อก แต่เขาก็ช่วยเกลี่ยๆ FT ไปลงเดือนอื่นบ้างเหมือนกัน ถ้าไม่เกลี่ยเลยสงสัยจะช็อกคูณสอง

ค่าน้ำ คิดสองเดือนหน ตกราวๆ 2-3 พันเยนต่อคน ต่อสองเดือน

ค่าแก๊ส แก๊สท่อ ถูกกว่าแก๊สถังเท่าตัว ถ้าเป็นแก๊สท่อ ทำกับข้าวทุกวัน อาบน้ำอุ่นตลอด น่าจะราวๆ 2 พันเยนต่อคนต่อเดือน

การทำบัตรเครดิต
แรกๆก็ไม่คิดว่ามันจำเป็น แต่ไปๆมาๆ ถ้าเป็นนักเรียนที่ต้องบินไป conference ต่างประเทศ มันก็จำเป็นอยู่เหมือนกัน (จ่ายค่าลงทะเบียน .. พูดเหมือนเคยไปเนาะ... แต่ไม่เคย - -") เวลาเอามาเบิกเงิน ต้องเอา slip บัตรเครดิตมาเบิก ถ้าบัตรไม่ใช่ชื่อตัวเอง หรือเป็นบัตรจากไทย มันจะยุ่งยากเวลาเบิก

บริษัทบัตรเครดิตมักจะออกบัตรคู่กับร้านค้าต่างๆ เลือกเอาได้ตามใจชอบ แต่.. มันอาจจะไม่อนุมัติ สมัครแล้วไม่ได้ นับเป็นเรื่องปกติ แต่ที่ได้แน่ๆ สำหรับนักเรียน คือสมัครกับสหกรณ์มหาลัย (生協 - เซเคียว) แต่.. มันไม่มีสิทธิประโยชน์อะไรเลย - -" รูดได้..แค่นั้น..

บัตรเครดิตที่อาจจะ..น่าสนใจอันนึง คือบัตรที่ผูกกับไมล์เลจสายการบิน สำหรับญี่ปุ่นมี 3 สายการบิน JAL, ANA, UA ที่มีบัตรเครดิตเก็บไมล์ และบัตรนี่ก็ไปผูกกับบริการอื่นๆได้ด้วยเหมือนกัน (เช่น ANA รวมกับรถไฟใต้ดิน หรือรวมกับ บัตรโตคิว) แต่ไมล์ช็อปปิ้งมันก็ไม่ได้ขึ้นเร็วเท่าบินบ่อยๆอยู่ดี

VISA, MASTER, JCB ใช้ได้ทั่วไปในญี่ปุ่น ไม่ชาร์จเพิ่ม ร้านส่วนใหญ่ไม่ระบุขั้นต่ำในการรูด (รูดเป็นค่าข้าวโรงอาหาร 3-400 เยน เราก็รูด...) บางร้านเห็นรับ amex, diners บ้างเหมือนกัน แต่ถ้าจะเอาไว้ใช้ต่างประเทศด้วย JCB (ที่ของ่ายที่สุด) อาจจะไม่ค่อยมีประโยชน์ ค่าธรรมเนียมรายปีของบัตร มักจะ "ฟรี" สำหรับนักเรียน บัตรที่ได้ก็จะเป็น student card แต่วงเงินจะต่ำ (แสนเยนต่อเดือน)

การย้ายที่อยู่
1. แจ้งย้ายที่อยู่ที่เขตใหม่ แจ้งย้ายประกันสุขภาพ
2. ไปแจ้งเปลี่ยนที่อยู่ที่ธนาคาร (สาขาไหนก็ได้)
3. แจ้งเปลี่ยนที่อยู่กับบริษัทมือถือ (ทำในมือถือได้), เครดิตการ์ด
4. แจ้งย้าย ไฟฟ้า ประปา แก๊ส ขอแบบฟอร์มจากในเนทได้ แล้วส่งไปรษณีย์กลับไป
5. แจ้ง..โรงเรียน ว่าย้ายที่อยู่แล้ว
6. พวก.. point card อื่นๆ แจ้งก็ดี ไม่แจ้งก็ไม่เดือดร้อนมาก

หาหอพัก

ไม่ได้หาเองหรอก แต่ชอบทำตัวเป็น(ตัวติดต่อ)นายหน้าเช่าบ้านอยู่พักนึง เลยมาบันทึกไว้ซักหน่อย

โดยปกติ มหาลัยจะให้นักเรียนต่างชาติที่มาใหม่อยู่หอก่อน อาจจะเป็นหอของมหาลัยเอง หรือหออื่นที่มหาลัยติดต่อให้ เพราะจะให้เด็กต่างชาติมาใหม่ๆเลยไปคุยกับคนญี่ปุ่นเพื่อขอเช่าบ้าน ก็ดูจะลำบากอยู่ บางมหาลัยให้อยู่หอจนเรียนจบเลย บางที่คนเต็มมาก ก็อาจจะให้แค่ปีหรือสองปี

ข้อดีของการอยู่หอคือ มันมักจะถูกกว่าไปเช่าบ้านเอง มีเฟอร์นิเจอร์ครบ แต่ข้อเสียคือ ห้องมันเล็ก และเราต้องแชร์ของส่วนกลางร่วมกับคนอื่น แต่เราเลือกสมาชิกร่วมหอเองไม่ได้ ถ้าโชคดี ก็ดีไป แต่โดยปกติแล้ว ของส่วนกลาง โดยเฉพาะครัว มักจะสกปรก เพราะคนในหอไม่ค่อยสนใจจะรักษาความสะอาดกัน

หอนักเรียนต่างชาติของรัฐบาลญี่ปุ่น โดยปกติจะสมัครได้สองแบบ ผ่านมหาลัย (มหาลัยส่งชื่อไป) กับไปสมัครเองโดยตรง เนื่องจากเป็นหอของรัฐ ราคาจะถูก แต่มันมักจะเต็ม

1. หอ TIEC เรียกกันง่ายๆในหมู่นักเรียนไทยว่า หอโอไดบะ (เพราะมันอยู่ที่โอไดบะ)
http://www.tiec.jasso.go.jp/residence/index_e.html
ใหม่มาก กว้าง หรู เริ่ด อลังการ ราคาไม่แพง แต่เพราะมันอยู่ตรงโอไดบะ อาจจะเดินทางลำบากซักหน่อย ถ้าอยู่อีกฟากของเมือง ค่าเดินทางของรถไฟแถวนั้นก็แพงอยู่ แต่บวกรวมกับค่าหอแล้ว ก็ยังจัดว่าถูกอยู่ดี

2. หอ Komaba
http://www.jasso.go.jp/s_kanto/komaba_e/about_more_e.html
อยู่แทบจะติดกับโตได โคมาบะแคมปัส ราคาถูก (เท่ากับอันบน) แต่เก่ามาก ห้าสิบปีแล้ว อาจารย์รุ่นใหญ่ๆก็ยังรู้จัก ยังแซวกันอยู่เลย ว่า มันยังอยู่อีกเหรอ ไอ้หอนี่เนี่ย ทำเลค่อนข้างดี อยู่ใกล้สถานีรถไฟ จัดว่าค่อนข้างอยู่ในเมืองเลยทีเดียว (เข้า shibuya) นักเรียนเยอะ และหลากหลายมาก มีตั้งแต่เด็กมัธยม เรียนภาษา อาชีวะ ป.ตรี โท เอก
ห้องเล็กมาก เป็นตัวอย่างที่ดีมากของการยัดทุกอย่างลงไปในห้องเล็กๆห้องนึง ทั้งเตียง โต๊ะ ตู้เสื้อผ้า ห้องน้ำ+ส้วม

3. หอ Soshigaya
http://www.jasso.go.jp/s_kanto/soshigaya_e/soshigaya_e.html
อยู่ในย่านคนมีฐานะ แต่ไกลจากสถานีรถไฟพอสมควร แต่จากสถานีรถไฟก็นับว่าอยู่ในตัวเมืองพอควรเหมือนกัน (เข้า shinjuku)

ต่อไปก็เป็นหอเอกชน หรือองค์กรเอกชน
หอเอกชน
1. ABK
ไม่เคยไป เลยไม่มีความเห็น แต่นักเรียนทุนหลายคนก็อยู่หอนี้
http://www.abk.or.jp/accommodation/index.html

2. rikko kaikan
ราคาไม่ถูกเท่าไหร่ แต่ความสะอาดสุดยอด ไม่น่าเชื่อว่าจะมีหอสะอาดๆแบบนี้อยู่ แต่ระเบียบ strict มาก รู้สึกจะมีเคอร์ฟิวด้วย - -" ไม่ใกล้ไม่ไกลจากสถานีรถไฟ รอบๆน่าอยู่ทีเดียว เข้าเมือง (ikebukuro) ง่าย แต่ share facility ทุกอย่าง (ในห้องมีแต่เตียง ตู้ โต๊ะ) และทุกอย่างต้องหยอดเหรียญ (อาบน้ำ ซักผ้า อบผ้า เตาแก๊ส หุงข้าว)
http://www.rikkokai.or.jp/kaikan-e.htm

3. nasic
มีหลายทำเลให้เลือก ราคาไม่ถูก เคยไปที่แถว nagoya ก็จัดว่าโอเคดี ระดับกลางๆ มีทุกอย่างอยู่ในห้องตัวเอง ไม่ต้องแชร์กับใคร
http://www.nasic.co.jp/

บ้านเช่า
ทีนี้ก็มาว่ากันด้วยเรื่องบ้าน (ห้อง ห้องชุด อพาร์ทเมนท์ แมนชั่น ทาวน์เฮาส์ ฯลฯ) เช่า
ธรรมเนียมการติดต่อเช่าบ้านของคนญี่ปุ่นจะผ่านนายหน้าทั้งหมด บริษัทนายหน้า (不動産屋 - fudosanya - ร้าน อ สังหาริม ทรัพย์) คนไทยชอบเรียกย่อๆ ว่า ฟุโด หรือ ฟุโดซัง ซึ่งปกติจะเปิดหน้าร้านอยู่แถวๆสถานีรถไฟ แล้วเป็นนายหน้าให้บ้านเช่า (รวมถึง officie ให้เช่า ที่ดิน ฯลฯ) ในละแวกนั้น ในสมัยก่อน จะหาบ้านก็คงต้องเดินไปหานายหน้าก่อน แต่สมัยนี้ internet ก้าวไกล เราเริ่มหาจากใน net ก่อนได้ แล้วค่อยโทรติดต่อนายหน้าที่รับผิดชอบบ้านหลังนั้น
portal site สำหรับหาบ้าน
www.athomes.co.jp
www.homes.co.jp

หมายเหตุ: ฟุโด, ฟุโดซัง เป็นภาษาญี่ปุ่นที่ผิด ถ้าจะเรียกในภาษาญี่ปุ่น ต้องเรียก 不動産屋さん

เวลาหา เรามักจะเลือกจากสถานีรถไฟที่ต้องการไปอยู่ บวกลบตามเวลาเดินทางที่ต้องการ อยู่บ้านนอกย่อมถูกกว่าอยู่ในเมือง ปัจจัยนึงที่จะมีผลกับราคาค่าเช่า คือ รถด่วนจอดที่สถานีนั้นหรือเปล่า ถ้ารถด่วนจอด สถานีมักจะใหญ่ และบ้านเช่าจะแพง อีกปัจจัยคือ มีรถไฟกี่สายผ่านแถวนั้น ถ้าผ่านหลายๆสาย มันก็ย่อมแพง แม้ย่านนั้นจะดูไม่ค่อยเจริญเท่าไหร่ก็ตาม

ฤดูหาบ้าน คือราวกุมภา - เมษา ของทุกปี เพราะเป็นช่วงเริ่ม(รอบ)ปีใหม่ของญี่ปุ่น เริ่มงานใหม่ เริ่มเปิดเทอม คนจะย้ายที่อยู่กันช่วงนี้เยอะ จะมีห้องว่างให้เลือกเยอะแต่จะถูกจองไปเร็ว ระยะเวลาที่พอเหมาะในการหาบ้านคือราวๆ 2-3 อาทิตย์ก่อนจะย้ายจริง ถ้าไปเร็วกว่านั้นอาจจะถูกฟุโดไล่กลับมาได้ เพราะเขาก็อยากได้คนที่รีบตัดสินใจจองมากกว่าคนที่มาดูเฉยๆ

ข้อควรสังเกตในการดูบ้านเช่า
間取り - ผังห้อง
ญี่ปุ่นจะเรียกแบบห้องตามจำนวนห้องนอน แล้วบวก sunroom (S) ห้องนั่งเล่น (L) ห้องกินข้าว (D) ครัว (K) เข้าไป เช่น
- บ้าน 3DK หมายถึง บ้านสามห้องนอน มีครัวรวมกับห้องกินข้าว
- บ้าน 1K หมายถึง บ้านหนึ่งห้องนอน แล้วมี space เล็กๆสำหรับครัว แต่ไม่ใหญ่นัก
สำหรับห้อง studio ที่นี่เรียกว่าแบบ 1R (one room)
สำหรับคนที่ต้องการแชร์ห้องกับเพื่อน อาจจะต้องดูการวางห้องด้วย ถ้าห้อง 2K สำหรับสองคน แต่วางแปลนเป็น ประตู - ครัว - ห้องนอน1 - ห้องนอน2 - หน้าต่าง ก็อาจจะไม่เหมาะนักที่จะต้องเดินผ่านห้องอีกคนเข้าไปข้างในตลอด
ส่วนห้องที่วางขนานกัน โดยปกติจะมีประตูเลื่อนเชื่อมระหว่างห้อง เปิดไปมาถึงกันได้ สำหรับคนที่ไม่ชอบก็อาจจะต้องดูละเอียดหน่อย

ข้อควรรู้: ทุกห้องในบ้านของญี่ปุ่น ไม่มีล็อก แม้แต่ห้องน้ำ.. (จริงๆมันก็มี แต่มันก็เปิดได้ง่ายมาก)

ทิศทางของหน้าต่างและระเบียง
ทิศที่ดีสำหรับญี่ปุ่นคือทิศใต้ (南向き) เพราะแดดจะส่องตลอดวัน ทำให้ห้องอุ่นในหน้าหนาว แล้วก็ไม่ขึ้นราง่ายๆ ต่างกับที่ไทย ที่เราอยากได้แค่แดดเช้า เพราะบ้านเราร้อน แต่ที่นี่ หน้าหนาว ถ้าไม่โดนแดดเลยนี่หนาวเกิน อีกเหตุผลนึงคือ เพื่อให้ติดจานดาวเทียมได้ 55 (ดาวเทียมอยู่แถวๆแนวศูนย์สูตรเหมือนกัน)

ระยะจากสถานีรถไฟ
ระยะที่คนญี่ปุ่นถือว่า "ไกล" คือ เกิน 15 นาทีขึ้นไป แต่บ้านที่ใกล้สถานีก็จะแพงกว่าบ้านที่ไกลสถานีแหละนะ

โครงสร้างของบ้าน
ถ้าเป็นอพาร์ทเมนท์ มักจะเป็นบ้านไม้ มีทั้งโครงไม้ หรือโครงเหล็ก ถ้าเป็นแมนชั่น มักจะเป็นตึกปูน โครงสร้างของบ้านจะมีผลกับค่าประกันไฟไหม้ (ซึ่งทุกคนต้องทำ) แต่มันก็ต่างกันไม่เท่าไหร่ ตึกปูนมักจะเก็บเสียงได้ดีกว่าตึกไม้ บ้านไม้ส่วนใหญ่จะห้ามเล่นดนตรีในห้อง (เพราะมันจะกวนห้องข้างๆ)

ชนิดของ(พื้น)ห้อง
洋室 - พื้นไม้ หรือ 和室 - พื้นเสื่อ เสื่อมีข้อดีคือ มันจะไม่เย็นตอนหน้าหนาว ปูฟูกนอนได้เลย ไม่ต้องซื้อเตียง แต่มันก็กินฝุ่นใช้ได้ และเสี่ยงต่อราขึ้นมากกว่าพื้นไม้ ตอนย้ายออกก็ต้องเสียค่าเปลี่ยนเสื่อใหม่ให้เจ้าของบ้านด้วย (4-5 หมื่นเยน ต่อห้องขนาด 6 เสื่อ)

บ้านหรูๆ มักจะมีระบบทำความร้อนใต้พื้น เวลาหน้าหนาวจะได้ไม่เย็นมากนัก แต่บ้านเช่าราคานักเรียนไม่มีระบบแบบนี้หรอก

2人可 - ให้แชร์บ้านได้
ส่วนใหญ่มักจะหมายถึงว่า อนุญาตให้แชร์บ้านกันได้ ถ้าบังคับว่าต้องเป็นญาติกันอาจจะใช้คำว่า 同居親族がいる方 (ต้องเป็นญาติ)

gas
ถ้าในเมืองคงไม่มีปัญหา แต่ถ้าออกมาชานเมืองสักหน่อย จะมี gas สองแบบ แบบเป็นท่อ (เหมือนในเมือง) เรียกว่า 都市ガス กับ gas ถัง เรียกว่า LP gas ข้อต่างคือ ราคาของ 都市ガス จะถูกกว่า LP gas ราวๆเท่าตัว

ห้องน้ำ
ユニットバス - ห้องอาบน้ำกับห้องส้วมรวมอยู่ในห้องเดียวกัน
バス-トイレ別 - ห้องอาบน้ำกับห้องส้วม แยกกัน
ในส้วมของคนญี่ปุ่น เขาใช้ กระดาษชำระ ไม่ใช้สายฉีด แล้วสายฉีดก็หาซื้อยากมากด้วย (ไม่เคยเห็น) ถ้านิยมสายฉีด อาจจะต้องดูว่าห้องน้ำมีปลัก๊ไฟให้ติด washlet (ที่นั่งชักโครกที่ติดที่ฉีดน้ำไว้) ได้หรือเปล่า ข้อดีอีกอย่างของ washlet คือ ตอนหน้าหนาว มันอุ่นที่นั่งชักโครกได้ ไม่ต้องนั่งบนชักโครกเย็นๆ (ซึ่งปกติเขาจะเอาผ้าขนหนูมาหุ้มกัน)

洗濯機置き場 - ที่วางเครื่องซักผ้า
มีทั้งแบบทำฐานวางไว้ให้ในห้อง หรือนอกห้อง ทั้งแบบวางหน้าประตูบ้าน และแบบวางตรงระเบียง

給湯 - ระบบน้ำร้อน
มีแบบใช้ gas กับใช้ไฟฟ้า แต่ไม่เป็นประเด็นนัก (gas ถูกกว่าไฟฟ้านิดหน่อย) บางที่จะตั้งอุณหภูมิน้ำร้อนได้ น้ำร้อนปกติจะออกมาสองที่ ในห้องน้ำ กับในครัว

ที่ตากผ้า
บ้านที่มีระเบียงมักจะวาง(ที่วาง)ราวตากผ้าไว้ที่ระเบียง แต่บางทีก็อาจจะแค่ติดไว้กับผนังด้านนอกตรงหน้าต่าง

ตู้เก็บของ หรือตู้เสื้อผ้า
押入れ - ตู้เก็บของแบบญี่ปุ่น เป็นประตูบานเลื่อน มันจะกว้าง และลึกพอสมควร จุของได้เยอะมาก
クローゼット - ตู้เสื้อผ้าแบบฝรั่ง เป็นบานเปิด เล็กกว่า 押入れ

แอร์
บ้านบางหลังจะติดแอร์ไว้ให้แล้ว (แค่ห้องนอน) บางที่ไม่มี แต่เจาะรูไว้เผื่อให้ซื้อแอร์มาติดเองได้ ถ้าไม่มีแอร์แล้วต้องติดเอง แอร์ถูกที่สุดตกตัวละ 3-4 หมื่นเยน ค่าติดตั้งอีกราวๆหมื่นเยน ค่าถอด (ตอนออก) อีกราวๆ 4-5 พันเยน บ้านที่ติดแอร์อาจจะแพงกว่าที่ไม่ติด แต่ถ้าอยู่นานๆ ติดเองอาจจะคุ้มกว่าก็ได้

หลังจากดูแปลนจนเลือกที่ถูกใจได้ประมาณนึงแล้วก็โทรติดต่อฟุโด บ้านที่เราเล็งไว้ดิบดีในเน็ท ถึงเวลาไปคุยจริงอาจจะมีคนจองไปแล้วก็ได้ หรือเจ้าของบ้านอาจจะไม่ยินดีให้คนต่างชาติเช่าก็ได้ (ข้อหลังนี่มีเยอะมาก) ถ้าเคลียร์กับเจ้าของบ้านเรียบร้อย ฟุโดจะพาเราไปดูที่จริง ตอนนั้นก็ดูสภาพภายในภายนอก บางครั้งรูปในเว็บมันก็หลอกตา ไปดูจริงๆแล้วอาจจะไม่ชอบ สังเกตบริเวณรอบๆว่าเปลี่ยวหรือเปล่า ซุปเปอร์ที่ใกล้ที่สุดอยู่แถวไหน ตัดสินใจได้ก็ตกลงจองกับฟุโด ทำประกันภัย แล้วก็เซ็นสัญญา

ค่าใช้จ่ายในการเช่าบ้าน
การเช่าบ้านที่ญี่ปุ่นต้องวางเงินประกัน (敷金 - shikikin - deposit money) และให้เงินกินเปล่ากับเจ้าของบ้าน (礼金 - reikin - key money) โดยปกติจะนับเป็นจำนวนเท่าของค่าเช่าต่อเดือน เช่น 1:1, 1:0, 2:2 เป็นต้น จริงๆแล้ว เงินกินเปล่านี่ อาจจะไม่ได้ไปถึงเจ้าของบ้านตรงๆก็ได้ อาจจะเป็นายหน้าเองนั่นแหละที่กินเงินส่วนนี้ ส่วนเงินประกัน ไว้สำหรับซ่อมของเสียหายตอนเราย้ายออก ส่วนนึงแน่ๆ คือค่าทำความสะอาด ค่าเปลี่ยนเสื่อ บางครั้งอาจจะเป็นค่าเปลียน wall paper ด้วย

และ เนื่องจากเราใช้บริการนายหน้า เราก็ต้องจ่ายค่านายหน้าเช่นกัน ค่านายหน้าคิดมาตรฐานเท่ากันทุกที่ คือ เท่าค่าเช่า 1 เดือน + vat 5%

เราต้องจ่ายค่าเช่าบ้านล่วงหน้าทุกเดือน ดังนั้น ค่าใช้จ่ายก้อนแรกที่ต้องจ่ายตอนทำสัญญาบ้าน ไม่รวมค่าประกันไฟไหม้ จะราวๆ 3-6 เท่าของค่าเช่ารายเดือน เป็นอีกสาเหตุนึงที่เขาไม่ให้เด็กต่างชาติที่มาใหม่ออกไปเช่าบ้านเอง เพราะไม่ค่อยจะมีใครมีเงินก้อนใหญ่มาจ่ายได้ตอนมาใหม่ๆ ให้อยู่หอเก็บเงินไปก่อน ครบปีหรือสองปีแล้วค่อยออกไปหาเอง

ส่วนใหญ่แล้ว ในระยะยาว การออกมาแชร์บ้านอยู่กับเพื่อนจะประหยัดกว่าอยู่หอหรือบ้านที่เป็นห้องเดี่ยว คนส่วนใหญ่ก็เลยย้ายออกจากหอหลังจากมีเงินก้อนสำหรับเช่าบ้าน

ที่อยู่ระยะสั้น
หอส่วนใหญ่จะรับแต่คนที่มาอยู่ระยะยาว คนที่มาระยะสั้นๆ ถ้าติดต่อผ่านมหาลัย อาจจะได้หอในมหาลัย หรือถ้าต้องหาเอง ส่วนใหญ่จะใช้บริการ guest house (5-6 หมื่นเยนต่อเดือน) สำหรับคนที่งบน้อย ถ้างบมากขึ้นก็จะเป็น monthly mansion (เฉียดแสนเยนต่อเดือน) หรือเป็น serviced apartment (แสนกว่าขึ้นไป)

ที่อยู่ระยะสั้นจะเหมาค่าน้ำ ไฟ ฯลฯ ลงไปในค่าเช่ารายเดือนแล้ว เลยจะดูแพงอยู่บ้าง แต่ก็ควบคุมค่าใช้จ่ายได้แน่นอนดี
http://www.sakura-house.com/
http://www.wmt.co.jp/
http://www.leopalace21.com/
(อื่นๆ search หาได้ตาม google)

ว่าด้วยคดีพันธมิตรยึดสนามบิน

บันทึกเอาไว้..

16 ก.ค. ตำรวจแจ้งข้อหาพันธมิตรกรณียึดสนามบินดอนเมืองกับสุวรรณภูมิ

กรณีสนามบินดอนเมือง
4 ข้อหา
ป. อาญา มาตรา 116 (ความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร - ความมั่นคงของรัฐ)

มาตรา 116 ผู้ใดกระทำให้ปรากฏแก่ประชาชนด้วยวาจา หนังสือ หรือวิธีอื่นใดอันมิใช่เป็นการกระทำภายในความมุ่งหมายแห่งรัฐธรรมนูญ หรือมิใช่เพื่อแสดงความคิดเห็นหรือติชมโดยสุจริต

(1) เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในกฎหมายแผ่นดินหรือรัฐบาล โดยใช้กำลังข่มขืนใจหรือใช้กำลังประทุษร้าย

(2) เพื่อให้เกิดความปั่นป่วน หรือกระด้างกระเดื่องในหมู่ประชาชน ถึงขนาดที่จะก่อความไม่สงบขึ้นในราชอาณาจักร หรือ

(3) เพื่อให้ประชาชนล่วงละเมิดกฎหมายแผ่นดิน ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปี

ป. อาญา มาตรา 215 (ความผิดเกี่ยวกับความสงบสุขของประชาชน)

มาตรา 215 ผู้ใดมั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไป ใช้กำลังประทุษร้าย ขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้ายหรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดให้เกิด การวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือ ปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ถ้าผู้กระทำความผิดคนหนึ่งคนใดมีอาวุธ บรรดาผู้ที่กระทำความ ผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่พันบาท หรือ ทั้งจำทั้งปรับ

ถ้าผู้กระทำความผิดเป็นหัวหน้า หรือเป็นผู้มีหน้าที่สั่งการในการ กระทำความผิดนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับไม่เกิน หนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ป. อาญา มาตรา 216 (ความผิดเกี่ยวกับความสงบสุขของประชาชน)

มาตรา 216 เมื่อเจ้าพนักงานสั่งผู้ที่มั่วสุมเพื่อกระทำความผิด ตาม มาตรา 215 ให้เลิกไป ผู้ใดไม่เลิก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน สามปี หรือปรับไม่เกินหกพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ป. อาญา มาตรา 364 (ฐานบุกรุก)

มาตรา 364 ผู้ใดโดยไม่มีเหตุอันสมควรเข้าไป หรือซ่อนตัวอยู่ใน เคหสถาน อาคารเก็บรักษาทรัพย์หรือสำนักงานในความครอบครอง ของผู้อื่น หรือไม่ยอมออกไปจากสถานที่เช่นว่านั้น เมื่อผู้มีสิทธิที่จะ ห้ามมิให้เข้าไปได้ไล่ให้ออก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือ ปรับไม่เกินสองพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

กรณีสนามบินสุวรรณภูมิ
4 ข้อหาบนและอีกสามข้อหา
ป. อาญา มาตรา 135 (ความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร - ความผิดต่อสัมพันธไมตรีกับต่างประเทศ)

มาตรา 135 ผู้ใดกระทำการใด ๆ ต่อธงหรือเครื่องหมายอื่นใด อันมีความหมายถึงรัฐต่างประเทศซึ่งมีสัมพันธไมตรี เพื่อเหยียดหยามรัฐนั้น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่พันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ


ลักษณะ 1/1 ความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้าย


มาตรา 135/1 ผู้ใดกระทำการอันเป็นความผิดอาญา ดังต่อไปนี้

(1) ใช้กำลังประทุษร้าย หรือกระทำการใดอันก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต หรืออันตรายอย่างร้ายแรงต่อร่างกาย หรือเสรีภาพของบุคคลใดๆ

(2) กระทำการใดอันก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่ ระบบการขนส่งสาธารณะ ระบบโทรคมนาคม หรือโครงสร้างพื้นฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะ

(3) การกระทำการใดอันก่อให้เกิดความเสียหายแก่ทรัพย์สินของรัฐหนึ่งรัฐใด หรือของบุคคลใดหรือต่อสิ่งแวดล้อม อันก่อให้เกิดหรือน่าจะก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจอย่างสำคัญ

ถ้าการกระทำนั้นได้กระทำโดยมีความมุ่งหมายเพื่อขู่เข็ญหรือบังคับรัฐบาลไทย รัฐบาลต่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ ให้กระทำหรือไม่กระทำการใดอันจะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรง หรือเพื่อสร้างความปั่นป่วนเพื่อให้เกิดความหวาดกลัวในหมู่ประชาชน ผู้นั้นกระทำความผิดฐานก่อการร้าย ต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลาดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่สามปีถึงยี่สิบปี และปรับตั้งแต่หกหมื่นบาทถึงหนึ่งล้านบาท

การกระทำในการเดินขบวน ชุมนุม ประท้วง โต้แย้ง หรือเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องให้รัฐช่วยเหลือ หรือให้ได้รับความเป็นธรรมอันเป็นการใช้เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ ไม่เป็นการกระทำความผิดฐานก่อการร้าย


มาตรา 135/2 ผู้ใด

(1) ขู่เข็ญว่าจะกระทำการก่อการร้าย โดยมีพฤติการณ์อันควรเชื่อได้ว่าบุคคลนั้นจะกระทำการตามที่ขู่เข็ญจริง หรือ

(2) สะสมกำลังพลหรืออาวุธ จัดการหรือรวบรวมทรัพย์สิน ให้หรือรับการฝึกการก่อการร้าย ตระเตรียมการอื่นใด หรือสมคบกัน เพื่อก่อการร้าย หรือกระทำความผิดใดๆ อันเป็นส่วนของแผนการเพื่อก่อการร้าย หรือยุยงประชาชนให้เข้ามีส่วนในการก่อการร้าย หรือรู้ว่ามีผู้ก่อการร้ายและกระทำการใดอันเป็นการช่วยเหลือปกปิดไว้
ผู้นั้นต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสี่หมื่นบาท


มาตรา 135/3 ผู้ใดเป็นผู้สนับสนุนในการกระทำความผิดตาม มาตรา 135/1 หรือ มาตรา 135/2 ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับตัวการในความผิดนั้นๆ


มาตรา 135/4 ผู้ใดเป็นสมาชิกของคณะบุคคลซึ่งมีมติของ หรือประกาศภายใต้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติกำหนดให้เป็นคณะบุคคลที่ มีการกระทำ อันเป็นการก่อการร้ายและรัฐบาลไทยได้ประกาศให้ความรับรองมติหรือประกาศดัง กล่าวด้วยแล้ว ผู้นั้นต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินเจ็ดปีและปรับไม่เกินหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท


หมายเหตุ: ลักษณะ 1/1 ความผิดเกี่ยวกับการก่อการร้าย มาตรา 135/1 มาตรา 135/2 มาตรา 135/3 มาตรา 135/4 เพิ่มเติมโดยพรก. แก้ไขเพิ่มเติมปอ. พ.ศ. 2546

ป. อาญา มาตรา 358 (ฐานทำให้เสียทรัพย์)

มาตรา 358 ผู้ใดทำให้เสียหาย ทำลาย ทำให้เสื่อมค่าหรือทำให้ ไร้ประโยชน์ ซึ่งทรัพย์ของผู้อื่นหรือผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย ผู้นั้นกระทำความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่ เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดบางประการต่อการเดินอากาศ พ.ศ. 2538 (ข่าวส่วนใหญ่ลงว่า 2528 นะ..ข่าวมั่ว) มาตรา 6 ทวิ

มาตรา 6 ทวิ ผู้ใดใช้กลอุปกรณ์ วัตถุ หรืออาวุธใด ๆ

(1) กระทำการประทุษร้ายผู้อื่น ในท่าอากาศยานซึ่งให้บริการการบิน พลเรือนจนเป็นเหตุให้ หรือน่าจะเป็นเหตุให้ผู้อื่นนั้นรับอันตรายสาหัสหรือถึงแก่ความตาย หรือ

(2) ทำลาย หรือทำให้เสียหายอย่างร้ายแรง ต่อสิ่งอำนวยความสะดวก ของท่าอากาศยานซึ่งให้บริการการบินพลเรือน หรือต่ออากาศยานซึ่งไม่อยู่ในระหว่าง บริการที่อยู่ในท่าอากาศยานนั้น หรือทำให้การให้บริการของท่าอากาศยานหยุดชะงักลง

ทั้งนี้ หากการกระทำนั้นเป็นอันตรายหรือน่าจะเป็นอันตรายต่อความปลอดภัย ของท่าอากาศยานนั้น ต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิต หรือจำคุกตั้งแต่ห้าปี ถึงยี่สิบปี

References:
http://www.kodmhai.com/m2/m2-2/thailaw2-2.html
http://www.kodmhai.com/m4/m4-17/h31/M1-19.html

--------------
จบเรื่อง Fact ต่อไปเป็นความเห็น.. จากคนที่ไม่ใช่นักเรียนกฎหมาย แต่อ่านจาก fact ด้านบน ไล่ทีละข้อหา

116
(1) เพื่อให้เปลี่ยนรัฐบาล คงใช่ แต่ใช้กำลังนี่ไม่แน่ใจ
(2) พันธมิตรยืนยันว่าไม่ได้ต้องการก่อความวุ่นวาย ส่วนศาลจะคิดว่าไงก็คงต้องดูต่อไป
(3) อาจจะต้องเคลียร์ให้ได้ก่อน ว่า ยุให้ประชาชนทำผิดกฎหมายอะไร
ส่วน ต้นข้อ บอกไว้ว่าผิดเมื่อ "ไม่เป็นไปตามความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญ" หรือ "ไม่เป็นไปโดยสุจริต" ไอ้โดยสุจริตเนี่ย คงอ้างแน่ๆอยู่แล้ว ส่วนความมุ่งหมายของรัฐธรรมนูญ ไม่แน่ใจ

215+216
ถ้ามองว่า การไปยึดสนามบินคือการก่อความวุ่นวาย ก็โดนแน่นอน

364
ไม่ ว่าจะเข้าไปโดยบอกว่าไปนั่งเล่น หรือยังไงก็ตาม แต่สุดท้ายเข้าใจว่า เขาขอให้ออกไปแล้ว และ ไม่ยอมออก ดังนั้นอันนี้ก็คงโดนด้วย แต่ถ้าจะให้หลุดข้อนี้ คงต้องบอกว่า ที่นั่นเป็นที่ที่เข้าไปได้ เป็นที่สาธารณะ ไม่ใช่ที่ส่วนตัว ไม่ใช่สำนักงานหรือที่เก็บสมบัติของใคร

135
ข้อหาก่อการร้ายที่ว่ากันตามข่าว คงเป็นตามลักษณะการก่อการร้าย ในมาตรา 135/1 (2) (3) แต่เขาว่าจะเป็นก่อการร้ายถ้ามีการขู่บังคับรัฐให้ทำหรือไม่ทำอะไรที่ส่งผล ร้ายแรง หรือทำให้ประชาชนหวาดกลัว .. ซึ่ง การไล่รัฐบาลไม่น่าจะเข้าข่ายนี้ได้

แล้วยังปิดท้ายข้อนี้ไว้ว่า

"การกระทำในการ เดินขบวน ชุมนุม ประท้วง โต้แย้ง หรือเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องให้รัฐช่วยเหลือ หรือให้ได้รับความเป็นธรรมอันเป็นการใช้เสรีภาพตามรัฐธรรมนูญ ไม่เป็นการกระทำความผิดฐานก่อการร้าย"

ดังนั้น ถ้าจะหลุดข้อหานี้ ก็คงหลุดเพราะวรรคนี้ได้ด้วยเหมือนกัน

358
ทำให้สนามบินใช้การไม่ได้ อันนี้ผลที่เกิดขึ้นเห็นชัดๆ ว่าสนามบินปิดจริง แต่ถ้าจะสู้แบบที่เคยบอกตอนแรกๆว่า คนที่ทำให้มันใช้ไม่ได้ ไม่ใช่พันธมิตร แต่เป็นการท่าฯ ก็คงอ้างได้ (ส่วนจะฟังขึ้นแค่ไหน ก็คงแล้วแต่ศาล)

พรบ. ความผิดบางประการต่อการเดินอากาศ มาตรา 6 ทวิ
การให้บริการหยุดชะงัก จริง แต่ก็เหมือนข้อบน ถ้าศาลว่า สาเหตุไม่ได้มาจากพันธมิตร ก็หลุดอีกนั่นแหละ

ห้องสมุดประชาชน

สองสามอาทิตย์ก่อน postdoc คนญี่ปุ่นเล่าเรื่องห้องสมุดแถวบ้านเขาให้ฟัง postdoc คนนี้มีงานอดิเรกเป็นการอ่านหนังสือ เขาบอกว่า เสาร์อาทิตย์ ก็ไปห้องสมุด ยืมนิยาย (小説) มาอ่าน ในหนึ่งปี เขาอ่านหนังสือโดยเฉลี่ยมากกว่า 100 เล่ม คนไทยฟังนี่อึ้งไปเลยทีเดียว เท่าที่ฟังดูคร่าวๆ ห้องสมุดที่นี่ดูจะมีหนังสืออ่านเล่นให้ยืมอยู่ไม่น้อยทีเดียว ก็เลยคิดว่าจะลองไปดูห้องสมุดแถวบ้านดูบ้าง

ห้องสมุดประชาชน (公立図書館) ที่นี่สังกัดท้องถิ่น โดยทั่วไปในหนึ่งเมืองจะมีห้องสมุดอย่างน้อย 1 แห่ง เปิดให้บริการสำหรับประชาชนที่อาศัย เรียน หรือ ทำงานอยู่ในเขตนั้นๆ เพราะห้องสมุดอยู่ได้ด้วยงบประมาณของท้องถิ่น บุคคลภายนอกสามารถเข้าไปใช้บริการได้ แต่ไม่สามารถยืมหนังสือออกมาได้ แต่เขตที่ตั้งอยู่ใกล้เคียงก็มักจะอนุญาตให้ประชาชนของเขตข้างเคียงเข้าไปใช้บริการห้องสมุดได้เหมือนประชาชนของเขตนั้นเอง

จากที่ไปสำรวจห้องสมุดใหญ่ของ Machida city มา หนังสือส่วนใหญ่เป็นนิยาย น่าจะราวๆ ครึ่งหนึ่งของหนังสือที่ห้องสมุดมี นิยายมีทุกแนว ตั้งแต่เก่าไปจนหนังสือใหม่ล่าสุด หนังสือเด็กกินพื้นที่ไปราวๆ 1/4 ของห้องสมุด ที่เหลือเป็นหนังสือทั่วไป และหนังสืออ้างอิง มีบริการ cd, dvd video ให้ยืมดูได้ (แต่ส่วนใหญ่เก่า)

หนังสือเก่ามากๆ พิมพ์เมื่อ 20-30 ปีก่อนก็ยังมี บางเล่มน่าจะเข้าขั้นหนังสือหายากอยู่เหมือนกัน หนังสือภาษาต่างประเทศมีไม่เยอะเท่าไหร่ หนักไปทางนิยายดังๆ เช่น อกาธา คริสตี้ หรือไม่ก็วรรณกรรมเยาวชน เช่น ซีรีส์นาร์เนีย

สามารถจองหนังสือผ่าน internet ได้ เข้าใจว่าสามารถสั่งหนังสือข้ามห้องสมุดมาได้ด้วย นิยายสืบสวนของ Murakami ชื่อ 1Q84 ที่พึ่งออกไม่นาน ทั้งเขตมี 20 กว่าฉบับ คนเข้าคิวยืมราวๆ 800 กว่าคน ขึ้นเป็น top ten requested book เลย

คร่าวๆ สามารถยืมได้ครั้งละ 10 เล่ม ต่อสองสัปดาห์ ถ้าเป็นหนังสืออ้างอิง (สำหรับเล่มที่ยืมได้) ยืมได้แค่ 1 สัปดาห์ สื่อ audio/video ยืมได้ครั้งละสามแผ่น/ตลับ

คนใช้บริการค่อนข้างแน่นทีเดียว มีคนไปนั่งอ่านหนังสือเยอะมาก เด็กๆ ก็ไม่น้อย ไม่เงียบ แต่ไม่หนวกหู จะได้ยินเสียงเดินไปเดินมาซะมากกว่า

หลังจากไปเดินเล่นมา ยืมหนังสือกลับมาสามเล่ม สองเล่มเป็นประวัติรถไฟญี่ปุ่น อีกเล่มเป็น "Marry Poppins Opens the Door" พิมพ์ปี 1988 :D
โดยรวม ประทับใจห้องสมุดนี่ทีเดียว ไม่ต้องสั่งหนังสืออ่านเล่นละ ไปห้องสมุดนี่แหละ

ตอนนี้ต้องอ่านประวัติรถไฟคร่าวๆ ก่อนไปเที่ยวพรุ่งนี้ แล้วก็ อ่าน Marry Poppins ให้จบก่อนอาทิตย์หน้า :-)

กิจการรถไฟญี่ปุ่น

กำลังจะไปดูพิพิธภัณฑ์รถไฟ แต่เขียน entry นี้ก่อนไป ดังนั้น เนื้อหาของ entry นี้จะเป็นความรู้เบื้องต้น เพื่อให้ไปดูแล้วสนุกขึ้น (กว่าไปแบบไม่รู้อะไรเลย)

ออกจะเป็น.. แบบฝึกหัดการแปล มากกว่าที่จะเป็นบทความน่ะนะ

ประวัติรถไฟญี่ปุ่น
1. ยุคเริ่มแรก
ชาวตะวันตกแนะนำรถไฟให้คนญี่ปุ่นรู้จักก็ราวปี 1854 ช่วงปลายของการปกครองระบอบโชกุนโดยโตกุกาวะ ในช่วงนั้นมีการก่อสร้างรางรถไฟ และการสาธิตการเดินรถ แต่ยังไม่มีการเดินรถจริงจัง จนกระทั่งหลังการปฏิวัติเมจิ รัฐบาลใหม่ตัดสินใจสร้างทางรถไฟในปี 1869 (ปีเมจิที่ 2) ในเส้นทาง shimbashi - yokohama และเปิดดำเนินการได้ในปี 1872 (รถไฟไทยเริ่มเดินรถปี 1886)

การสร้างทางรถไฟเพิ่มเติมจากสายแรกทำได้ค่อนข้างช้า เนื่องจากการเมืองยังไม่ค่อยมีเสถียรภาพ (มีกบฏ satsuma, 1887) นอกจากนี้ การรถไฟยังดำเนินการโดยรัฐบาลทั้งหมด จึงเริ่มมีแนวคิดให้เอกชนเป็นผู้ดำเนินการแทน ในปี 1883 จึงมีการก่อตั้งบริษัทการรถไฟญี่ปุ่น (Nippon railway) ขึ้น โดยดำเนินการในลักษณะของรัฐวิสาหกิจ ดูแลรถไฟในแถบโตเกียวและขึ้นไปทางเหนือจนสุดเขตเกาะฮอนชู

ในช่วงเวลาเดียวกัน ก็มีการสร้างทางรถไฟในภูมิภาคต่างๆเกิดขึ้น เช่น ฮอกไกโด คิวชู เป็นต้น บริษัทรถไฟหลักของญี่ปุ่น 5 บริษัท ได้แก่ Nippon railway, Hokkaido colliery railway, Kyushu railway, Sanyo railway และ Kansai railway บริษัททั้งหมดดำเนินการในลักษณะรัฐวิสาหกิจ

ปี 1889 รถไฟสาย tokaido ซึ่งวิ่งระหว่าง โตเกียว - นาโกย่า - เกียวโต - โอซาก้า - โกเบ ก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์และเปิดเดินรถ รถไฟสายนี้เป็นสายสำคัญเชื่อมสามเมืองสำคัญของญี่ปุ่น คือ โตเกียว - เกียวโต - โอซาก้า แผนการสร้างทางรถไฟนี้มีมาตั้งแต่ยุคเอโดะ (ของโชกุนโตกุกาวะ) แต่ด้วยปัญหาหลายๆอย่างรวมถึงงบประมาณทำให้การก่อสร้างล่าช้าออกไป

ปี 1892 สภาออกกฎหมายกำหนดเส้นทางรถไฟสายหลักของญี่ปุ่น ซึ่งรัฐบาลจะสนับสนุนการก่อสร้าง เส้นทางเหล่านี้ครอบคลุมทั่วญี่ปุ่น (ยกเว้น hokkaido ซึ่งถูกเพิ่มเติมเข้ามาภายหลัง) และเป็นเส้นทางหลักของบริษัท JR ในปัจจุบัน

ปี 1895 รถไฟฟ้า (รถราง) สายแรกของญี่ปุ่นเปิดดำเนินการที่เกียวโต

บริการรถไฟของญี่ปุ่นพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ ในช่วงสิบปีสุดท้ายของศตวรรษที่ 19 มีบริการรถด่วน รถเสบียง รถนอน ฯลฯ

2. ยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง
ญี่ปุ่นก่อสงครามกับจีนและรัสเซีย รัฐบาลญี่ปุ่นจึงเข้าควบคุมกิจการรถไฟสายหลักๆด้วยเหตุผลทางด้านยุทธศาสตร์ แต่ก็ทำให้รัฐบาลไม่มีงบประมาณมาขยายเส้นทางเดินรถ รัฐจึงออกกฎหมายอนุญาตให้เอกชนสร้างทางรถไฟท้องถิ่นได้ ในขณะเดียวกัน บริษัทเดินรถเอกชนขนาดใหญ่ เช่น hankyu ได้ปรับโมเดลการดำเนินธุรกิจ โดยการสร้างห้างสรรพสินค้าขึ้นที่สถานีปลายทาง แนวทางนี้ทำให้บริษัทรถไฟเอกชนของญี่ปุ่นไม่ประสบปัญหาในการดำเนินกิจการเมื่อรถยนต์เริ่มแพร่หลาย และยังคงดำเนินกิจการได้มาจนปัจจุบัน

ญี่ปุ่นไปดำเนินการสร้างทางรถไฟในเขตยึดครองจากสงครามของตนทั้งในไต้หวัน เกาหลี จีน

ปี 1925 รถไฟรอบเมืองสาย yamanote สร้างเสร็จและเปิดดำเนินการ รถไฟสายนี้สร้างมาตั้งแต่ก่อนปี 1900 โดยเป็นรถไฟสายสั้นๆหลายสาย และขยายเรื่อยมาจนครบวง

3. ยุคสงครามโลกครั้งที่สอง
รัฐบาลโดยกองทัพเข้าควบคุมทางรถไฟสายหลัก รัฐสั่งลดการให้บริการโดยสารเพื่อใช้รถไฟสำหรับการทหารเป็นหลัก ในระหว่างสงคราม เส้นทางรถไฟหลายส่วนถูกทำลายจากการโจมตีทางอากาศ เนื่องจากปัญหาการขาดแคลนเหล็ก กองทัพจึงบังคับขอรางรถไฟของบริษัทเอกชนมาใช้ซ่อมแซมทางที่ถูกทำลายไป

โอกินาวาสูญเสียการเดินทางระบบรางทั้งหมดในช่วงสงคราม (โอกินาวาเป็นยุทธภูมิที่ปะทะกันรุนแรง) อย่างไรก็ตาม เส้นทางรถไฟในเกาะหลักๆ สามารถซ่อมแซมจนใช้การได้ในเวลาไม่นานนักหลังจากถูกโจมตี เช่น ทางรถไฟสายซันโยสามารถเปิดใช้บริการได้หลังจากระเบิดลงที่ฮิโรชิม่าเพียงวันเดียว

4. หลังสงครามโลกครั้งที่สอง
การรถไฟญี่ปุ่นถูกปรับปรุงอีกครั้ง โดยอยู่ในความควบคุมของกองกำลังสหรัฐอเมริกา ที่เข้ามาหลังญี่ปุ่นแพ้สงคราม

ความต้องการใช้รถไฟสูงขึ้นมาก แต่ปัญหาถ่านหินขาดแคลนทำให้การบริการรถไฟไม่เพียงพอกับความต้องการ ทั้งยังเกิดอุบัติเหตุขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ปี 1956 การรถไฟญี่ปุ่นเริ่มเปลี่ยนไปใช้ไฟฟ้าเป็นพลังงานหลักสำหรับหัวรถจักร และเลิกใช้หัวรถจักรไอน้ำทั้งหมดในปี 1976

ปี 1964 ญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพจัดโอลิมปิก ญี่ปุ่นจึงลงทุนสร้างรถไฟความเร็วสูง (ชินกังเซ็น) ขึ้น ในสายโทไคโด วิ่งระหว่างโตเกียว - ชินโอซาก้า ในช่วงเวลานั้นเริ่มมีรถด่วน รถนอน กลับมาวิ่งระหว่างภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศ ยุคนี้นับเป็นยุคทองของการรถไฟญี่ปุ่น

ตั้งแต่ยุคปี 1960 เป็นต้นมา รถยนต์เริ่มได้รับความนิยม ทำให้รถราง (tram) เริ่มถูกมองว่ากีดขวางการจราจร อย่างไรก็ตาม รถรางถูกยกเลิกไปและทดแทนด้วยระบบรถไฟใต้ดิน

เศรษฐกิจที่ขยายตัวขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ความต้องการรถไฟในการเดินทางเข้าออกตัวเมืองเพิ่มขึ้น การรถไฟญี่ปุ่นจึงลงทุนขยายรางรถไฟออกเป็น สี่ราง (ไปสอง กลับสอง) แต่การลงทุนนี้และการลงทุนทำรถไฟชินกังเซ็นทำให้การรถไฟเป็นหนี้เพิ่มมากขึ้น รวมถึงมีการประท้วงนัดหยุดงานของพนักงานรถไฟอยู่เนืองๆ การรถไฟญี่ปุ่นจึงแก้ปัญหาด้วยการแปรรูปกิจการอีกครั้งในปี 1987 โดยแตกตัวออกเป็นบริษัทย่อยๆ 5 บริษั่ท ดังเช่นยุคก่อนสงคราม 6 บริษัท แยกตามภูมิภาคต่างๆ

ปี 1988 ญี่ปุ่นเปิดใช้อุโมงค์ seikan (青函) ซึ่งเป็นทางรถไฟใต้ทะเลเชื่อมระหว่างเกาะฮอนชู (青森 - aomori) กับฮอกไกโด (函館 - hakodate) อุโมงค์นี้เป็นอุโมงค์รถไฟที่ยาวที่สุดในโลก และยังเปิดใช้สะพาน seto (瀬戸大橋) เชื่อมระหว่างเกาะฮอนชูกับเกาะชิโกกุ ทำให้ทางรถไฟญี่ปุ่นสามารถเชื่อมเกาะหลักทั้งสี่เกาะเข้าด้วยกัน (ฮอกไกโด ฮอนชู คิวชู ชิโกกุ)

5. ยุคปัจจุบัน
ในชนบทที่การเดินรถค่อนข้างน้อย รถไฟไม่ได้รับความนิยมเท่ารถยนต์นัก และบริษัทรถไฟท้องถิ่นบางส่วนก็ปิดกิจการลง แต่รถไฟยังคงเป็นวิธีเดินทางที่สำคัญในเมืองใหญ่ และในการเดินทางระหว่างเมืองอยู่ตลอดมา

ถึงแม้จะมีเที่ยวบินในประเทศบริการในหลายๆ เมือง ผู้คนบางส่วนก็ยังนิยมใช้รถไฟอยู่ เนื่องจากรถไฟสามารถเข้าถึงตัวเมืองได้ง่ายกว่าเครื่องบิน การบริการในรถไฟขบวนพิเศษเทียบได้กับการบริการในโรงแรม ซึ่งดีว่าการบริการโดยทั่วไปในเครื่องบิน

References:
Wikipedia