รู้จัก JA (สหกรณ์การเกษตรญี่ปุ่น) และแนวโน้มในการปฏิรูป

ห่างหายการอ่านอะไรเทือกๆนี้ไปนาน พักนี้มีประเด็นการเกษตรน่าสนใจเลยกลับไปลองหาอะไรอ่านดู
เอกสารทั้งหมดเขียนโดย Yamashita Kazuhito ซึ่งสนับสนุนการปฏิรูป JA (อ่านดูก็เห็นได้ไม่ยาก สับเละขนาดนี้)

เอกสารอ้างอิง
1. Yamashita Kazuhito. Understanding Japanese Agricultural Cooperatives.
http://www.nippon.com/en/currents/d00082/
2013.07.30

2. Yamashita Kazuhito. The Agricultural Cooperatives and Farming Reform in Japan (1).
http://www.tokyofoundation.org/en/articles/2008/the-agricultural-cooperatives-and-farming-reform-in-japan-1
2009.01.14

3. Yamashita Kazuhito. The Agricultural Cooperatives and Farming Reform in Japan (2)
http://www.tokyofoundation.org/en/articles/2008/the-agricultural-cooperatives-and-farming-reform-in-japan-2
2009.02.25

JA (Japan Agricultural Cooperatives group) เรียกได้ง่ายๆว่าเป็นสหกรณ์การเกษตรของญี่ปุ่น JA ถูกก่อตั้งโดยญี่ปุ่นตั้งแต่ช่วงก่อนสงครามโลก จุดมุ่งหมายเบื้องต้นคือสนับสนุนทุน วัตถุดิบ เครื่องจักรและอุปกรณ์การเกษตรต่างๆให้กับเกษตรกร ถัดจากยุคสงครามโลกมาเป็นช่วงอาหารขาดแคลน JA ก็มีบทบาทสำคัญในฐานะผู้กระจายผลผลิตทางการเกษตรให้กับรัฐบาล

JA มีบริการทุกอย่างให้เกษตรกร ตั้งแต่เรื่องเกี่ยวกับการเกษตร ไปจนเรื่องการเงิน ดังนั้น JA จึงมีลักษณะคล้ายๆเป็นสหกรณ์ออมทรัพย์ในตัวด้วย เนื่องจากสมาชิกของ JA คือเกษตรกรรายย่อย(เกือบ)ทั้งประเทศ JA จึงมีอำนาจต่อรองสูงมาก และพยายามล็อบบี้รัฐบาลเรื่องนโยบายต่างๆให้เอื้อกับเหล่าเกษตรกรรายย่อยทั้งหลาย (ก็ตามธรรมดาของระบบโหวต)

ในอดีต JA ทำกำไรได้ดีในธุรกิจเกษตรเนื่องจากรัฐบาลมีมาตรการต่างๆในการอุดหนุนราคาสินค้าเกษตร (และกีดกันการนำเข้าสินค้าเกษตรจากภายนอก) รวมถึงวางแผนการผลิต จำกัดโควต้าการผลิต แต่เมื่อเวลาผ่านไป กฎเกณฑ์ต่างๆเริ่มผ่อนคลาย จำนวนเกษตรกรอาชีพก็ลดลงเรื่อยๆ และส่วนมากเป็นผู้สูงอายุ คนหนุ่มสาวเริ่มมีอาชีพหลักอย่างอื่นแล้วทำเกษตรเป็นอาชีพเสริม สมาชิกส่วนใหญ่ของ JA กลับกลายเป็นเกษตรกร part time และแนวโน้มการใช้พื้นที่ทำการเกษตรก็ลดลง มีการขายที่ดินการเกษตรไปทำประโยชน์อย่างอื่น (เช่นทำที่อยู่อาศัย) ปัญหาหนึ่งที่เกิดขึ้นคือการผลิตไม่ค่อยจะมีประสิทธิภาพนัก

ในช่วงหลัง JA ขาดทุนในธุรกิจการเกษตร แต่ JA มีธุรกิจการเงินอยู่ด้วย และกำไรจากธุรกิจการเงินก็เอามาโปะการขาดทุนจากภาคเกษตรได้ JA จึงยังอยู่มาได้เรื่อยๆ แต่วิกฤติการเงินในช่วงที่ผ่านมาก็ทำให้ธุรกิจการเงินของ JA มีปัญหา กำไรเริ่มจะไม่พอโปะ

กลับมาที่ธุรกิจการเกษตร จากที่เคยขายสินค้าเกษตรในราคาแพงได้ ก็มี TPP (ความตกลงหุ้นส่วนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจเอชีย-แปซิฟิก)  เข้ามาคุกคาม TPP จะให้ยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าเกษตร ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงกับราคาสินค้าเกษตรในประเทศ (ที่แพงกว่านำเข้า) JA พยายามล็อบบี้ให้รัฐบาลเก็บกำแพงภาษีนำเข้าเอาไว้ แต่ประเทศอื่นๆย่อมไม่ยอม และหากญี่ปุ่นไม่เข้าร่วม TPP แม้จะยังรักษาราคาสินค้าเกษตรในประเทศไว้ได้ ธุรกิจรายย่อยอื่นๆที่อาจจะได้ประโยชน์ในการส่งออกเนื่องจากข้อตกลงยกเลิกกำแพงภาษีนี้ก็อาจจะเสียประโยชน์แทน ถ้าญี่ปุ่นตกลงเข้าร่วม TPP ธุรกิจของ JA ก็จะสะเทือนมากแน่ๆ

ปัจจุบันอำนาจต่อรองของ JA ก็ลดลงไปมาก รัฐบาลเลยพยายามจะปฏิรูป JA อีกครั้ง

------------------------------------------------
(ยังไม่ได้อ่านต่อว่าแล้วจะทำยังไง...)

ความเห็น
ทีแรกหารายละเอียดเกี่ยวกับ JA อ่าน กะว่าสหกรณ์การเกษตรน่าจะเป็นทางออกที่ดีในการดันราคาสินค้าเกษตรขึ้น แต่กลับกลายเป็นไปเห็นว่าที่จริงสินค้าเกษตรจะราคาสูงได้ต้องมีการแทรกแซงจากภาครัฐ... ซะงั้น

บทบาทหลักของ JA ในด้านสนับสนุนการเกษตร เป็นทั้งแหล่งทุน จัดซื้อเครื่องมืออุปกรณ์ ปุ๋ย ให้ความรู้ หาตลาด จัดจำหน่าย ก็ทำได้ดีนะ แต่ในสภาพที่คนทำเกษตรน้อยลงเรื่อยๆ การบริหารจัดการให้คุ้มทุนก็ยากขึ้น ทางรัฐบาลทำท่าจะไปสนับสนุนการเกษตรขนาดใหญ่มากขึ้น เพื่อประสิทธิภาพที่ดีกว่า แต่ JA ซึ่งสมาชิกส่วนมากเป็นเกษตรกรรายย่อยก็ต้องปรับตัว ถ้าไม่คุ้มจริงๆก็ต้องเลิก แต่ที่เห็นจากสมาชิกส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร part-time (ที่รายได้หลักไม่ได้มาจากการเกษตร) การเลิกทำเกษตรก็ไม่น่าจะเป็นปัญหามากนัก และรัฐบาลก็ไปเจาะจงสนับสนุนเฉพาะเกษตรกรอาชีพแทน

ทริปรถไฟเช้าไปเย็นกลับ - น้ำตกไทรโยคน้อย

ไม่ได้เที่ยวด้วยรถไฟมานาน (หลังจากส่งท้ายชุดใหญ่ที่คิวชู) นึกครึ้มเลยชวนน้องอีกคนไปด้วยกัน

เผื่อใครยังไม่รู้ การรถไฟจัดขบวนรถไฟท่องเที่ยวมานานหลายปีแล้ว มีหลายเส้นทาง
http://www.railway.co.th/home/srt/passenger/bogietour.asp

เตรียมตัว
ทริปนี้เลือกไปสะพานข้ามแม่น้ำแควกับน้ำตกไทรโยคน้อย เส้นทางเดิมที่เคยไปเมื่อสามปีก่อน ครั้งนั้นจองตั๋วช้าไป (จองกลางคืนจะไปเช้า..) เลยต้องเปลี่ยนแผนเป็นขึ้นบขส. ทริปนี้จองเร็วขึ้นหน่อย จองเช้า ไปเช้ารุ่งขึ้น ตั๋วว่างเยอะแยะ แต่ถ้าช่วงเทศกาลมากๆก็อาจจะเต็มก็ได้
รถพัดลม ผู้ใหญ่ 120 บาท ราคาเหมา ไป-กลับ

การจองตั๋ว โทรจองล่วงหน้าได้ ไม่น้อยกว่า 6 วัน ที่เบอร์สายด่วนการรถไฟ 1690 แต่ถ้าหลังจากนั้น จองได้ตามสถานีใหญ่ๆ ทุกที่ออกตั๋วได้

รายละเอียดทริปบอกว่า มีรถแอร์กับพัดลม ตอนจองเจ้าหน้าที่บอกว่ามีแต่พัดลมเหลือ แต่พอไปจริงๆ ก็ไม่เห็นพ่วงตู้แอร์ซักตู้นี่หว่า (คุณหลอกดาวววว) อาจจะพ่วงตู้แอร์แค่บางช่วงเทศกาลละมั้ง

รถไฟออกจากหัวลำโพงหกโมงครึ่ง เท่าที่ฟังมา ตอนออกจากสถานีต้นทางจะไม่ค่อยเลทนะคะ ใครไปขึ้นต้นทางระวังตกรถด้วย แต่มันจะค่อยๆ เสียเวลา ... ตามระยะทางที่ผ่านไป

ในกรุงเทพฯ ออกจากหัวลำโพง (สถานีกรุงเทพ) แล้ว แวะจอดที่สามเสน บางซื่อ .. แล้วจำไม่ได้ละว่าแวะที่ไหนอีก ตอนนี้บางซื่อมีรถใต้ดินแล้ว ขึ้นบางซื่อก็สะดวกดี รถออกจากบางซื่อ 6.50 แต่เห็นว่ารถใต้ดินเที่ยวแรกมันหกโมงเช้า จะมาทันหรือเปล่าไม่รู้เหมือนกัน

แต่จริงๆแล้วถ้าเป็นสายเหนือหรืออีสาน ยังมีอีกหลายสถานี บางเขน หลักสี่ ดอนเมือง .. ไล่ตามเส้นโฮปเวล - -".. ให้เลือกขึ้นได้ตามความใกล้บ้าน

ออกเดินทาง

จากบางซื่อ รถไฟก็เลี้ยวไปบางซ่อน ข้ามสะพานพระรามหก เผื่อใครจะอยากดูวิวแม่น้ำเจ้าพระยาก็ ผ่านไร่นา (กทม.ก็ยังมีทุ่งนานะ) เห็นร่องรอยน้ำท่วมอยู่บ้างรายทาง เหมือนทางรถไฟจะทำใหม่เป็นสี่ราง สถานีก็ใหม่ไฮโซ (เช่นตลิ่งชัน หรูเวอร์ ยังกะ airport link มีบันไดเลื่อนด้วย)

มุ่งตรงไปนครปฐม รถจอดที่สถานีศาลายา เลยเพิ่งเห็นว่า แคมปัสของมหิดลนี่ใหญ่โตมาก ถ้ามีรถไฟวิ่งเยอะๆ การมาศาลายานี่ไม่ยากเลย ชั่วโมงเดียวก็ถึง ถัดมหิดลไปหน่อยก็ศิลปากร แถวนี้มีแต่มหาลัยใหญ่ๆ

รถถึงนครปฐม เจ้าหน้าที่บอกว่า ให้เวลา 40 นาที ระยะทางเดินไปพระปฐมเจดีย์ "ไป-กลับ สองกิโล" นะครับ แต่มีลุงสามล้อถีบมารอรับคนอยู่หน้าสถานีรถไฟเพียบ ใครเดินไม่ไหวก็นั่งสามล้อก็ได้ ลุงคิด "สามสิบบาทต่อเที่ยว" จริงๆแล้ว ทางไปมันเป็นทางราบ เดินเที่ยวเดียวไม่น่าเกินสิบห้านาทีด้วยซ้ำ (1 นาที เดินได้ 80 เมตร ตามมาตรฐานญี่ปุ่น)

แต่การนั่งรถถีบมีข้อดีตรงทียังไงก็เร็วกว่าเดิน เราจะไปถึงองค์พระได้ก่อนชาวบ้านเขา คนยังไม่เยอะ จะรีบเข้าไปไหว้พระก็จะได้ทางสะดวกๆ มีเวลาเดินวนรอบๆชมนกชมไม้ไปด้วย แวะซื้อข้าวหลามตามทางเป็นเสบียงก็ยังได้ (ลุงรถถีบแกก็แวะให้ได้นะ)

จากนครปฐม รถไฟก็ซิ่งแหลกเหมือนเดิม จอดหลีกบ้างอะไรบ้างมาตามทางจนถึงชุมทางหนองปลาดุก จริงๆแล้ว ตอนออกจากหัวลำโพงมา ขบวนนี้มีทั้งตู้ที่จะไปน้ำตก กับตู้ที่จะไปหัวหิน (ซึ่งเห็นละว่ามีตู้แอร์...ชิส์) ที่หนองปลาดุกเขาตัดตู้แยกขบวนกัน เลยได้เห็นว่ารถไฟไทยนี่ตัดขบวนกันง่ายมาก ใช้มือคนนี่แหละ .. แต่คุ้นๆว่าที่ญี่ปุ่นเหมือนกดปุ่มอะไรซักอย่างเอา (อัตโนมัติ) ไม่มีใครเดินลงไปในรางตัดขบวนนะ

แล้วเราก็ซิ่งกันต่อไป หยุดบ้างอะไรบ้างตามความจำเป็นในการหลีกไปจนถึงสะพานข้ามแม่น้ำแคว ระหว่างทางก็ยังเป็นทุ่งนา ไร่ข้าวโพด ไร่มันสำปะหลัง แปลงผัก สวนกล้วย ... ไปเรื่อยๆ สิ่งที่น่าสนใจคือ ช่วงนี้ดอกคูนกำลังบาน มีพี่คนนึงเคยบอกว่า ไทยน่าจะปลูกคูนแบบจริงๆจังๆ เพื่อโปรโมทการท่องเที่ยวตามฤดู เห็นด้วยเป็นอย่างยิ่ง ดอกคูนสีเหลืองย้อยลงมาเป็นพวง ถ้าปลูกเรียงกันยาวๆซักร้อยต้นรับรองนักท่องเที่ยวตรึม อีกต้นที่น่าสนใจคือหางนกยูง เพราะดอกสีส้มแดงนี่มันเด่นสะใจมาก ต้นใหญ่ ให้ร่มเงาดีด้วย

ถึงสะพานข้ามแม่น้ำแควค่อนข้างตรงเวลาทีเดียว ตอนนี้แดดร้อนแล้ว เดินลงจากรถก็สุกพอดี เดินๆไปได้หน่อยก็กลับมาหาร่มไม้นั่งพักดีกว่า จากนั้นก็รถไฟออก ข้ามสะพาน มุ่งหน้าไปน้ำตก คนรอถ่ายรูปตามทางเพียบ (ตามปกติ)

ตรงช่วงโค้งริมหน้าผา ก่อนเข้าโค้งมีรีสอร์ทไปเปิด มีกิจกรรมผจญภัย กะว่าถ้ามาคราวหน้าจะลงเล่นแค่ตรงนี้แหละ ไม่ข้ามไปถึงน้ำตกละ (มีในแพลนของรถไฟให้เลือกเหมือนกัน)

นั่งเอียงๆหลบแดดบ้าง หลับๆตื่นๆบ้างตามทางไปเรื่อยจนถึงน้ำตก หิวมาก เลยจัดส้มตำไก่ย่างไปเต็มมื้อ มีหลายร้านแถวน้ำตก แต่ไม่ได้ิชมเหมือนกัน ถ้านั่งกินที่ร้านแถวน้ำตกก็ดีมั้ง มันเย็นดี ราคาก็คงแพงตามประสาสถานที่ท่องเที่ยว แต่ไม่ได้ขูดรีดขนาดนั้น ถ้าเดินลงมาจากน้ำตก ข้ามถนนไปอีกฝั่งจะมีเซเว่น ตุนอาหารได้ตามสะดวก เซเว่นขายราคาปกติ

ที่น้ำตกมีคนเล่นน้ำเยอะเหมือนกัน หลายคนเตรียมชุดมาเปลี่ยน แต่น้ำมันขุ่นๆยังไงก็ไม่รู้ เลยไม่ได้เล่น (ก็ไม่ได้คิดจะเล่นแต่แรกแหละ) มีเส้นทาง hiking เล็กๆ ขึ้นไปดูตาน้ำได้ เวลามีพอ แต่มันร้อนและเหนียวตัวมาก ไม่อยากทำอะไรทั้งนั้น เลยปักหลักอยู่เพิงร้านอาหารไปจนถึงเวลากลับ

เซเว่นมีเหล้าเบียร์ขาย แต่ "ห้าม" นำเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เข้าไปกินบริเวณน้ำตก แต่ไม่รู้ว่าถ้าหิ้วขึ้นรถไฟไปจะได้ไหม ตอนอยู่ญี่ปุ่นเห็นคนจิบเบียร์ชมวิวริมหน้าต่างบนรถไฟเป็นเรื่องปกติน่ะนะ

ถึงเวลาออก รถก็ยังซิ่ง.. เหมือนเดิม แต่คราวนี้พี่คนขับเปลี่ยนคนหรือไงไม่ทราบ พี่แกบีบแตรยาวแทบจะตลอดทาง ก็พอเข้าใจนะว่าถ้าไม่บีบ ไอ้รถเล็กทั้งหลายที่จะตัดทางรถไฟอาจจะไม่ยอมหยุด แต่ทำไมขามามันแทบไม่ได้บีบ (ไม่ได้ยิน) เลยหว่า

ขากลับเสียเวลารอหลีกสองรอบแบบนานๆ ทำให้ขากลับเลทมากกว่าขามาพอควร ไม่รู้เมื่อไหร่จะมีรางคู่ทั่วประเทศ (สามปีก่อนก็บ่นแบบนี้) ถึงกาญจนบุรี เขาจอดให้ไปสุสานทหารพันธมิตร (จริงๆมันจอดเพราะรอหลีกตามตารางมากกว่า) มีสองแถวมาจอดรอรับถึงที่ ไป-กลับคนละสิบบาท แต่จริงๆ ระยะทางแทบไม่ต่างกับตรงพระปฐมเจดีย์ เดินเอาก็ได้

แล้วก็ไปเจอกับขบวนหัวหินที่หนองปลาดุกเช่นเคย เชื่อมขบวนกันอีกรอบ ก่อนเข้ากรุง ขากลับรถจอดให้ที่นครปฐม ศาลายา บางบำหรุ (ไม่จอดตลิ่งชันนะ) บางซ่อน (แต่เปลี่ยวมาก ขอบอก) บางซื่อ สามเสน หัวลำโพง

เบ็ดเสร็จขากลับรถเลทไปเกือบๆชั่วโมง ถือว่ารับได้สำหรับรถไฟไทย ..

ข้อควรรู้
- ที่กาญจน์ ตู้ไปรษณีย์อยู่ตรงหน้าสถานีรถไฟ ดังนั้น ถ้าคิดจะหยอดตู้เอง ควรบอกสองแถวให้จอด ไม่ก็ไม่ต้องขึ้นสองแถว ส่วนไปรษณีย์อยู่ไหนไม่รู้ แต่ถึงรู้ เย็นๆเสาร์อาทิตย์แบบนี้มันก็ไม่เปิดหรอก ไม่ต้องหา ถ้าจะส่งโปสการ์ด "ต้อง" เตรียมแสตมป์ไปด้วย
- ของฝาก ควรซื้อตั้งแต่ตอนอยู่แถวน้ำตก แถวสถานีรถไฟแทบไม่อะไรเท่าไหร่ บนรถไฟมีของฝากขายแต่เป็นของกิน (หม้อแกงเมืองเพชร ลูกตาล ขนมหวาน ฯลฯ ท่าทางจะขนมาจากขบวนหัวหิน)
- วุ้นเส้นท่าเรือไม่มีขายที่สถานีรถไฟ :S
- อาหารการกิน ข้าวกล่องบนรถไฟขาย 25 บาท มีทั้งขาไปและขากลับ น้ำขวด 10 บาท ตามสถานีที่มีของขาย ราคาบวกไปตามปกติ (โออิชิ 25 มาม่าคัพพร้อมน้ำร้อน 20)

- ห้องน้ำทุกที่เสียเงิน 3-5 บาท ที่น้ำตกมีที่ให้อาบน้ำด้วย 10 บาท

ทริปหน้า

น้องที่ไปด้วยบอกว่าขอรถแอร์เถอะพี่ ร้อนๆแล้วมันเที่ยวไม่สนุก ก็เลยอาจจะเป็นหัวหิน แต่เมื่อไหร่นี่คงตามอารมณ์คนไป ^^"...

เรียนภาษาญี่ปุ่นจากโคนัน - คำศัพท์

จะดูการ์ตูนให้รู้เรื่องก็คงต้องรู้ศัพท์ในเรื่องไว้บ้างพอสมควร เวลาดูถึงจะพอเดาเรื่องราวได้
เนื่องจากโคนันเป็นการ์ตูนสืบสวน ศัพท์ต่างๆในเรื่องจึงมักจะเกี่ยวกับคดีต่างๆ ซึ่งปกติคงไม่ได้ใช้กัน แต่ถ้าไม่รู้จักศัพท์เลย ก็อาจจะดูไม่รู้เรื่อง

entry นี้รวบรวมศัพท์เท่าที่นึกออกเอาไว้ สำหรับคนที่อยากจะดูโคนันเป็นภาษาญี่ปุ่น แต่รอ sub ไม่ไหว หรืออ่าน sub ไม่ออก (youtube อัพตอนใหม่ทุกอาทิตย์ โคนันฉายเสาร์หกโมงเย็นเวลาญี่ปุ่น สายๆเย็นๆวันอาทิตย์ที่ไทยก็น่าจะมีคน upload แล้ว)

รอบๆตัวโคนัน
博士　はかせ ดอกเตอร์
黒の組織　くろのそしき องค์กรสีดำ
黒ずくめの男・女　くろずくめのおとこ・おんな ชาย/หญิงใส่สีดำทั้งหมด

APTX4869　アパトキシン　よん　はち　ろく　きゅう
4869 = シャーロク　（し　や　ろ　く）เชอร์ล็อค

腕時計型麻酔銃 うでどけいがたますいじゅう ปืน ยาชา (ใน)รูป นาฬิกา ข้อมือ
犯人追跡めがね はんにんついせきめがね แว่น ติดตาม คนร้าย
蝶ネクタイ型変声機 ちょうねくたいがたへんせいき เครื่อง เปลี่ยนเสียง (ใน)รูป หูกระต่าย
หูกระต่าย = เนคไทรูปผีเสื้อ
ボタン型スピーカー　ぼたんがたすぴーかー ลำโพงรูปกระดุม
キック力増強シューズ　きっくりょくぞうきょうしゅーず รองเท้า เพิ่มแรง เตะ
伸縮サスペンダー　しんしゅくさすぺんだー สายเอี๊ยม ยืดหยุ่น
伸びる　のびる ยืด
縮む　ちぢむ หด
探偵団バッジ　たんていだんばっじ เข็ม กลุ่มนักสืบ
少年探偵団　しょうねんたんていだん กลุ่ม นักสืบ เด็ก(น้อย)
ターボエンジン付スケボ　たーぼえんじんつきすけぼ สเก็ตบอร์ด ติด เครื่องยนต์เทอร์โบ
どこでもボール射出ベルト　どこでもぼーるしゃしゅつべると เข็มขัด ยิง ลูกบอล ที่ไหนก็ได้
射る　いる ยิง

発信機 はっしんき เครื่องส่งสัญญาณ
盗聴器 とうちょうき เครื่องดักฟัง (เครื่องขโมยฟัง)

คดี
事件　じけん คดี
事故　じこ อุบัติเหตุ

殺す　ころす ฆ่า(คน)
殺意　さつい เจตนา(ในการ)ฆ่า
殺人犯　さつじんはん ฆาตกร

殺害　さつがい ฆาตกรรม (กริยาการฆ่า)

殺害された ถูกฆ่า
殺し屋　ころしや นักฆ่า
自殺　じさつ ฆ่าตัวตาย
他殺　たさつ ถูกฆ่า
射殺　しゃさつ ยิงตาย
毒殺　どくさつ วางยาตาย
絞殺　こうさつ รัดคอตาย
刺殺　しさつ แทงตาย
撲殺　ぼくさつ (ทุบ)ตีตาย

死亡　しぼう การตาย
死亡推定時刻 しぼうすいていじこく เวลาตายโดยประมาณ
死因　しいん สาเหตุการตาย
病死　びょうし ป่วยตาย
事故死　じこし ตายจากอุบัติเหตุ
溺死　できし จมน้ำตาย
即死　そくし ตายทันที
殉職　じゅんしょく ตายในหน้าที่
死体　したい ศพ

被害者　ひがいしゃ เหยื่อ
容疑者　ようぎしゃ ผู้ต้องสงสัย
被疑者　ひぎしゃ ผู้ต้องหา
共犯者　きょうはんしゃ ผู้สมรู้ร่วมคิด
人質　ひとじち ตัวประกัน
重要参考人　じゅうようさんこうにん พยานปากเอก (พยานคนสำคัญ)

目撃者　もくげきしゃ (พยาน)ผู้เห็นเหตุการณ์

犯罪　はんざい อาชญากรรม (ความผิด)
犯人　はんにん คนร้าย อาชญากร
犯行　はんこう อาชญากรรม (เหตุการณ์)
犯行現場　はんこうげんば ที่เกิดเหตุ
犯行時刻　はんこうじこく เวลาเกิดเหตุ
強盗　ごうとう ปล้น
誘拐　ゆうかい ลักพาตัว
殺人　さつじん ฆาตกรรม (เหตุการณ์)

殺人事件 คดีฆาตกรรม
放火　ほうか วางเพลิง
轢き逃げ　ひきにげ ชนแล้วหนี
浮気　うわき นอกใจ

警視庁　けいしちょう สำนักงานตำรวจนครบาล
警察官　けいさつかん เจ้าหน้าที่ตำรวจ
刑事　けいじ ผู้หมวดสืบสวน
警部　けいぶ สารวัตรสืบสวน
検事　けんじ อัยการ
弁護士　べんごし ทนาย
法廷　ほうてい ศาล (ห้องพิจารณาคดี)

刑務所　けいむしょ เรือนจำ คุก

捜査　そうさ สืบสวน
取調べる　とりしらべる สอบสวน
事情聴取　じじょうちょうしゅ สอบ/ให้ปากคำ
自首　じしゅ มอบตัว
証拠　しょうこ หลักฐาน

証拠隠滅　しょうこいんめつ ทำลายหลักฐาน
アリバイ　พยาน
鑑識　かんしき พิสูจน์หลักฐาน/นิติวิทยาศาสตร์
動機　どうき แรงจูงใจ
トリック　ทริค
罠　わな กับดัก
心理　しんり จิตวิทยา
暗号　あんごう รหัส
尾行　びこう (สะกดรอย)ตาม
監禁　かんきん　กักขัง
推理　すいり　สันนิษฐาน
判断　はんだん ตัดสิน

傷　きず บาดแผล
染み　しみ คราบ
血痕　けっこん รอยเลือด
痕跡　こんせき ร่องรอย
足跡　あしあと รอยเท้า
指紋　しもん ลายนิ้วมือ
失血　しっけつ เลือดออก
出血　しゅっけつ ตกเลือด

銃　じゅう ปืน
拳銃　けんじゅう ปืนพก
銃声　じゅうせい　เสียงปืน
爆弾　ばくだん ระเบิด
爆発　ばくはつ การระเบิด
解体　かいたい แก้(กู้ระเบิด)
睡眠薬　すいみんやく ยานอนหลับ
硝煙反応　しょうえんはんのう ปฏิกิริยา(จาก)เขม่าดินปืน
ルミノール反応　るみのーるはんのう ปฏิกิริยาลูมินอล
予告状　よこくじょう ใบ เตือน

ダイイングメッセージ dying message
遺言　ゆいごん พินัยกรรม
遺産　いさん มรดก

ค่าใช้จ่ายในการอยู่อาศัย

ด้วยความขี้เกียจทำงาน (ทุกที..) เลยนั่งคำนวณค่าใช้จ่ายต่างๆ เทียบกับเงินเดือนดู เปรียบเทียบที่ญี่ปุ่นกับไทย

โตเกียว
เงินเดือน ป.ตรีหักภาษีต่างๆน่าจะเหลือราวๆ 150,000 เยน (รายได้ขั้นต่ำ 800 เยนต่อชั่วโมง ให้ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง 20 วันต่อเดือน = 128,000 เยน เสียภาษี ฯลฯ คงเหลือราวๆ 100,000 เยน)
ค่าเช่าบ้าน(ชานเมือง) 50,000-70,000 เยน รวมค่าน้ำ,ไฟ,แก๊ส,อินเตอร์เน็ต
ค่าเดินทาง 15,000 เยน (ตั๋วเดือนเข้าเมือง)
อาหาร มื้อละ 800 เยน (ราคาอาหารเซ็ตตามร้าน) วันละ 3 มื้อ 30 วัน = 72,000 เยน

ค่าเช่าบ้าน ถ้ามีคนแชร์ห้องอยู่ด้วยก็จะประหยัดขึ้นมาก
ค่าอาหาร จะเห็นได้ว่าถ้ากินร้านทุกวันไม่มีทางพอ แต่ถ้าประหยัดมื้อเช้าเป็นไปขนมปังกาแฟที่บ้าน ก็จะลดได้เยอะ นอกจากนี้ ถ้าทำกับข้าวเอง ห่อข้าวกล่องไปกินเที่ยงเย็น จะประหยัดได้เกินครึ่ง

กรุงเทพฯ
เงินเดือน 20000 บาท (อันที่จริงป.ตรีจบใหม่น่าจะได้น้อยกว่านี้โดยเฉลี่ย และค่าแรงขั้นต่ำทำงาน 20 วัน ไม่น่าได้เกิน 6000 บาท)
ค่าเช่าบ้าน ห้องเช่าถูกๆ 3000-4000 บาท ห้องเช่าในเมือง 6000-8000 บาท บ้านชานเมือง 10000 บาท (หารกับคนอื่น) คอนโดติดรถไฟฟ้ารถใต้ดิน 12000-14000 บาท (มากกว่านี้ก็ได้ถ้ามีเงินจ่าย)
เดินทาง 2000-3000 บาท ด้วยรถสาธารณะ (ตั๋วเดือนรถใต้ดิน 1200 บาท, ตั๋วเดือนรถเมล์ร้อน 400 บาท, ตั๋วเดือนรถเมล์แอร์ 800 บาท)
อาหาร มื้อละ 50 บาท วันละ 30 มื้อ 30 วัน = 4500 บาท

ค่าเดินทางกินสัดส่วนเยอะมากเทียบกับค่าใช้จ่ายอย่างอื่น แม้จะมีพวกรถไฟฟรีรถเมล์ฟรี แต่ถ้าหวังพึ่งพาบริการพวกนี้อย่างเดียวมีสิทธิไปทำงานสายได้ เพราะมันก็ไม่ได้มากันบ่อยๆ และก็ไม่ได้ตรงเวลา บริการในระดับที่พอรับได้ (รถเมล์อะไรมาก็ขึ้นไว้ก่อน ไม่ก็รถตู้) ค่าใช้จ่ายตกวันละ 100 บาท หรือมากกว่านั้น
ค่าอาหาร ทำกับข้าวเองก็ไม่ได้ลดลงซักเท่าไหร่

จากที่เห็น การเดินทางเป็นปัญหามากที่สุดในกทม.
- รถเมล์มีเยอะ แต่พอรถติด ทำให้ควบคุมเวลาเดินทางไม่ได้ ค่ารถเมล์ก็ยังจัดว่าแพงอยู่ถ้าต้องต่อรถ
- การขนส่งระบบรางอาจจะช่วยทำให้คุมเวลาได้มากขึ้น รถไฟทำเวลาได้ค่อนข้างดีในการเข้าเมือง แต่เอาแน่เอานอนกับตารางเวลาไม่ได้ และความถี่ของรถชานเมืองก็ยังไม่มากพอ อาจจะเพราะรางน้อย ต้องรอสับหลีกจากรถทางไกลที่เลทมาก่อน
- เรือ, เรือด่วน ทำเวลาได้ดี ออกถี่ แต่จำกัดเส้นทางเฉพาะตามลำน้ำ
- การหันไปขับรถส่วนตัวอาจจะช่วยลดเวลาเดินทางได้ (เช่นเวลาในการรอรถ) แต่ไม่ลดค่าใช้จ่าย
- การย้ายที่อยู่อาศัยไปให้เดินทางง่ายน่าจะเป็นทางเลือกที่ดี แต่ส่วนต่างราคาของที่อยู่อาศัยในเมืองกับค่าเดินทางก็ยังสูงเกินกว่าที่จะจ่ายได้ถ้าเงินเดือนไม่มากพอ

ถ้าการเดินทางในกรุงมันดีกว่านี้อีกนิด ชีวิตจะดีขึ้นเยอะ

ค่ายอาสา peaceboat ผลัดระยะสั้นที่ 47 ณ Ishinomaki, Miyagi

14 - 16 กันยายน 2011

เนื่องจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวใหญ่เมื่อเดือนมีนาคม สึนามิเข้า สร้างความเสียหายมหาศาล ช่วงแรกๆ ก็จะเห็นการระดมเงินบริจาค เอาสิ่งของบรรเทาทุกข์ไปแจก ช่วงหลังนี้ก็จะเป็นการฟื้นฟู ซ่อม สร้างใหม่ และดูท่าทางจะต้องใช้เวลาอีกเป็นปี ในช่วงตั้งแต่โกลเด้นวีค ต้นพฤษภาเป็นต้นมา ก็มีองค์กรต่างๆ รวมถึงอาสาสมัครทั่วไปทยอยเข้าไปชั่วเหลือเขตประสบภัย ตอนโกลเด้นวีคเกิดเหตุการณ์รถติดมหาศาลเพราะทุกคนมุ่งไป tohoku แล้วก็สร้างปัญหาให้รถส่งของเดินทางเข้าพื้นที่ลำบาก ต่อมาก็มีการจัดระเบียบมากขึ้น มีการขอร้องให้เดินทางด้วยบริการสาธารณะเท่านั้น (รถไฟ บัส) ให้ลงทะเบียนอาสาสมัคร โดยมีศูนย์อาสาสมัครทำหน้าที่แจกงานให้ อาสาสมัครที่มาต้องดูแลเรื่องที่พักอาหารเอง ห้ามมากางเต๊นท์นอน หรือนอนในรถ บางพื้นที่ก็ระบุเลยว่าขออาสาสมัครในพื้นที่ก่อน อาจจะด้วยเหตุผลเรื่องการดูแลความปลอดภัย ถ้ามีคนนอกเข้าไปมาก ภาระงานก็หนักขึ้น ดังนั้น การเดินดุ่มๆ เข้าไปเองแล้วไปของานทำไม่ใช่เรื่องง่าย แต่ก็มีหลายองค์กรที่รับสมัครอาสาทั่วไป แล้วเป็นตัวประสานงานให้กับองค์กรท้องถิ่นอีกรอบ

ช่วงกันยานี้เป็นช่วงที่ว่างมาก มีน้องร่วมอุดมการณ์อีกคน เลยลงทะเบียนไปค่ายอาสากับเขาบ้าง สาเหตุก็มีหลายๆ อย่างผสมกัน ทั้งอยากรู้อยากเห็นค่ายอาสาของญี่ปุ่น อยากไปเห็นพื้นที่จริง ไหนๆ ก็ว่าง มีแรงเหลือ ก็อยากทำอะไรบ้าง ในทีแรกตั้งใจจะไปผลัดระยะยาวเต็มสัปดาห์ เพราะเป็นผลัดที่ต้อนรับคนต่างชาติ แต่เนื่องจากจัดตารางกับน้องที่จะไปด้วยกันไม่ลงตัว เลยเปลี่ยนมาเป็นผลัดระยะสั้นสามวันแทน ก็เลยได้ไปผลัดระยะสั้นกับคนญี่ปุ่นเกือบร้อย

ช่วงเตรียมตัว
peaceboat บังคับให้คนที่จะไปค่ายอาสาทุกคนต้องเข้าฟังปฐมนิเทศก่อน หลักๆ เป็นการบรรยายเรื่องความปลอดภัยในการทำงาน กินเวลาไปร่วมๆ ชั่วโมง แจก safety manual ขนาด A6 หนาร่วมๆ 60 หน้า รายละเอียดก็เช่น
- ให้ตรวจสอบความปลอดภัยของสถานที่ทำงานก่อนเข้าทำงานทุกครั้ง มีของอะไรห้อยร่องแร่งพร้อมจะร่วงใส่หัวตลอดเวลาหรือเปล่า พื้นใต้ตึกมีโพรงหรือเปล่าเหยียบลงไปมันจะยุบไหม กระจกแตก เศษแก้ว ฯลฯ
- ทางหนีทีไล่ถ้าเกิดแผ่นดินไหวหรือสึนามิว่าเขาให้ไปทางไหน
- พกน้ำสองลิตรติดตัวตลอดเวลา (ย้ำหลายรอบมาก) เพราะ 1. ทำงานใช้แรงจะต้องการน้ำมากกว่าปกติ 2. เผื่อใช้ล้างแผลยามจำเป็น 3. เผื่อเวลาต้องหนีภัย จะได้มีน้ำกินติดตัวไว้
- ถุงมือหนัง ถุงมือยาง ใช้กับงานแบบไหน รองเท้าให้ใส่บู๊ทยางที่เป็นรองเท้า safety ทำงานเสมอ
- สาเหตุการเป็นลมแดดและการป้องกัน
- รู้ลิมิตตัวเอง อย่าหักโหมเพราะเห็นคนอื่นเขาทำไหว ทำงาน 40-50 นาที พัก 10 นาที โดยประมาณ
ฯลฯ
นอกนั้นก็เป็นรายการของที่ต้องเตรียมไป จานชามช้อนส้อม ทิชชู่ฆ่าเชื้อโรค ชุดทำงาน (เสื้อและกางเกงขายาวที่ไม่ใช่ยีนส์) ฯลฯ

ที่แคมป์ไม่ให้ซักผ้าล้างจาน คงเพราะระบบบำบัดน้ำเสียยังไม่ดี ไม่อยากก่อมลภาวะ อนุญาตแค่ซักน้ำเปล่า และแปรงฟัน ส่วนเรื่องอาบน้ำมีแชมพูสบู่แบบเป็นมิตรกับธรรมชาติเตรียมไว้ให้ (นี่ก็เวอร์.. ซะ) จานชามช้อนให้เช็ดด้วยทิชชู่ฆ่าเชื้อโรคแทน

หลังอธิบายมาตการความปลอดภัยและอุปกรณ์ต่างๆ ก็เป็นการจัดกลุ่ม ให้จับกลุ่มกันเอง 5-6 คนคละเพศและวัย เลือกหัวหน้าทีมมาเป็นตัวแทนติดต่อประสานงานกับสตาฟกลาง ได้สมาชิกมาเป็นผู้ชายสาม ทำงานแล้วหนึ่ง เป็นเด็กปีหนึ่งอีกสอง กับสาวไทยนักเรียนป.เอกสองคน วันเดินทางมีสมาชิกเพิ่มมาอีกคนเป็นสาวน้อยปีหนึ่งเด็กชมรมเชียร์ (น่ารักมาก ขอบอก) ผลัดนี้จัดได้ 15 ทีม ดังนั้นก็คงมีคนราวๆ 80 คน

นัดรวมพลสามทุ่มวันที่ 13 ออกเดินทางด้วยบัสตอนสามทุ่มครึ่งเพื่อไปถึงแคมป์เช้า แล้วเริ่มงานเลย ทำงานสามวันเต็ม คืนวันสุดท้ายรถออกจากแคมป์ กลับถึงโตเกียวเช้ามืดวันที่ 17

Facilities
- ที่พักเดิมเป็นโรงงาน เข้าใจว่าโรงงานตัดเย็บเสื้อผ้า แต่คงไปขอเขาใช้เป็นที่พักชั่วคราว
- ที่พักติดมุ้งลวดทั้งหลัง กันแมลงได้เยอะ แต่ก็เห็นจุดยาไล่แมลงด้วยเหมือนกัน
- แคมป์บังคับให้ประหยัดไฟ (ก็ถูกต้องแล้ว) ดังนั้นจะตัดไฟหลังสี่ทุ่ม
- น้ำประปาใช้เฉพาะดื่มและทำอาหารเท่านั้น น้ำใช้แยกไปอีกส่วน (ไม่แน่ใจว่ามาจากไหน)
- ใช้ส้วมชั่วคราวแบบมาตรฐานที่พบได้ทั่วไปในญี่ปุ่น ความสะอาดใช้ได้
- ห้องอาบน้ำเป็น shower booth แบบชั่วคราวมีน้ำร้อน (ก็เหมาะอยู่กับเมืองที่มีหน้าหนาว)
- ที่นอน ปูเสื่อ tatami ให้
- ครัว มีน้ำร้อน น้ำแข็ง ให้ แต่ไม่ให้ทำอาหาร
- มีตู้ขายน้ำหยอดเหรียญ ราคาปกติ
- convenient store ที่ใกล้ที่สุดเป็น lawson เดินประมาณ 10 นาที หลายคนเดินไปซื้อข้าวเช้าที่นี่

สภาพทั่วๆ ไปรอบๆ ที่พัก
ยังพบเห็นซากความเสียหายได้ทั่วไปแม้เวลาจะผ่านมาหกเดือนแล้ว บ้าน โรงงานฝาสังกะสี ที่ชั้นหนึ่งยุบเข้าไปหมด พังเละเทะ มีให้เห็นได้ตลอดทาง บางที่ก็กำลังซ่อมแซม แต่บางที่ก็ดูเหมือนเจ้าของจะปล่อยทิ้งไว้ไม่ได้ทำอะไร บางที่ดูออกว่าเคยมีอะไรซักอย่างตั้งอยู่ แต่เคลียร์พื้นที่ให้กลายเป็นที่ว่างแล้ว

ร้านค้าหลายร้านก็เปิดแล้ว ร้านขายของอย่าง lawson, family mart ก็เปิดแล้ว ถนนหนทางใช้ได้ บางที่ดูรู้เลยว่าทำใหม่แน่นอน รถบรรทุกวิ่งค่อนข้างเยอะ เป็นธรรมดาของเมืองที่กำลังซ่อมแซม

14 กันยายน 2011
ถึงที่พัก อธิบายกฎระเบียบในการอยู่ร่วมกัน เช่น ห้ามออกนอกสถานที่หลังสองทุ่ม อาบน้ำได้สี่โมงถึงหกโมงถึงสามทุ่ม ขยะทั้งหมดให้เอากลับไปทิ้งที่บ้าน ฯลฯ แยกย้ายไปเก็บของ จัดการอาหารเช้าที่เตรียมมา แล้วก็รวมพล

จุดหนึ่งที่เขาเน้นย้ำมาก คือ ขอให้สำรวมเวลาลงพื้นที่ พื้นที่ประสบภัยไม่ใช่พื้นที่ท่องเที่ยวที่จะให้นักท่องเที่ยวไปยิ้มแฉ่งถ่ายรูป เขาก็พูดอ้อมๆ ให้นึกถึงใจของผู้ประสบภัยบ้าง

อธิบายเรื่องชุดทำงาน full set ว่ามี
1. safety helmet
2. ถุงมือหนัง และ ถุงมือยาง
3. goggle
4. yakke (windbreaker?) เป็นชุดทำงาน กันน้ำ คล้ายๆชุดกันฝนแต่เหมือนจะหนากว่า
5. บู๊ทยางสูงที่เป็นรองเท้า safety
6. bibs เสื้อทีม peaceboat เพื่อบอกว่าเราเป็น volunteer ไม่ใช่คนแปลกหน้าโผล่มาเป็นฝูง
ทุกอย่างมีให้ยืม แต่ใครมีของส่วนตัวก็แล้วแต่

รวมพลตอนเช้า 7.45 หัวหน้าแคมป์ทักทายสั้นๆ ย้ำเรื่องความปลอดภัย ย้ำเรื่องวัตถุประสงค์ในการมาทำงานอาสา ออกกำลังกายตอนเช้า ทีมงานเปิด radio taisou ให้ออกกำลังพร้อมกัน สุ่มๆ เลือกตัวแทนออกมาสามคนมานำออกกำลัง แต่ดูแล้ว ทุกคนก็ทำได้หมด

แล้วก็แจกงาน ทีมเรากับอีกทีมได้จับคู่กันรวม 12 คน มาทำงานที่ท่าเรือประมงเล็กๆ (sudachihama) ซึ่งต้องนั่งบัสไปจากที่พักอีกราวๆ ชั่วโมง งานวันแรกเป็นงาน “ลอกท่อ” มีทางระบายน้ำอยู่ตรงโซนที่ดูจะเป็นเหมือนที่ล้างเรือ ยาวราวๆ 20-30 m มีดิน ทราย เปลือกหอย ที่สึนามิกวาดมาถมไว้เต็ม งานวันแรกง่ายๆ คือ ขุดดินทรายพวกนี้ออกจากรางระบายน้ำซะ แจกพลั่วมาให้ห้าหกอัน กับถุงทราย งานง่ายแต่ใช้แรงงานมาก ตัวใช้แรงหนักๆ ก็จะเป็นพวกเด็กผู้ชายซะมาก ผู้หญิงช่วยตักนิดหน่อย ช่วยกางถุง ผูกถุงที่เต็มแล้วให้ เริ่มงานเก้าโมงเศษๆ พักเรื่อยๆ พักเที่ยง เสร็จงานตอนเกือบๆ บ่ายสอง

ข้าวเที่ยงเป็นข้าวปั้นคนละสองก้อน มีไส้สามแบบ 1. บ๊วย 2. วากาเมะ 3. คล้ายๆ ปลาหยอง กับคาราอาเกะหนึ่งชิ้น อาหารสามวันเหมือนกันหมด ต่างกันแค่ว่าวันไหนจะได้ข้าวปั้นอะไร

สภาพท่าเรือ
มีบ้านที่ชั้นล่างพังให้เห็นอยู่ 2-3 หลัง มีฐานของบ้านอีกเกือบสิบหลัง ที่เหลือแต่ฐาน มีอาคารส่วนกลางที่ดูคล้ายๆ ห้องเย็น ที่เหลือโครงกับหลังคา แต่พอเข้าไปอาศัยหลบแดดพักเที่ยงได้ ในทะเลมีเรือประมงลอยอยู่เกือบสิบลำ แนวกันคลื่นข้างนอกเหมือนจะทำใหม่ รอบๆ ที่เหลือเป็นภูเขาหมด น้ำทะเลสีเขียวน่าเล่นมาก บรรยากาศดี (ไม่นับซากปรักหักพังที่เห็น) ลมเย็นสบาย ถ้าไม่ติดว่ามาทำงานน่าจะโดดลงไปเล่นน้ำแล้ว

เสร็จงานแล้วก็พบว่า น้ำขึ้นเร็วมาก น้ำท่วมเข้ามาในเขตท่าเรือเกือบสองสามเมตร เข้าใจว่าพื้นเดิมคงยุบลงไป คงต้องทำอะไรซักอย่าง ตอนนี้เห็นคนงานก่อสร้างกำลังทำถนนใหม่ให้สูงพ้นน้ำอยู่เหมือนกัน จากการกะคร่าวๆ หกเดือนผ่านไปอยู่ในสภาพนี้ คิดว่าอย่างเร็วก็ปีหน้าถึงจะฟื้นกลับมาเป็นปกติได้หมด

จริงๆ แล้วตามกำหนดเขาให้ทำงานถึงบ่ายสาม แต่งานเสร็จเร็วมาก ลุงหัวหน้าชาวประมงก็ให้เลิกงานเร็วมาก เข้าใจว่าเพราะว่ารู้ว่าน้ำจะขึ้นด้วย เลิกงานแล้วก็กลับที่พัก ทำความสะอาดอุปกรณ์ของตัวเอง (ล้างรองเท้า ซักถุงมือ yakke bibs) หัวหน้าทีมไปมีตติ้งสรุป แล้วก็อาบน้ำ กินข้าว พักผ่อนก่อนมีตติ้งรวม

อาหารเย็นเป็นข้าวกล่อง จานชามช้อนส้อมที่เตรียมมา ไม่ได้ใช้ เข้าใจว่าอาจจะอยากสนับสนุนร้านข้าวกล่องในเมืองให้มีรายได้ด้วย ข้าวกล่องธรรมดาๆ ราคา 4-500 เยนที่ขายทั่วไป มีชาขวดแช่เย็นให้อีกหนึ่ง

มีตติ้งรวมก็คล้ายๆ ค่ายอาสาทั่วไป ใช้เวลาราวๆ ชั่วโมง หัวข้อในแต่ละวันจะเปลี่ยนไปเรื่อยๆ หลักๆ จะให้รายงานปัญหาที่พบในการทำงานของทีมและแนวทางการแก้ไข แล้วก็ความคิดเห็นส่วนตัวในการมาทำงานอาสา ทำไมถึงมา มาแล้วรู้สึกยังไง คาดหวังอะไรจากการมาค่าย สำหรับคนที่เคยมาแล้วก็จะเป็นคำถามเช่น เทียบครั้งนี้กับครั้งก่อนเป็นยังไง

หลังจากนั้นก็แยกย้ายตามสะดวก ปิดไฟสี่ทุ่มนอน ที่พักไม่มีพัดลม เปิดหน้าต่างนอน ช่วงสิงหาคงจะร้อนมาก กันยาแล้วอากาศไม่ร้อนมาก พอนอนได้แบบไม่ต้องห่มผ้า แต่เช้ามืดก็เย็นจนต้องคว้าถุงนอนมาห่มเหมือนกัน


15 กันยายน 2011
เนื่องจากเขาไม่ให้อาบน้ำตอนเช้า บางคนก็เช็ดตัวเอา หลายๆคนตื่นตั้งแต่ตีห้า อาจจะมีคนออกไปเดินเล่นด้วย หกโมงเช้าสว่างแล้ว คนส่วนใหญ่ตื่นแล้ว ทยอยๆ กันไปล้างหน้าแปรงฟัน กินข้าว แล้วก็รวม 7.45 เหมือนเดิม ออกกำลัง แบ่งงาน แล้วก็ไปทำงานของตัวเอง

กลุ่มของเรายังคงได้จับคู่กับกลุ่มข้างเคียงไปทำงานที่ท่าเรือเดิม ทีแรกเขาบอกว่ากลุ่มพวกเรามีเด็กๆ เยอะ (แก่สุดก็คนไทยสองคนนี่แหละ) จะให้ไปทำงานใช้แรงอีก เพราะประทับใจที่ลอกท่อเสร็จอย่างรวดเร็ว แต่ดูเหมือนเด็กๆ เองก็บ่นเหมือนกันว่าเริ่มปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ (ท่าตักทรายจากท่อนี่มันชวนปวดหลังมาก ไม่ถูกหลักการทำงานอย่างยิ่ง) แต่สุดท้ายเขาก็ให้ไปที่เดิม ที่ได้ยินแว่วๆ แล้วว่างานจะเบากว่าวันแรก

ไปถึง ลุงหัวหน้าชาวประมงคนเดิมมาอธิบายงาน รอบนี้มีคุณตามาด้วยอีกคน งานวันนี้แบ่งเป็นสองกลุ่ม สาวๆ ญี่ปุ่นหกคนได้ไปเขียนทุ่นลอย ดูเหมือนจะเป็นทุ่นที่ใช้ทำอะไรสักอย่างกับสาหร่ายวากาเมะ เป็นอุปกรณ์นึงในการทำมาหากินของชาวประมง ดังนั้น เขาก็จะเขียนสัญลักษณ์ของเขาไว้ที่ทุ่น สี่สาวได้งานเขียนทุ่น 400 ลูกแยกไปทำเต็มวัน ส่วนที่เหลือเป็นงานตัดเชือก

งานตัดเชือกเหมือนจะสบาย แต่ เชือกเกลียวเส้นผ่านศูนย์กลางราวๆ 1cm ยาว 500 m แค่ม้วนเชือกก็หนักแล้ว ลุงให้ตัดครึ่งเชือก แล้วก็ม้วนเก็บ ฟังดูง่ายอีกเช่นกัน แต่ การคลี่เชือกห้าร้อยเมตร พับครึ่ง ดึงตึงให้รู้ว่ามันครึ่งนึงแล้ว มันก็กินแรงใช่ย่อย เชือกที่ตัดแล้ว 250 m ให้สาวกลับมาม้วนเป็นวง มันก็ยังหนักอยู่ดี สรุปทีมสาววาดเขียนสี่คน กับที่มผสม 8 คน ทำงานเสร็จพร้อมๆกัน ที่ราวๆบ่ายสอง เหมือนเดิม

จากนั้นลุงบอกหัวหน้าสตาฟว่า งานรุ่งขึ้นจะเป็นวาดทุ่นอีก แต่เปลี่ยนสัญลักษณ์ (มีชาวประมงหลายบ้าน) รวมๆ 4000 ลูก ถึงจำนวนคนงานจะเพิ่มจาก 4 เป็น 12 แต่จำนวนจาก 400 เป็น 4000 นี่ก็เอาเรื่องอยู่ เริ่มไม่แน่ว่าจะเลิกงานเร็ววันสุดท้ายอีกหรือเปล่า

เสร็จงานแล้ว เขาพาไปดูเมืองที่ยังไม่ได้มีการฟื้นฟูใดๆ (onagawachou) เมืองนี้เป็นอ่าว มีภูเขาตั้งเป็นขอบล้อมรอบ ดังนั้น ตอนคลื่นเข้ามาก็เลยถูกภูเขาบีบให้สูงขึ้นอีก ถล่มเมืองซะราบคาบ ยังเห็นตึกที่ไม่ล้ม สูง 8-9 ชั้น มีร่องรอยความเสียหายถึงชั้นบนๆ มีตึกคอนกรีต 3-4 ชั้นล้มกลิ้งให้เห็นอยู่บนพื้น แล้วก็ฐานรากของบ้านอีกเกือบร้อยหลัง เห็นเป็นเหมือนทุ่งโล่งๆ เข้าใจว่าเขาเก็บซากชิ้นใหญ่ๆไปบ้างแล้ว เพราะเห็นเขาตัดถนนใหม่แล้ว (ผ่านโซนที่เคยเป็นบ้านเดิม เพราะถนนเดิมน้ำทะเลท่วมเข้ามาแล้ว) ลุงคนขับรถบอกว่า จุดข้างๆที่จอดรถ (เห็นแต่ฐานปูน) ตรงนี้เป็น family mart เดิม ถามกลับไปว่าลุงรู้ได้ยังไง เพราะดูแล้วไม่มีป้ายใดๆ ที่บ่งบอก ลุงบอกว่า ลุงอยู่เมืองข้างๆ นี่แหละ (...) เลยไปตรงนั้นเป็นธนาคาร รอบๆ นี้เป็นบ้านคน …... ตอนสึนามิเข้า เมืองนี้ราบทั้งเมือง (คลิปแถวๆนั้น
http://pop-rin.seesaa.net/article/195109047.html ภาพปัจจุบัน พวกโบกี้รถไฟ ซากรถยนต์ กับพวกเสา คาน อะไรที่มันยกได้เขาเก็บไปหมดแล้ว เหลือเป็นฐานโล่งๆ กับพวกตึกใหญ่ๆ ที่ต้องใช้เวลารื้อ)

เห็นคนอื่นๆ หลายกลุ่ม มาดูซากเหมือนกัน เห็นดอกไม้ไว้อาลัยวางอยู่ประปราย จบงานวันที่สองไปแบบสลดหดหู่

ตอนค่ำนอกจากกิจกรรมมีตติ้งรวม ก็มีกิจกรรมพบปะชาวบ้าน เขาเชิญตัวแทนท้องถิ่นมาพูด คุณลุงเป็นกรรมการฟื้นฟูเมือง ลุงดูอารมณ์ดีมาก แต่ลุงเองก็บอกว่า ตอนเกิดเรื่องใหม่ๆ ความเสียหายมันมากจนคนท้องถิ่นเองก็หมดกำลังใจจะฟื้นฟู สึนามิเข้าบ้าน พัดดินโคลนทรายมาถม ก็ต้องล้างออก รู้ว่าต้องทำ แต่มันก็เหนื่อย หมดแรง จนกระทั่งลุงเจอพวกเด็กๆ อาสาสมัครเข้ามาทำงานโดยบังเอิญ เด็กวัยรุ่นยิ้มแย้มแจ่มใส อยู่กันเป็นกลุ่มทำงานลอกท่ออยู่หน้าบ้านลุง ลุงเห็นแล้วแล้วฮึดสู้ หยิบชุดทำงานออกมาลุยบ้าง ลุงบอกว่า อาสาสมัครน่ะ ที่สำคัญมากคือช่วยด้านกำลังใจให้คนที่ประสบภัยได้ลุกขึ้นสู้ต่อ อย่าคิดว่าทำอะไรก็ไม่ค่อยเป็น มาช่วยก็เป็นภาระ คนที่นี่น่ะเขาซาบซึ้งและขอบคุณพวกอาสาที่มาช่วยมากๆ นะ

หมดวันที่สองเข้านอน

16 กันยายน 2011
ทำงานวันสุดท้าย เริ่มต้นแบบเดิมๆ แล้วก็แยกย้ายกันไปทำงาน วันนี้วันสุดท้ายได้อยู่ที่เดิม ทำงานเขียนทุ่น เขาส่งอีกทีมเข้ามาสมทบด้วย ลุงหัวหน้าชาวประมงแบ่งคนไว้สี่คนทำงานตัดเชือก เหมือนง่ายอีกแล้ว แต่เหมือนจะยากมั้ง เพราะใช้มีดไฟฟ้า แล้วก็ต้องวัดระยะแบบเป๊ะๆ มาก ที่เหลืออีกสิบสี่ไปตระเวนเขียนทุ่นตามบ้านลุงๆ ชาวประมงทั้งหลาย สัญลักษณ์ที่ต้องวาดก็ง่ายๆ กากบาท วงกลม วาดหลังคา (ภูเขา) อะไรแบบนี้ เหมือนงานละเลงคัทเอาท์สมัยป.ตรีเป๊ะๆ

สาวๆ ญี่ปุ่นเขาก็ค่อยๆ วาดกันไป สาววิศวะจัดแจง optimize process การทำงานก่อนด้วยการขนทุ่นมาวางเรียงกันเป็นแถว แล้ววาดรวดเดียว (การ optimize นี่มันติดเป็นนิสัยจริงๆ) หนุ่มๆ ญี่ปุ่นเห็นก็เลยช่วยยกมาจัดแถวแล้ว แล้วก็ยกทุ่นทีวาดแล้วไปเก็บ มือเพนท์ก็วาดอย่างเดียว

คุณลุงคุณตาชาวประมงพยายามคุยด้วย แต่สำเนียงฟังยากมาก คนไทยสองคนเลยขออนุญาตเป็นใบ้ ไม่คุย ปล่อยเด็กญี่ปุ่นเมาท์กับคุณลุงทั้งหลายไปแทน ส่วนใหญ่ก็ถามเรื่องความเป็นอยู่ ถามเรื่องเหตุการณ์ตอนนั้น (สตาฟเตือนมาก่อนแล้วว่า ดูดีๆ อย่าถามสุ่มสี่สุ่มห้าให้คนฟังสะเทือนใจ) ลุงๆทั้งหลายดูจะรู้สึกดีที่มีเด็กๆ มาช่วยงาน อาจจะประสาคนแก่ เห็นเด็กๆ มาทำงานก็ดูสดชื่น คุณลุงบ้านนึงบอกว่า มีหลานสองคน แต่ให้ย้ายโรงเรียนไปหมดแล้ว แถวนี้ก็เหลือแต่คนแก่นั่นแหละ

พักเที่ยง ลุงหัวหน้าชาวประมงเกิดคึกอย่างไรไม่รู้ แกคุยน้ำไหลไฟดับเลย แกดูจะผิดหวังนิดๆ ที่รู้ว่าทุกคนจะกลับบ้านเย็นนี้ พรุ่งนี้ไม่อยู่ต่อแล้ว ดูแกจะถูกใจน้องปีหนึ่งหัวเกรียนชมรมเรือยอชท์มาก (บุคลิกเด็กผู้ชายญี่ปุ่นในอุดมคติของคนอายุ 50-60) แกบอกว่า ถ้าอายุมากกว่านี้หน่อยแกจะยกลูกสาวให้ (ลูกสาวแกแก่กว่านี้เยอะ) ขายลูกสาวกับเด็กๆ ที่มาทำงานอาสากันเลยทีเดียว จากนั้นก็พูดเรื่องสภาพหลังสึนามิ แกบอกว่า ไอ้โครงตึกที่นั่งอยู่เนี่ย (ที่หน้าตาเหมือนห้องเย็นส่วนกลาง) ตอนสึนามิถล่มใหม่ๆ แกไม่คิดว่าจะมีใครเข้ามาในตึกนี้ได้นะ มีแต่ซากข้าวของเละเทะเต็มไปหมด แกบอกว่า สองเดือนแรก (ถึงพฤษภา) แกไม่ทำอะไรเลย อยู่ในสภาพหมดกำลังใจ แรกสุดเลยหลังสึนามิเข้าใหม่ๆ กองกำลังป้องกันตนเองเข้ามาก่อน เอาของมาแจก มาทำถนน สาธารณูปโภค แกก็มองว่าพวกกองกำลังฯ นี่เป็นพระเจ้าแล้วนะ ต่อมาพวกอาสากลุ่มแรกเข้ามาช่วยงานเก็บกวาด ค่อยๆลำเลียงซากข้าวของออกไป ทำให้มันดูเรียบร้อยขึ้น แกก็มองว่าพวกอาสานี่ก็เป็นพระเจ้าเหมือนกัน ดูๆ แล้ว ตามกำลังคนที่อยู่แถวนั้นไม่กี่หลังคาเรือน (ไม่น่าเกิน 20) ให้เก็บกวาดซากนี่คงเป็นเดือน อาสาลงมาทีเกือบร้อยคน แทบจะเหมือนเนรมิตให้เสร็จได้อย่างรวดเร็ว แกซาบซึ้งเหล่าบรรดาอาสาสมัครมาก แกบอกว่า ใบไม้ร่วงปีนี้เนี่ย คงยังไม่เสร็จ ปกติใบไม้ร่วงเป็นฤดูของหอยนางรม ใบไม้ผลิเป็นวากาเมะ แกบอกว่า ปีหน้าตอนใบไม้ร่วงนะ ปกติจะมีเทศกาล ถ้าบรรดาอาสาจะมาจัดงานร่วมกันพวกแกจะยินดีมาก เดี๋ยวพวกลุงจะเลี้ยงเต็มที่ กินให้จุกกันไปเลย

งานวันสุดท้ายก็เสร็จก่อนเวลาเช่นเคย แต่ไม่แน่ใจว่าเขียนทุ่นไปกี่ลูก มีตัวเบี้ยวๆ บูดๆ ประหลาดๆ ผสมไปบ้าง หวังว่าลุงๆ จะไม่ว่าอะไร กลับที่พักอาบน้ำกินข้าวมีตติ้งตามปกติ ขายของระดมทุน แล้วก็เก็บกวาดทำความสะอาดที่พักก่อนขึ้นรถกลับบ้าน

เป็นสามวันที่คุ้มค่ามาก ได้คิดอะไรเยอะทีเดียว ถ้าใครมีโอกาส ก็อยากให้ไปทำงานแบบนี้ดูบ้างเหมือนกัน

Link: peaceboat.jp/relief/volunteer/

IBM Watson กับ Jeopardy!

บล็อกแรกในรอบปี...โหะๆ ทำ NLP ทั้งที มี event แบบนี้ จะไม่เขียนถึงก็กระไรอยู่

IBM ส่งซุปเปอร์คอมพิวเตอร์ตัวใหม่ลงแข่ง Jeopardy! ซึ่งเป็นควิซโชว์ชื่อดังของอเมริกา ซึ่งออกอากาศในวันที่ 14-16 กุมภาพันธ์ปีนี้

ลักษณะของรายการ Jeopardy! คือให้ผู้เข้าแข่งขันตอบคำถามจากคำใบ้ในแต่ละหมวดที่กำหนดให้ ถ้าตอบถูกจะได้รางวัลเป็นเงิน คำใบ้มีความยากง่ายหลายระดับ เงินรางวัลก็เพิ่มขึ้นตามความยากของคำถาม การตอบคำถามให้แย่งกันกดปุ่ม กดก่อนได้ตอบก่อน ตอบผิดเงินรางวัลจะติดลบตามราคาของคำถามนั้น

ตัวอย่างคำถาม

หมวด ALTERNATE MEANINGS (ให้ตอบคำศัพท์ของความหมายต่อไปนี้)

4-LETTER WORD FOR THE IRON FITTING ON THE HOOF OF A HORSE OR A CARD-DEALING BOX IN A CASINO

เฉลย

SHOE

ลักษณะของคำถามในรายการ

Factoid question - What Who When Where question

คำถามที่มีคำตอบชัดเจนตายตัว ในรายการคนตอบจะบอกเลยว่า ต้องการตอบว่า what คืออะไร when คือเมื่อไหร่ เป็นต้น คำถามประเภทนี้จัดว่าตอบง่าย เทียบกับคำถามอีกประเภทคือ Why และ How ซึ่งไม่รวมอยู่ในรายการนี้ คงเพราะคำตอบมันดิ้นได้ ตัดสินยากด้วย

อย่างไรก็ตาม ชื่อหมวดคำถามไม่มีลักษณะที่ตายตัว บางครั้งชื่อหมวดคำถามอาจจะสื่อถึงหมวดหมู่แบบอ้อมๆ เช่น TuTuMuch (ชื่อหนังเกี่ยวกับบัลเลต์) ซึ่งหมายถึงหัวข้อ บัลเลต์

กลยุทธ์ในการเล่น

ผู้ชนะในรายการคือผู้ที่ทำเงินรางวัลรวมได้สูงสุด นอกจากการตอบคำถามตามปกติแล้ว ยังมีคำถามพิเศษที่ให้เงินรางวัลสองเท่า และคำถามเดิมพันสุดท้ายที่ให้เลือกวางเงินรางวัลเดิมพันได้ตามต้องการ ดังนั้น คนที่ตอบคำถามถูกมากที่สุดอาจจะไม่ได้เป็นผู้ชนะก็ได้

สำหรับการเลือกตอบหรือไม่ตอบ watson คำนวณจากค่าความเชื่อมั่นในคำตอบที่หามาได้ watson จะเลือกตอบคำถามก็ต่อเมื่อมีค่าความเชื่อมั่นสูงเกินขีดที่กำหนด จากการทดลอง ความแม่นยำ (precision) ของ watson อยู่ที่ 40% ถ้าตอบทุกคำถาม และ 100% ถ้าตอบแค่ 40% ของคำถาม (นั่นคือตั้งค่าความเชื่อมั่นขั้นต่ำไว้สูงมากๆ)

ทีนี้

คอมพิวเตอร์จะสามารถตอบคำถามได้อย่างไร

ข้อมูลที่คอมพิวเตอร์รับรู้จากคำถามคือตัวอักษรเรียงกันยาวๆ ซึ่งเป็นคำใบ้ (หรือในกรณีทั่วไป คือคำถาม) คอมพิวเตอร์จำเป็นต้องทำความเข้าใจกับข้อมูลที่รับเข้ามานี้

คำว่า "เข้าใจ" ของคน คือ แบ่งตัวอักษรที่เรียงๆกันนั้นเป็นคำ และเข้าใจ concept ของคำแต่ละคำที่เรียงกันอยู่ แล้วก็วิเคราะห์การเรียงกันของคำ เพื่อตีความหมาย

คอมพิวเตอร์สามารถเลียนแบบความ "เข้าใจ" concept ตามแบบคนได้เช่นกัน แต่เราต้องสร้างฐานข้อมูลของ concept ของคำต่างๆให้คอมพิวเตอร์ด้วย concept ของคำไม่ได้มีเฉพาะความหมายตามพจนานุกรม เพราะของบางอย่างเราก็อธิบายด้วยตัวอักษรล้วนๆไม่ได้ เทคโนโลยีในการเลียนแบบความเข้าใจของคนนี้ยังค่อนข้างจำกัด และยังไม่สามารถเอามาใช้กับงานตอบคำถามที่ซับซ้อนระดับควิซโชว์นี้ได้

จุดประสงค์ของควิซโชว์นี้คือคอมพิวเตอร์ต้องตอบคำถามของให้ได้ ดังนั้น วิธีการทำความเข้าใจคำถามและการหาคำตอบอาจจะไม่จำเป็นต้องเลียนแบบสิ่งที่คนทำแบบเป๊ะๆเท่าไรนัก วิธีที่ได้รับความนิยมในปัจจุบันคือใช้สถิติกับสมมติฐานบางอย่างเข้าช่วย

สมมติฐานที่ว่าคือ คำตอบของคำถามมักปรากฏอยู่ในบริบทเดียวกับคำใบ้(หรือคำถาม)

ดังนั้น คอมพิวเตอร์อาจจะไม่เข้าใจตัวอักษรที่เรียงๆกันอยู่ในบทความยาวๆเลย แต่คอมพิวเตอร์สามารถนับจำนวนคำที่เกิดซ้ำๆกันได้ มันจึงสามารถเลือกคำที่น่าจะเป็นคำตอบออกมาได้ แต่การค้นหาแบบนี้จะได้แค่คำที่มักปรากฏร่วมกันกับคำใบ้ ซึ่งอาจจะไม่ใช่สิ่งที่โจทย์ถาม

ตัวอย่างเช่น CARD-DEALING BOX, CASINO นอกจากจะมี SHOE แล้ว คำจำพวก BET, TRUMP ก็น่าจะพบบ่อยในบริบทเดียวกันเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม เทคนิคนี้ก็ใช้ในการกรองคำตอบเบื้องต้นได้

สิ่งที่ต้องทำต่อไปคือการวิเคราะห์ประโยค (การเรียงกันของคำ) เพื่อหาว่าโจทย์ต้องการถามอะไร

การวิเคราะห์ประโยค (หรือวลี) ทำได้ในหลายแง่มุม เช่น หาประธาน กริยา กรรม ในประโยค หาความสัมพันธ์ระหว่างคำต่างๆในประโยค หาชื่อเฉพาะ ตีความสรรพนามที่ใช้แทนนามอื่น เลือกคำที่มีความหมายเดียวกัน ฯลฯ ทั้งหมดนี้เป็นเทคนิคมาตรฐานของคอมพิวเตอร์ในการจัดการกับข้อความ หลักการทั่วไปของทุกเทคนิคคือ "สถิติ" โดยเฉพาะเรื่องความน่าจะเป็น

เช่น จากตัวอย่างคำถาม คอมพิวเตอร์จะสามารถบอกได้ว่า คำตอบ "น่าจะ" เป็นคำศัพท์ที่มีความหมายตามคำใบ้ โดยคอมพิวเตอร์พิจารณาจากชื่อหมวดคำถามซึ่งมีคำว่า MEANINGS ซึ่งคำตอบของคำถามทำนองนี้ในอดีตจะมีลักษณะเป็นการถามคำศัพท์

คอมพิวเตอร์จะคำนวณคะแนนของแต่ละคำตอบ โดยพิจารณาจากผลการวิเคราะห์ในแง่มุมต่างๆ ซึ่งอาจจะมีการให้น้ำหนักแต่ละแง่มุมต่างๆกันไป แล้วเรียงลำดับคำตอบตามคะแนนที่ได้

ข้อสังเกต/ความคิดเห็นจากการดูรายการ

1. มีกรณีที่ watson ตอบผิดซ้ำกับคนที่ตอบไปก่อนหน้า แสดงว่า watson ไม่คำนวณจากฐานข้อมูลล้วนๆ ไม่ปรับคำตอบแบบทันทีตามสถานการณ์

2. คำตอบที่ผิดที่เป็นที่ฮือฮาคือ watson ตอบคำถามหัวข้อ "ชื่อเมืองในสหรัฐอเมริกา" ว่า Toronto แต่ทั้งนี้ั้งนั้น ถ้าดูจากจำนวนเงินเดิมพันที่วางก็จะเห็นว่า watson วางเดิมพันกับคำตอบนี้ไว้ "ต่ำมาก" เช่นกัน

3. การเอาคอมพิวเตอร์มาแข่งกับคนดูจะไม่ค่อยยุติธรรมเท่าไหร่ โดยเฉพาะการถามเรื่องเล็กๆน้อยๆที่คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยจะสนใจจำ เพราะคอมพิวเตอร์มีฐานข้อมูลขนาด "ใหญ่มาก"

4. ท่าทาง IBM จะเสียค่าโฆษณาให้รายการไปไม่น้อยทีเดียว

Further reading: Ferucci D. et al. Building Watson: An Overview of the DeepQA Project. AI Magazine Vol. 13 No. 3.

TREC: http://trec.nist.gov/tracks.html

เทปรายการ
วันที่ 1 ตอน 1 http://www.youtube.com/watch?v=4PSPvHcLnN0

วันที่ 1 ตอน 2 http://www.youtube.com/watch?v=CtHlxzOXgYs
วันที่ 2 ตอน 1 http://www.youtube.com/watch?v=JvdjYPLp1Uo

วันที่ 2 ตอน 2 http://www.youtube.com/watch?v=FKaCBPfmAr0

ป.ล. ซักหน่อย

งานลักษณะนี้เรียกว่า QA system ซึ่งเป็นงานย่อยๆในงาน Information Retrieval (ตัวอย่างอื่นก็เช่น search engine)

งาน Information Retrieval นี้จัดว่าเป็น application ของงาน text processing (ตัวอย่าง application อื่นๆ ก็เช่น "Machine Translation" หึหึ) ส่วนงานวิจัยพื้นฐานในด้านนี้คือ Natural Language Processing (ส่วนใหญ่ก็เน้นที่ text processing) ซึ่งเป็นส่วนผสมของ Machine Learning และ Linguistics (นิดหน่อย)

เรื่องน่าสนใจจากสัมมนา - ภาษากับการเปลี่ยนแปลง

หายไปครึ่งปี ^^"

มีเด็ก(สามสิบกว่า..)เอกในแล็บคนนึงมาจาก National Institute of Japanese Language
งานหลักที่เขาทำคือสร้างคลังคำ (corpus เช่น dictionary, thesaurus, collocation corpus, ฯลฯ)
หัวข้อวิจัยที่เขาทำก็คือการสร้าง corpus เหมือนกัน

สิ่งที่น่าสนใจวันนี้ คือ เขาพูดถึงความหมายของคำที่เปลี่ยนไปเรื่อยๆ ตามยุคสมัย ไม่ใช่ระดับสแลง แต่เป็นคำทั่วๆไปเลย เปลี่ยนทั้งความหมาย และการใช้งาน การเรียงประโยคบางแบบอาจจะมีใช้ในสมัยก่อนแต่ปัจจุบันไม่มี คำว่า "สมัยก่อน" นี่ ก็มีตั้งแต่ระดับสองสามร้อยปี ไปจนยี่สิบสามสิบปีก่อน

มาคิดเล่นๆ เห็นคนไทยบ่นกันเหลือเกิน เรื่องคนใช้ภาษาผิด "หลักภาษา" จริงๆแล้วจุดมุ่งหมายของภาษาคือเพื่อการสื่อสาร ถ้าคนฟังเข้าใจ ก็น่าจะนับว่าใช้ได้แล้ว ไม่น่าจะจำเป็นจะต้อง "ถูกหลัก" อะไรนักหนา สิ่งที่ถูกต้องตามหลักการ ก็น่าจะแค่บันทึกไว้ ว่ามันเคยถูกใช้ในยุคสมัยหนึ่ง ก็พอแล้ว ไม่จำเป็นจะต้องยึดหลักเดิมตลอดเวลา ยังไงภาษาก็ขึ้นกับคนที่ใช้มัน

อันที่จริง การใช้ภาษาให้ถูกหลัก อาจจะทำให้คนฟังเข้าใจง่ายขึ้น แต่ก็ไม่จำเป็นเสมอไป มีปัจจัยอื่นๆอีกหลายอย่างที่จะทำให้สารที่ส่งไปเข้าใจง่ายหรือยาก เช่นประโยคกำกวม ประโยคซับซ้อน ถ้าจะสนับสนุนเกี่ยวกับการใช้ภาษาไทย น่าจะเน้นให้พูดจาให้คนฟังรู้เรื่อง ใช้ภาษาได้ถูกกาลเทศะ ซะมากกว่า