เทพเจ้าที่พบได้ในญี่ปุ่น

ว่าจะเขียนหลายอย่าง แต่ก็ขี้เกียจเกิน เขียนไม่จบซักอัน

วันนี้ว่าด้วยเรื่อง เทพเจ้าทั้งหลาย ที่อาจพบได้ตามวัดและศาลเจ้าญี่ปุ่น สำหรับญี่ปุ่น พระพุทธเจ้า พระโพธิสัตว์ เทพ ยักษ์ ฯลฯ ญี่ปุ่นก็ไหว้เป็นเทพเจ้าเหมือนๆกันหมด

เอาตัวเด่นๆที่น่าจะเคยเห็นตามสถานที่ท่องเที่ยวเป็นหลักละกันนะ

風神−雷神 fuujin-raijin
เป็นยักษ์ มักจะเห็นสองตัวนี้อยู่คู่กันตลอด ฟูจิน เทพแห่งลม จะถือผ้า ทำเป็นเหมือนร่มชูชีพ (- -") .. ส่วน ไรจิน เทพแห่งสายฟ้า จะมีผ้าคล้องคอ แล้วมีกลอง (น่าจะนะ) วิ่งวนอยู่รอบๆ

ที่ sensou-ji (วัดอาซาคุสะ) ยักษ์สองตัวนี่เฝ้าประตูด่านแรกอยู่ (ประตูที่เขียนว่า 雷門 นั่นแหละ) จากด้านหน้า ฟูจินอยู่ขวา ไรจินอยู่ซ้าย

ที่อื่นก็มี แต่นึกไม่ออกแล้ว ว่าเจอที่ไหนอีก

七福神 shichi-fuku-jin เทพเจ้าแห่งความโชคดีทั้งเจ็ด
พบได้ตามศาลเจ้าญี่ปุ่น แต่ส่วนใหญ่ในศาลเจ้าจะมีแค่บางองค์ น้อยแห่งที่จะมีอยู่ครบเจ็ด

1. 恵比寿 (えびす ebisu) - เบียร์ :P ... (ไม่ใช่ละ..) เอบิสึ เทพเจ้าแห่งการประมง เทพหนึ่งเดียวของญี่ปุ่นที่ไม่ได้ก๊อปมาจากคนอื่น

2. 大黒天 (だいこくてん - daikokuten) อวตารของพระศิวะ ท้าวมหากาฬ ผู้ปกครองนาคและที่ดูแลสมบัติใต้บาดาล ญี่ปุ่นใช้เป็นเทพแห่งสมบัติและโชคลาภ

3. 毘沙門天 (びしゃもんてん - bishamonten) ไวศรฺวณ เวสสุวรรณ ท้าวกุเวร เจ้าแห่งยักษ์ หนึ่งในท้าวจตุโลกบาล ณ จาตุมหาราชิกา ดูแลทิศเหนือ สำหรับญี่ปุ่น เป็นเทพแห่งการแข่งขัน การประลอง

4. 福禄寿 (ふくろくじゅ - fukurokuju) เทพแห่งความสุข ความร่ำรวย และอายุยืน ก๊อปมาจากลัทธิเต๋า

5. 寿老人 (じゅうろうじん - juuroujin) เทพแห่งการมีอายุยืนยาว ชอบกินเหล้า - -" ก๊อปมาจากลัทธิเต๋า

6. 布袋 (ほてい - hotei) ชื่อจีนเรียก บุได หน้าตาเหมือนพระสังกัจจายน์แต่เป็นคนละองค์กัน โฮเทเป็นเทพเจ้าแห่งความสนุกสนานรื่นเริง บางตำราว่า โฮเท เป็นหนึ่งในพระโพธิสัตว์ หรือ พระศรีอาริยเมตไตรย ก๊อปมาจากพุทธมหายานของจีน

7. 弁財天 (べんざいてん - benzaiten) พระสุรัสวดี ประทับบนบัวขาว เทพีแห่งปัญญา ดนตรี และศิลปะ ถือ วีณา (แขก) (琵琶 biwa ญี่ปุ่น)

สำหรับญี่ปุ่น แทนที่จะทัวร์เก้าวัด แบบไทย ก็ทัวร์ศาลเจ้า 7 เทพเจ้าแทน ...

阿弥陀如来 amidanyorai พระอมิตาภพุทธ
如来 (にょらい - nyorai) หมายถึง พระพุทธเจ้า สำหรับพระอมิตาภพุทธที่เด่นๆ ก็ kamakura daibutsu (鎌倉大仏) หรือ ushiku daibutsu (牛久大仏) ที่อิบารากิเป็นต้น
จริงๆแล้ว 如来 แปลตรงตัวว่า "ตถาคต"

สำหรับพระพุทธเจ้าของเถรวาท พระสิทธัตถะ (瞿曇 悉達多 - go-tama shiddatta - โคตมะ สิทธัตถะ) เรียก 釈迦如来 (shaka nyorai = พระพุทธเจ้าจากศากยวงศ์) ชื่อ 釈迦 เป็นการเรียกย่อจาก 釈迦牟尼 (shaka muni -> ศากยมุนี)

観音 kannon กวนอิม
観音菩薩 (かんのんぼさつ - kannon bosatsu) กวนอิม อวโลกิเตศวร .. คนไทยคงรู้จักกันดี กวนอิมที่นี่มีหลายภาคให้เห็น

1. 千手観音 (せんじゅかんのん - senju kannon) กวนอิมพันมือ
2. 聖観音 (しょうかんのん - shou kannon) กวนอิมปกติทั่วๆไป ท่าทางใจดี มือขวายกขึ้น อาจจะถือดอกบัว ส่วนใหญ่เป็นปางยืน

และปางอื่นๆ..

地蔵 jizou จิโซ
จิโซก็เป็นพระโพธิสัตว์ (กษิติครรภมหาโพธิสัตว์) อันนี้น่าจะเจอบ่อยในการ์ตูน ส่วนใหญ่จิโซจะทำไว้น่ารัก ^^" ของจริงก็พบเห็นได้ตามทางทั่วไป เชื่อกันว่า จิโซจะช่วยปกป้องดูแลเด็กๆ รวมถึงเด็กที่ตายก่อนวัยอันควร พ่อแม่มักจะขอบคุณจิโซด้วยเสื้อผ้า เครื่องแต่งตัว เราเลยอาจจะเห็นจิโซถูกจับแต่งตัวแบบเด็กน่ารักๆ อยู่บ่อยๆ

นึกไม่ออกละ ว่ามีอะไรอีก...

References: again, thanks to wikipedia

ทัศนศึกษา Toyo Seikan

หนีงานไปเที่ยวมา...

สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนจัดทัศนศึกษาช่วงปิดเทอมหน้าร้อน พาไปดูโรงงานของบริษัท Toyo Seikan
(ต้องชมสนร.รุ่นนี้จริงๆ ขยันมาก)

Toyo Seikan เป็นบริษัทผลิตบรรจุภัณฑ์ที่ใหญ่ที่สุดของเอเชีย และใหญ่เป็นอันดับห้าของโลก บริษัทอันดับหนึ่งของโลกคือ Tetrapack (ที่ทำกล่องนมนั่นแหละ) ของสวิสเซอร์แลนด์ แต่ tetrapack ผลิตเฉพาะบรรจุภัณฑ์กระดาษ ในขณะที่เครือ Toyo Seikan ทำทุกอย่าง ตั้งแต่ กระดาษ แก้ว พลาสติก เหล็ก อะลูมิเนียม ฯลฯ ในบรรดาบริษัท top 5 ของโลก เครือ Toyo Seikan เป็นบริษัทเดียวที่ทำบรรจุภัณฑ์ทุกรูปแบบ

ทัศนศึกษาครั้งนี้ เขาให้ไปดูโรงงานที่ yokohama ตัวโรงงานขนาดไม่กว้างมาก (พื้นที่พอๆกับโตเกียวโดม ใหญ่กว่านิดหน่อย) ที่โรงงานนี้ผลิตกระป๋องเหล็ก อะลูมิเนียม กับขวด PET แล้วก็มีศูนย์วิจัยของบริษัทอยู่ เครือของบริษัทนี้ใหญ่มาก มีโรงงานกระจายอยู่เป็นสิบแห่งทั่วญี่ปุ่น มีบริษัทลูกที่ไทยอย่างน้อยๆก็ 5 บริษัท (โรงงานน่าจะสิบกว่า ถ้าฟังไม่ผิด) .. และคงเป็นสาเหตุที่เขาเลือกให้มาทัศนศึกษาที่นี่..ด้วย.. (ท่านทูตมาฟังเอง กับเจ้าหน้าที่สารพัดสำนักงานในสถานทูต ก็มา)

Toyo Seikan มีศูนย์วิจัยของตัวเอง ทำงานวิจัยตั้งแต่ตัววัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต (เหล็ก อะลูมิเนียม พลาสติก ฯลฯ) ไปจนถึงออกแบบขั้นตอน เครื่องจักร สำหรับการผลิต เรียกได้ว่า วิจัยแบบครบวงจร เครือนี้ยังไปก่อตั้งวิทยาลัยด้านบรรจุภัณฑ์โดยตรงด้วย (www.toshoku.ac.jp) เห็นว่าพนักงานทั้งหมดของเครือ จะได้เทรนที่วิทยาลัยนี้ก่อนไปทำงาน

ทัศนศึกษาครั้งนี้แบ่งเป็นสองส่วนหลักๆ คือ ไปดู production line ของโรงงาน กับไปดูผลงานวิจัยของบริษัท

ตอนไปดู production line ก็นึกถึงสมัยเรียน (เรื่องการขึ้นรูปผลิตภัณฑ์.. จำวิชาไม่ได้แล้ว)

กระป๋อง มีทั้งกระป๋องเหล็ก (steel) และกระป๋องอะลูมิเนียม การขึ้นรูปกระป๋องมีสองแบบ แบบ 2 pieces (ตัวกระป๋อง + ฝา) กับ 3 pieces (ตัวกระป๋อง+ก้น+ฝา) หลักการง่ายๆไม่มีอะไรมาก ตัดแผ่นโลหะให้เป็นตัวกระป๋อง แล้วก็ดึงขึ้นมาเป็นทรง (redraw) ทำขอบฝากระป๋อง แล้วก็แพ็คเป็นล็อต ส่งลูกค้า

การขึ้นรูปขวด PET ก็มีทั้งแบบฉีด (injection) กับแบบอัด (compression)

ในโรงงานสะอาดมากๆ สมกับเป็นโรงงานบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหาร (ที่เห็น เป็นกระป๋องเบียร์ กับขวดน้ำ) ทุกขั้นตอนใช้เครื่องจักรทั้งหมด ไม่มีคนเข้าไปเกี่ยวข้อง (นัยว่า สะอาดแน่) QC ทั้งหมดใช้ sensor แต่คนพาทัวร์บอกว่า ถ้าลูกค้า complain ตีกลับมา ก็จะใช้แรงงานคนเข้าไป QC อีกที

เสียงค่อนข้างหนวกหูทีเดียว (เกิน 100 dB แน่ๆ) ทางโรงงานเองก็บอกว่า โรงงานนี้ตั้งอยู่ในโซนชุมชน (รอบข้างมีแต่บ้านคน) เลยต้องห่วงเรื่องมลภาวะมากเป็นพิเศษ ก็นับว่าเขาเก็บเสียงได้ดีพอดู อยู่นอกโรงงานก็ไม่หนวกหูมาก ส่วนพนักงานในโรงงานมีที่ครอบหูให้ ก็คงช่วยได้บ้าง

เนื่องจาก แทบทุกส่วนของโรงงานใช้เครื่องจักรหมด เลยไม่ค่อยเห็นพนักงานซักเท่าไหร่ ที่เห็นก็จะเป็นช่างซ่อมบำรุง กำลังดู line มีพนักงาน QC ทำแล็บอยู่ ทำนองนั้น

อย่างที่ว่า Toyo Seikan มีศูนย์วิจัยเป็นของตัวเอง และวิจัยตั้งแต่วัตถุดิบไปยันขั้นตอนการผลิต ทางโรงงานเลยแนะนำผลิตภัณฑ์บางตัวให้ดู (พูดด้วยความภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่ง)

1. TULC เป็นเทคโนโลยีเคลือบผิวเหล็ก หรืออะลูมิเนียมด้วย film ชนิดหนึ่ง
ตามปกติ ในขั้นตอนการขึ้นรูปจะต้องใส่สารหล่อลื่นในแม่พิมพ์ หลังจากขึ้นรูปแล้วก็ต้องล้างสารหล่อลื่นนี่ออก มันทำให้สิ้นเปลือง บริษัทเลยคิดค้น film ที่ใช้เคลือบลงไปบินผิวโลหะ ใช้แทนสารหล่อลื่น ทำให้ประหยัดน้ำที่จะต้องใช้ล้างออกอีกต่อ แล้วก็ทำให้ process การขึ้นรูปเร็วขึ้น
มีคนถามว่า ต้นทุนอันไหนคุ้มค่ากว่ากัน ระหว่างแบบเก่า ที่ต้องใช้สารหล่อลื่น และเปลืองน้ำล้าง กับ ค่าฟิล์มที่ใช้เคลือบ ทางโรงงานตอบว่า พอๆกัน แต่แบบ film นี่ เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากกว่า (ไม่มีน้ำเป็นของเสีย ก่อให้เกิด CO2 ในการผลิตน้อยกว่าแบบเก่า)

โรงงาน "โฆษณา" ว่า กระป๋อง steel ใดๆ ที่ก้นกระป๋องเป็นสีขาว (เหมือนทาสีขาว) อันนั้นเป็นกระป๋อง TULC จากบริษัทเขา มีคนถามว่า ทำไมต้องเป็นสีขาว.. เจ้าหน้าที่ตอบว่า "ทำให้ลงสีได้ง่าย (พื้นขาว) ต้นทุนต่ำ" แต่เพราะมันเป็นพื้นขาว ถ้าต้องการความแวววาวแบบโลหะ ตอนนี้ยังทำไม่ได้

การเคลือบหรือสกรีนกระป๋องไม่มีปัญหาในการ recycle เพราะตอนเอาไปหลอม สี หรือ วัสดุเคลือบพวกนี้ จะแยกชั้นกับตัวโลหะอยู่แล้ว

2. การ screen ลาย
ทางโรงงานมีทั้งแบบปกติ ที่ screen ลายลงบนแผ่นโลหะก่อน แล้วค่อยเอาไปตัดขึ้นรูป และแบบใช้ลูกกลิ้งสกรีนลงไปบนกระป๋องที่ขึ้นรูปแล้ว

3. ฉนวนกัน oxygen/ความชื้น
oxygen และความชื้นเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้สิ่งที่บรรจุอยู่ในภาชนะ (content) มีลักษณะเปลี่ยนไป เก็บไม่ได้นานเท่าที่ควร บริษัทเลยคิดค้นการทำบรรจุภัณฑ์พลาสติกให้มีหลายชั้น (layer) ชั้นตรงกลางจะเป็นฉนวนกันoxygen/ความชื้น ทำให้ใช้พลาสติกที่หนาน้อยลง (เมื่อต้องการคุณสมบัติความเป็นฉนวนในระดับเดียวกัน)

4. การขึ้นรูปขวด PET แบบต่างๆ
ขวด PET แบ่งตามสิ่งที่บรรจุภายในได้สองแบบ คือ แบบอัดความดัน (เช่น โค้ก) กับแบบธรรมดา (เช่น น้ำชา) ความหนาของพลาสติกที่ใช้ต่างกัน และแบ่งตามวิธีการบรรจุได้สองแบบ คือ บรรจุร้อน (hot filling) กับบรรจุธรรมดา ขวดสำหรับแบบบรรจุร้อนตรงปากขวดจะเป็นพลาสติกที่ทนความร้อน (สีขาว ต่างกับแบบธรรมดาที่ตรงปากขวดก็เป็นพลาสติกใสธรรมดา)

การขึ้นรูปในโรงงานนี้มีทั้งแบบฉีด และแบบอัด ถ้าฟังไม่ผิด.. โรงงานบอกว่า เขาเป็นคนคิดวิธีการขึ้นรูปแบบอัด

5. retortable pouch (ถุงสำหรับอาหารสำเร็จรูป เช่น ถุงคาเร)

6. ฯลฯ

จากตู้โชว์ที่เขาตั้งไว้ บริษัทนี้ทำบรรจุภัณฑ์แทบจะทุกอย่างในญี่ปุ่นเลยก็ว่าได้ นอกจากบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหาร ก็ยังมีถุง refill ของแชมพูสบู่เหลว ขวดแชมพู กระป๋องสเปรย์ สารพัดยี่ห้อ

ที่แน่ๆ kirin น่าจะใช้บรรจุภัณฑ์ของบริษัทนี้ ทางโรงงานบอกว่า กระป๋องเบียร์สิงห์ที่ไทย ก็ของเครือนี้เช่นกัน

Toyo Seikan มีความร่วมมือกับจุฬาฯ (food sci) กับม.รังสิต มีโครงการแลกเปลี่ยนของนิสิตนักศึกษาป.ตรี มาฝึกงานเป็นช่วงสั้นๆ สำหรับจุฬาฯ มีโครงการร่วมกัน พยายามพัฒนาบรรจุภัณฑ์สำหรับ "ข้าวเหนียวมะม่วง" ตอนนี้ยังทำส่วนข้าวเหนียวมูนอยู่ ยังไม่สำเร็จ ยังไม่ไปถึงมะม่วง

Referece: http://www.toyo-seikan.co.jp/

ดอกไม้เพลิง

เข้าหน้าร้อนแล้ว เริ่มเข้าเทศกาลจุดดอกไม้ไฟของที่นี่... แต่ เขาจะจุดกันไปทำไม.. นั่นสิ ไม่รู้เหมือนกัน

แรกๆที่มา เคยพูดถึงเทศกาลนี้ว่า เขา "จุดพลุ" กัน แต่มีคนทักว่า เอ้ย..ไปเรียกยังงั้นได้ไง เลยชักงง ตกลงว่า พลุ กับ ดอกไม้ไฟ มันไม่เหมือนกันรึ

จากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน 2542

พลุ	[พฺลุ] น. ดอกไม้เพลิงชนิดหนึ่ง บรรจุดินปืนในกระบอกไม้ไผ่ เมื่อ
	จุดมีเสียงระเบิดดังคล้ายเสียงปืน, โดยอนุโลมเรียกดอกไม้เพลิง
	อย่างอื่นที่จุดมีเสียงระเบิดดังเช่นนั้นว่า พลุ. ว. ฟุ, ฟ่าม, ไม่แน่น.

ดอกไม้เพลิง, ดอกไม้ไฟ	น. เครื่องสําหรับจุดในงานเทศกาลหรืองานศพเป็นต้น ทําด้วย
	กระบอกไม้อ้อหรือไม้ไผ่เป็นต้น บรรจุดินดํา มีชื่อต่าง ๆ กันตามชนิด.

สรุปความได้ว่า พลุ นับเป็น ดอกไม้ไฟชนิดหนึ่ง ที่จุดแล้วมีเสียงระเบิดตู้มต้าม ดังนั้น ไฟเย็น นับเป็นดอกไม้ไฟ แต่ไม่เป็นพลุ ส่วนงานเทศกาลดอกไม้ไฟของที่นี่ เป็นงาน "จุดพลุ" เสียเป็นส่วนใหญ่ แต่ก็มีคนเล่น "ดอกไม้ไฟ" กันพอควร

ส่วนคำว่า "ดอกไม้เพลิง" เป็นภาษาทางการของดอกไม้ไฟ (พรบ. อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490)

ทีนี้.. นอกจากพลุ ยังมีดอกไม้เพลิงแบบไหนอีกบ้าง?
ไฟพะเนียง ตะไล ลูกหนู กระเทียม โอ่ง ไฟเย็น ฯลฯ นับเป็นดอกไม้เพลิงทั้งหมด (กระเทียมนี่มันเป็นดอกไม้ตรงไหน - -")

แล้ว...อันไหนมันหน้าตายังไง ... ไม่รู้เหมือนกัน ตอนเด็กๆไม่เคยเล่น
รู้แต่ข้างๆโรงเรียนมีกระเทียมขาย เพื่อนชอบเอามาขว้างใส่กัน -___-" (แต่ไม่เคยไปขอเขาเล่นซักที)

เที่ยวรอบๆนอกโตเกียวด้วยรถไฟ (2)

yokohama, kamakura, enoshima อยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของโตเกียว เลียบตามชายฝั่งทะเลไป
hakone (และ fujisan) อยู่ทางตะวันตกของโตเกียว นั่งสาย odakyu วิ่งตรงไปถึงเลย

วันนี้ ไปซีกตะวันตกเฉียงเหนือ ทางเหนือ แล้วก็ทางตะวันออกบ้าง

1. ไปมิตาเกะ
ฤดูท่องเที่ยวของมิตาเกะ คือฤดูใบไม้ร่วง ราวปลายพฤศจิกายน ต้นธันวาคม ไปดูใบไม้แดง มิตาเกะ เป็นชื่อของภูเขา (御岳山) อยู่ในเขต โอเมะ เป็นโตเกียวบ้านนอกฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือ อยู่ห่างจากตัวเมืองโตเกียวเกือบสองชั่วโมงโดยรถไฟ คอร์สท่องเที่ยวมิตาเกะ หลักๆเป็น hiking course ไปถึงแต่เช้า จะเดินได้ครบรอบ (ภูเขาแถวนั้น) พอดี แต่ไม่เคยเดินจนครบรอบซักที เพราะไปสาย (สิบโมง) แล้วก็ค่อยๆเดินถ่ายรูปกันไปเรื่อย ไปยังไม่ทันถึงครึ่งวงก็บ่ายแล้ว กลัวลงจากเขาไม่ทันมืด (สี่ห้าโมงเย็นมันก็มืดแล้ว ต้องลงจากเขาก่อนนั้น)

ถึงจะเคยอ่าน ข้างหลังภาพ (หนังสือนอกเวลา ม.6) .. แต่ลืมไปหมดแล้ว ว่าคุณหญิงไปเที่ยวที่ไหนมาบ้าง - -".. แต่เดาๆเอาจาก image ของคุณหญิง คาดว่าคุณหญิงคงไม่ไป hiking course แน่ๆ เพราะมันเหนื่อยพอดู กินเวลา และจำเป็นต้องแต่งตัวแบบทะมัดทะแมงพอควร เดาว่าคงไปแค่ตอนต้นๆ ที่ขึ้นไปถึงศาลเจ้า แล้วก็กลับ

การเดินทางไปมิตาเกะ ไปด้วยรถไฟ JR สาย Ome ลงสถานี Mitake ต่อจากนั้น มีพวก cable car สำหรับขึ้นเขาเหมือนกัน จำไม่ได้แล้วว่าตอนไปเดินเอาหรือขึ้นรถ (ขึ้น cable car 6 นาที เดิน.. 60 นาที) ช่วง peak ที่ใบไม้แดง คนจะแน่นมาก คิว cable car จะยาวมาก รอขึ้นอาจจะนานพอๆกับเดินเอง
ค่าบัสจากสถานีรถไฟไป cable car 270 เยน (เดินได้ 45 นาที) ค่า cable car 570 เยน ราคาเที่ยวเดียว

ส่วนวิวแม่น้ำ สายน้ำไหล... บนเขามีน้ำตกอยู่หลายที่ แต่..คิดว่าคุณหญิงคงไม่ได้ปีนเขาขึ้นไป ที่ที่อาจจะใช่ น่าจะเป็นแม่น้ำทามะ (多摩川) ตรงสถานีรถไฟมากกว่า ใบไม้แดงตรงนั้นก็สวยเหมือนกัน จริงๆแล้ว โซนทามะกาว่า ค่อนข้างมีชื่อเสียงเรื่องเป็นที่ชมใบไม้แดงทีเดียว ส่วนที่สวยมากๆ นั่งรถไฟสาย Ome เลยมิตาเกะเข้าไปอีก (奥多摩)

http://www.mitaketozan.co.jp/english/index.html

2. ไป Nikko
Nikko อยู่ทางเหนือของโตเกียว Nikko เป็นเมืองตากอากาศของคนญี่ปุ่นมาตั้งแต่ยุคเอโดะ ออกจะเป็นเหมือนเมืองของตระกูลโตกุกาว่าเลยทีเดียว (ตระกูลโชกุนที่ปกครองยุคเอโดะ) สุสานของโตกุกาว่า (จำไม่ได้ว่าคนไหน..) ก็อยู่ที่นี่

Nikko แบ่งคร่าวๆออกเป็นสองส่วน ส่วนตัวเมือง จะมีศาลเจ้าใหญ่ๆ กับวัด เป็นโซน world heritage โดยปกติ ถ้าไปเที่ยว nikko ก็จะแวะตรงนี้กัน กับอีกส่วนคือบนเขา (奥日光 - OkuNikko) มีทะเลสาบ น้ำตกอยู่สี่ห้าแห่ง อันสำคัญๆก็มี Kegon falls เป็นน้ำตกที่สูงเกือบร้อยเมตร เป็นน้ำตกชื่อดังของญี่ปุ่น ขึ้นไปบนเขาอีกมีน้ำตกอีกพอสมควร ที่จะสวยมากตอนใบไม้แดง ตรง OkuNikko นี่ มีเป็นจุดชมวิวชื่อดังตอนใบไม้แดงอีกเหมือนกัน มีตั้งแต่วิวน้ำตก วิวทุ่ง วิวริมผา ทางขึ้นเขาค่อนข้างจะโหดอยู่สักหน่อย ถ้าจะขึ้นไปดูบนเขา ควรค้างคืนบนเขา (เป็นแหล่งออนเซ็น) ถ้าไปเช้าเย็นกลับก็ดูแต่ศาลเจ้าข้างล่างดีกว่า

ถัดจาก Nikko ขึ้นเหนือไปอีก เป็นเขต Kinugawa เป็นแหล่งออนเซ็นชื่อดัง ก็เป็นอีกทางเลือก ถ้าไม่ค้างบนเขาที่ Nikko ก็เลยไปค้างที่ Kinugawa ก็ได้ แถวๆ kinugawa มี themepark อีกสองแห่งที่เด่นๆ
- Nikko edomura บรรยากาศข้างในจะเป็นยุคเอโดะ มีโชว์นินจา โชว์การแสดง
- Tobu World Square คล้ายๆเมืองโบราณ แต่เป็น "world" square

รถไฟไป Nikko มีของ JR กับบริษัท Tobu แต่ pass ที่น่าสนใจเป็นของ Tobu
1. World heritage pass
3600 เยน ออกจาก asakusa เหมาะสำหรับคนที่ไม่ได้จะขึ้นไปดูน้ำตกบนเขา ดูแค่วัดกับศาลเจ้าข้างล่าง ใช้ได้ 2 วันใน free area
2. All nikko pass
4400 เยน ถ้าจะขึ้นเขาด้วย (ค่าบัสขึ้นเขาเที่ยวเดียวก็พันเยนแล้ว) ใช้ได้ 4 วันใน free area

http://www.jreast.co.jp/e/nikko-kinugawa/bargain_tickets.html
http://www.tobu.co.jp/foreign/pass/index.html

3. ไป Narita
ตัวเมือง Narita ถึงก่อนสนามบิน จุดท่องเที่ยวที่น่าสนใน คือ วัดนาริตะ เดินไปได้ไม่ไกลจากสถานี Narita นัก แล้วก็มี Aeon shopping mall แต่ต้องนั่งบัสไป (มีรถวิ่งตรงไปลง aeon เลย เที่ยวละ 200 เยน) ดูเหมือนทัวร์จะแวะให้ลูกทัวร์ช็อปปิ้งก่อนกลับบ้านกัน
http://narita-aeonmall.com/index.jsp

ส่วนคนไทยที่อยู่ที่นี่.. ถ้าไป narita ส่วนใหญ่ก็จะไปวัดไทยกัน แต่วัดไทยอยู่ไกลจากสถานีไปหลายกิโลอยู่ แล้วก็ คงไม่นับเป็นสถานที่ท่องเที่ยว

รถไฟไป narita มีทั้ง JR และ Keisei สถานีอยู่ติดๆกัน ขึ้นอะไรมาก็ได้ ตามสะดวก

4. ไป Disney
ถึงมันจะชื่อ Tokyo Disney resort แต่ที่ตั้งจริงๆ มันอยู่ Chiba การไปดิสนีย์ให้เล่นได้ครบทุกอย่าง ต้องไปตั้งแต่สวนสนุกเปิด (แปดหรือเก้าโมงเช้า) และอยู่จนมันปิด (จบพาเหรดสุดท้าย สองสามทุ่ม) แต่ถ้ากะจะไปเดินเล่นๆ ชิวๆ ก็ไปบ่ายๆเลย ซื้อตั๋วรอบเย็นเข้าไปแทน

ดิสนีย์ที่นี่แบ่งออกเป็น 2 park ดิสนีย์แลนด์ กับ ดิสนีย์ซี บรรยากาศของดิสนีย์แลนด์จะออกแนวสดใส น่ารัก จะเห็นครอบครัวพาเด็กเล็กๆไปเที่ยวกัน ส่วนดิสนีย์ซี จะโตกว่าดิสนีย์แลนด์ซักหน่อย บรรยากาศออกจะโรแมนติก เหมาะสำหรับไปกับแฟน แต่ก็มีเด็กๆเหมือนกัน

มีแพ็คเกจ tokyo disney resort เป็นตั๋วสองวัน และบางทีจะรวมค้างคืนนึงที่โรงแรมในดิสนีย์เข้าไปด้วย ถ้าอยากได้ทั้งสองบรรยากาศ ค้างแบบนี้ก็สะดวกดี

ถ้าจะไปดิสนีย์โดยรถไฟ ขึ้น JR ไปลงสถานี maihama แล้วต่อ shuttle train ของดิสนีย์เข้าไปข้างใน แต่ทางที่น่าจะสะดวกกว่า (เร็วกว่า ประหยัดกว่า ถ้าไม่ได้อยู่แถวๆใกล้ๆดิสนีย์) คือขึ้นรถบัสตรงไปดิสนีย์เลย มีรถออกจากหลายที่

http://www.tokyodisneyresort.co.jp/index_e.html

หมดแล้วมั้ง รอบๆโตเกียวแบบที่ไปเช้าเย็นกลับได้เนี่ย

เที่ยวรอบๆนอกโตเกียวด้วยรถไฟ (1)

แผนไปเที่ยวอย่างง่ายๆ ตั้งหลักจากโตเกียว ไปเที่ยวเมืองใกล้ๆ ก็จะมี 1-day trip อยู่สามสี่เส้นทาง ที่ค่อนข้างจะฮิต จะมีตั๋วรถไฟที่เป็น 1-day pass สำหรับเที่ยวแบบนี้ด้วย สะดวก และคุ้มดี

คำแนะนำทั่วไป
ตั๋วหลายอันจะใช้ได้ทั้งรถไฟ และ บัส สำหรับ บัส ควรเช็คตารางเวลารถดีๆ จะทำให้วางแผนเที่ยวได้ง่ายขึ้น
ตัวเมืองส่วนใหญ่จะมีบัสท่องเที่ยววิ่งเป็นวงกลมตามจุดท่องเที่ยวต่างๆ (เขาเรียก meguri bus) แล้วจะมีตั๋ว 1-day pass ขาย ถ้าไม่ได้มีเป้าหมายอะไรเป็นพิเศษ ใช้บัสแบบนี้จะเที่ยวได้ครบดี

เส้นทางน่าสนใจ
1. ไป Yokohama
สถานที่ท่องเที่ยวหลักๆของโยโกฮาม่าอยู่เลียบชายฝั่งทะเล เริ่มจาก Minatomirai เป็นโซน..อืม เมืองใหม่(?) ของโยโกฮาม่า แถวๆนั้นจะมีตึกสูง สวยๆ(?) อยู่ ตึกเด่นๆในบริเวณนั้นคือ Queens Tower, Landmark Tower (สูงสุดในญี่ปุ่นนะ แต่ใบหยกกินขาด..) มีชิงช้าสวรรค์ใหญ่ๆ รวมๆเป็นย่านที่ดู "ทันสมัย

ถัดมาติดกันเลย มี..ตึกโกดังยุคแรกของท่าเรือโยโกฮาม่า (赤レンガ - red brick warehouse) ตอนนี้มันเปิดเป็นโรงแรม กับห้าง ถึง..ปราสาทแดง จะสวยกว่า.. แต่ถ่ายรูปโกดังนี่จากข้างนอก ก็สวยดีนะ

เดินเลียบทะเลมาเรื่อยๆ จะเป็นสวนสาธารณะ ชื่อ Yamashita Park เดินเล่นเรื่อยๆ ได้ ดูอ่าวโยโกฮาม่า แต่ถ้าขี้เกียจเดิน ก็กลับมาขึ้นรถไฟแทนก็ได้ (สถานี sakuragichou) เดินมาจนสุดสวน จะเห็นภูเขาเตี้ยๆอยู่ บนนั้นมีพวกสถานกงสุลเก่าของฝรั่ง สมัยเปิดท่าเรือใหม่ๆ (150 ปีก่อน.. ปีนี้ฉลองเปิดท่าเรือครบ 150 ปีน่ะ) แต่ สภาพออกจะเป็น ซากตึก พอควร เพราะมันโดนบอมบ์ไปตอนสงครามโลกด้วย นอกจากนั้น มีจุดชมวิวอยู่ จะเห็นวิวอ่าวโยโกฮาม่าทั้งหมด ถ้าอยากขึ้นไปดู ก็ต้องขึ้นเขากันสักหน่อย

ส่วนตรงตีนเขา ตรงนั้นเป็นย่าน Motomachi แปลตรงตัวว่า เมืองเก่า แถวนี้ๆคล้ายๆย่าน ginza ขนาดย่อส่วน ถ้าอากาศดีๆ ก็เดินเล่นได้ (แต่หน้าร้อน ไม่ค่อยแน่ะนำนะ)

หันหลังให้ทะเล เดินจากตรง motomachi เข้ามาบนฝั่ง จะเป็นย่าน china town ... ก็..คนไทยอาจจะเฉยๆกับ china town มั้ง แต่เดินถ่ายรูปประตูทางเข้า china town ก็สวยดี ข้างใน ส่วนใหญ่จะเป็นร้านอาหารจีน ร้านขายของพอมีบ้าง

สุดทางที่ Motomachi ก็หมดสถานที่ท่องเที่ยวหลักๆของ yokohama แล้ว คือ.. จะบอกว่า ถ้าขยันเดิน (สองสามกิโลได้มั้ง) ก็ตีแค่ตั๋วรถไฟไปกลับ ที่เหลือ "เดิน" อย่างเดียวได้ แต่ถ้า สังขารไม่อำนวย :P ..

1. Minato burari ticket
วันละ 500 เยน เป็นตั๋ว free pass ในโซนตัวเมือง yokohama ขึ้นบัสที่บริหารจัดการโดยเมือง yokohama ได้ มันจะมีบัสท่องเที่ยว เป็นรถสีแดงๆ ชื่อ akai kutsu วิ่งเป็นวงกลมในโซนนี้ ถ้าขึ้นอันนี้ก็จะเที่ยวได้หมดเหมือนกัน ค่ารถเที่ยวละร้อยเยน freepass ก็ขึ้นรถนี่ได้เหมือนกัน บัสธรรมดาของ yokohama ก็ขึ้นได้ (市営バス) แต่นักท่องเที่ยวที่ไม่ชำนาญภาษาญี่ปุ่นอาจจะต้องปวดหัวกับเส้นทางบัสอยู่บ้าง ขึ้นรถท่องเที่ยวจะสังเกตได้ง่ายกว่า ไม่หลงแน่ๆด้วย
http://www.yokohama-bus.jp/burari/index.html

2. JR yokohama minatomirai pass
วันละ 500 เยน เป็น pass ขึ้น JR ในโซนนั้น กับรถใต้ดินสาย minatomirai ได้ไม่จำกัด ข้อดีของรถไฟ คือ รถมันไม่ติด และวิ่งถี่กว่าบัส (ปกติบัสน่าจะวิ่งราวๆ 20 นาที คันนึง) แต่มันต้องเดินมากกว่าบัสสักหน่อย
http://www.jreast.co.jp/e/pass/yokohama_minatomirai.html

3. Tokyu minatomirai pass
เป็นตัว ไป-กลับ รถไฟของบริษัทโตคิว ไปสถานี Yokohama ของรถใต้ดินสาย minatomirai (ก็ของโตคิวนั่นแหละ) แล้วขึ้นลงได้ไม่จำกัดในสาย minatomirai ราคาขึ้นกับจุดเริ่มต้น เหมาะสำหรับคนที่คิดจะไปเฉพาะโซนเลียบทะเล แค่ราคา ไป-กลับ อย่างเดียว ก็ถูกกว่าซื้อปกติแล้ว แต่ถ้าบ้านไม่ได้อยู่ใกล้รถไฟของโตคิว ก็ไม่มีประโยชน์

การเดินทางไป yokohama มีรถไฟของ JR (หลายสายอยู่ มีทั้งรถด่วน หวานเย็น), Keikyu, Tokyu จะใช้บริการสายไหนขึ้นกับว่าตั้งต้นจากตรงไหน แล้วก็มี pass ของอะไรอยู่แล้วหรือเปล่า เช่น คนถือ JR pass อาจจะอยากขึ้น JR ซึ่ง..ราคาปกติมันจะแพงกว่าเจ้าอื่น

2. ไป Enoshima+Kamakura
Kamakura, Enoshima ถ้าออกจากโตเกียว จะอยู่เลย yokohama ออกไปอีกซักครึ่งชั่วโมงได้ จุดท่องเที่ยวเด่นๆของ kamakura (ที่ไปกี่ทีๆ ก็ได้ยินเสียงภาษาไทยลอยว่อนไปทั่ว) คือ daibutsu
เรื่องเกี่ยวกับ kamakura - ดู entry เก่า

Enoshima อยู่เลยออกมาจาก kamakura อีกนิดหน่อย Enoshima เป็นเกาะอยู่ใกล้ๆ ชายฝั่ง เดินไปได้ (ราวๆกิโลนึง) มีถนนเชื่อม บนนั้นมี "ศาลเจ้าแห่งความรัก" เหมาะสำหรับคุณๆ คู่รักทั้งหลาย แต่.. มันอยู่บนเขา..(อีกแล้ว) ถ้าจะไปก็จะได้ออกกำลังกันสักหน่อย ถ้าเดินขึ้นเองไม่ไหว ก็มีบันไดเลื่อน (เก็บตังค์) ให้เหมือนกัน

ระหว่างทาง Kamakura - Enoshima จะเป็น..อืม.. รถไฟผสมกับ tram (บางทีมันก็วิ่งแบบรถไฟ บางทีมันก็วิ่งปนกับรถยนต์บนถนน) บางคนเขาก็ว่า มันน่าสนใจดี นั่งรถเล่นดูก็ได้ รถไฟสายนี้ชื่อ Enoden ยังไงตอนจะไป daibutsu ถ้าไม่นั่งบัส จะไปรถไฟ ก็ต้องนั่งสายนี้อยู่แล้ว

สำหรับ free pass ในโซนนี้ จะเน้น enoden เป็นหลัก บาง pass จะรวมตั๋วบัสไปให้ด้วย

1. JR Kamakura-Enoshima excursion ticket
1970 เยน จากสถานีไหนก็ได้ในสาย yamanote ใช้ได้ 2 วัน (เขาตั้งใจให้ค้างคืน) ขึ้น JR, monorail, Enoden ได้
http://www.jreast.co.jp/e/pass/kamakura_enoshima.html

2. Odakyu Enoshima-Kamakura free pass
1430 เยนต่อวัน ถ้าขึ้นจาก shinjuku และถูกกว่านั้นถ้าขึ้นใกล้ๆ เป็นตั๋วไป-กลับของสาย odakyu ถึงสถานี fujisawa (ของ odakyu) ในโซน kamakura ขึ้นได้เฉพาะ Enoden
http://www.odakyu.jp/english/freepass/enokama_01.html

ปกติแล้วเราใช้ตั๋วนี่ตลอด ถ้าจะไป kamakura เพราะบ้านเราอยู่ค่อนมาทางนี้มากกว่า JR แล้ว.. ถ้าไปวันเดียวตั๋วนี่ก็ถูกกว่ากันเห็นๆ

3. ไป Hakone
สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของทัวร์คนไทย ไปแต่ละทีเจอคนไทยเป็นคันรถ (บัส..) เส้นทางมาตรฐานจะเป็นวงกลม เริ่มจาก รถไฟปีนเขา เคเบิลคาร์ กระเช้าข้ามเขา ลงมานั่งเรือล่องทะเลสาบกลับ แล้วขึ้นบัสกลับมาจุดเริ่มต้น ระหว่างทางมีจุดแวะเพียบ ถ้าจะไปให้หมดทุกจุดที่น่าไป ควรค้างอย่างน้อย 1 คืน
จุดที่น่าสนใจ สำหรับทริปเช้าไปเย็นกลับ
- รถไฟปีนเขา รถไปปกติจะวิ่งทางราบ แต่อันนี้ มันต้องขึ้นเขา มันก็เลยจะวิ่งแบบ ทบไปทบมา วิวรอบด้าน ก็จะเป็นเหมือนขับรถขึ้นเขา เป็นหน้าผาบ้าง เห็นป่าข้างล่างบ้าง ช่วงมิถุนา ที่เป็นฤดู ajisai (hydrangea) สองข้างทางจะมีแต่ดอก ajisai บาน เป็นฤดูท่องเที่ยวของรถไฟสายนี้เลย
- Hakone open air museum น่าถ่ายรูปมาก ยังไม่เคยแวะเหมือนกัน แต่ถ้าไปรอบหน้า คงจะแวะ
http://www.hakone-oam.or.jp/english/index.html
- Owakudani เป็นสถานีนึงของกระเช้าข้ามเขา เป็นที่ที่... เจอบัสคนไทยตลอด ตรงนี้เป็นเหมืองกำมะถัน ของว่างที่คนแวะซื้อกันคือ ไข่ต้ม ที่เปลือกมันสีดำ (เพราะน้ำแถวนี้มีกำมะถันเยอะ) ที่จุดนี้เห็นวิว fujisan ชัดมาก ถ้าไม่ซวยโดยเมฆบังซะก่อนนะ
- ระหว่างข้ามเขา ก็จะเห็น fujisan แบบเต็มๆตา บนกระเช้า อีกเหมือนกัน
- ล่องเรือ...อารมณ์ยังกะล่องเรือโจรสลัด.. มีโทริอิกลางน้ำ เล็กๆ อยู่ลิบๆ อันนึง เรือจะจอดสามจุด จุดแรกหลังจากลงกระเช้า ล่องทะเลสาบมา hakonemachi แล้ววิ่งสั้นๆ ไป motohakoneko ที่จุดสุดท้ายนี่จะเห็น fujisan เต็มๆอีกที (แน่นอน..ถ้าอากาศดี)
- ระหว่างทางขึ้นบัสกลับสถานีรถไฟ จะผ่าน spa themepark (yunessun) ที่ใครบางคนไปแช่บ่อช็อกโกแล็ตแล้วถ่ายวิดีโอมาโชว์ แต่ถ้าไม่ได้ค้างคืน คงแวะไม่ทัน

เส้นทางปกติ จะวนทวนเข็มนาฬิกา (ขึ้นเขาก่อน) แต่ถ้ากลัวคนเยอะ (เยอะจริงๆนั่นแหละ) ก็ไปแบบสวนทางกับคนอื่นๆก็ได้ คือนั่งบัสลงมาล่องเรือก่อน

1. Odakyu Hakone freepass
เป็นตั๋วไป-กลับ ของสายโอดะคิว ถึงสถานี hakone yumoto แล้วในโซนวงกลมนั้นเป็น free area ขึ้นรถไฟ กระเช้า เคเบิลคาร์ บัส ได้ไม่จำกัด ราคาขึ้นกับต้นทาง มีทั้งตั๋ว 2 วัน และ สามวัน แต่ถึงจะไปเช้าเย็นกลับ ถ้าไปครบวงตามสูตร มันก็ยังถูกกว่าไปซื้อแยกทีละอันเองอยู่ดี
http://www.odakyu.jp/english/freepass/hakone_01.html

2. Odakyu Fuji Hakone freepass
เหมือนอันบน แต่เพิ่มโซนรอบๆ fujisan เข้าไปด้วย เป็นตั๋ว 3 วัน 7200 เยน
ที่น่าสนใจ.. มันรวมเส้นที่ไป fuji q highland (สวนสนุกที่โคสเตอร์โหดได้ใจ) เข้าไปด้วย แล้วก็ ผ่าน gotemba preium outlet ด้วย
ถ้าจะใช้ตั๋วนี้ ควรต้องค้างคืน ที่ค้างคืนที่แนะนำคือ kawaguchiko (ที่คุณคนหลงป่าในห้อง MBK พันทิปไปหลงมานั่นแหละ) เพราะวิวตรงนั้นจะเป็น ทะเลสาบ ที่มี fujisan เป็น background หลายๆโรงแรมมีออนเซ็นส่วนตัวในห้อง ให้แช่น้ำแร่ชมวิวได้ที่ริมหน้าต่างเลย (เหมาะสำหรับคู่สวีท.. อีกแล้ว) โรงแรมเพียบ เลือกราคาได้ตามสะดวก

ยังไม่จบ.. พรุ่งนี้มาต่อ ทริปมาตรฐานไป nikko กับทริปตามรอยคุณหญิงกีรติที่มิตาเกะ ละกัน

ตั๋วรถไฟในโตเกียว

รถไฟในโตเกียวแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มบริษัท
1. JR
2. รถใต้ดิน มี Metro กับ Toei
3. รถเอกชนอื่นๆ จะวิ่งจากชานเมืองเข้ามาโตเกียว ก็มี Tobu, Seibu, Keio, Keisei, Keikyu, Odakyu, Tokyo monorail, yurikamome, etc.

หมายเหตุ: กฎหมายญี่ปุ่นสมัยก่อนห้ามรถเอกชนเข้ามาวิ่งในวง yamanote รถเอกชนเลยวิ่งแค่จากชานเมืองเขามาถึงแถวๆ yamanote ในวงจะมีแต่รถใต้ดิน กับ JR

เวลาคิดราคาตั๋วรถไฟ จะคิดตามระยะและบริษัทเป็นหลัก เช่น เรานั่ง JR 3 สาย แต่อยู่บน JR ตลอด ไม่มีการเปลี่ยนมาบริษัทอื่น จะนับระยะจากจุดเริ่มต้นถึงจุดสุดท้าย คิดค่ารถรอบเดียว แต่ถ้าเราเปลี่ยนบริษัทไปมา เช่น เริ่มจากสายรถเอกชน เปลี่ยนเป็นรถใต้ดิน แล้วเปลี่ยนเป็นสายรถเอกชนอีกบริษัท เท่ากับเราเสียค่ารถไฟ 3 ต่อ แม้เราจะไม่ได้ออกจากสถานีก็ตาม

ตั๋วเหมาจ่าย มักจะแยกตามบริษัท ตั๋วรวมหลายบริษัทก็มี แต่ค่อนข้างแพง เราสามารถใช้ตั๋วบริษัทเดียวแล้วเดินทางให้คุ้มได้ ถ้าวางแผนไว้ดีๆ

ตั๋วที่น่าสนใจสำหรับการท่องเที่ยว
1. 1-day ticket ในโตเกียว
เนื่องจากในโตเกียวมีทั้ง JR ทั้งรถใต้ดิน (ทั้งสองค่าย) วิ่ง ตั๋ว 1-day ticket ก็จะมีแยกตามบริษัทเช่นกัน

1.1 JR tokunai pass
วันละ 730 เยน ขึ้นได้เฉพาะ JR ในเขต 23 ku (โตเกียวชั้นใน ไม่นับโตเกียวบ้านนอก)

1.2 Tokyo Metro 1-day open ticket
วันละ 710 เยน ขึ้นได้เฉพาะรถใต้ดินของบริษัท Metro แต่เส้นทางครอบคลุมโตเกียวชั้นในทั้งหมด

1.3 Toei one-day economical ticket
วันละ 700 เยน ขึ้นรถทุกอย่างที่ดำเนินการโดยเมืองโตเกียวได้ (都営 - Toei) มีรถใต้ดิน 3 สาย บัส tram กับสาย nippori-toneri liner

1.4 Metro+Toei one-day ticket
วันละ 1000 เยน ขึ้นรถใต้ดินได้ทุกสาย (Metro กับ Toei)

1.5 Tokyo free ticket
วันละ 1580 เยน ขึ้นทุกอย่างข้างบนได้หมด

1.6 สำหรับนักท่องเที่ยวที่ลงจากเครื่องที่สนามบิน
มี 1-day pass (600 เยน), 2-day pass ร(980 เยน) ราคาพิเศษขายที่ Narita ถูกกว่ามาซื้อ 1-day pass ตามปกตินิดหน่อย
แล้วก็มีตั๋วควบ สายจากสนามบิน + metro 1-day pass กับตั๋วควบ airport bus+ metro 1-day pass

คำแนะนำ
สำหรับการเที่ยวในตัวเมืองโตเกียว ขึ้นเฉพาะรถใต้ดินก็พอ ถ้าวางแผนดีๆ อาจจะใช้แต่ metro ทั้งหมดได้ในวันเดียว ไปดูเส้นทางแนะนำเพิ่มเติมได้ในเวบ tokyo metro
http://www.tokyometro.jp/global/en/travel/index.html

ถ้าวางแผนมาดีๆ ไปแบบไม่ต้องซื้อ 1-day pass จะถูกที่สุด แต่จะปรับแผนลำบาก ซื้อ 1-day pass ไว้ก็เดินทางสบายใจดี

2. ตั๋วร่วมระหว่างบริษัท
เนื่องจากบริษัทเดินรถเอกชน จะวิ่งอยู่ในเขตชานเมืองเพื่อส่งคนเข้าเมืองเป็นหลัก เพื่ออำนวยความสะดวกให้คนอยากเที่ยวที่ไม่ได้อยู่ในเมือง (และเพิ่มรายได้ให้บริษัท) บริษัทพวกนี้มักจะ co กับบริษัทอื่นแล้วออกตั๋วร่วมกัน เช่น Tokyu+Metro, Tokyu+TWR ลักษณะตั๋วจะเป็นตั๋วไป-กลับ สำหรับรถชานเมือง แล้วเป็น free pass ที่ปลายทาง

กับอีกแบบจะเป็นตั๋วร่วม สำหรับออกไปเที่ยวนอกเมือง ก็จะเป็นตั๋วไป-กลับโซนท่องเที่ยว รวมกับ free-pass ในโซนท่องเที่ยวเหมือนกัน

จบตอนแรกไว้ก่อน
เดี๋ยวดึกๆค่อยมาต่อ ตั๋วรถไฟเที่ยวนอกเมือง

http://www.tokyometro.jp/global/en/ticket/valueticket.html
http://www.jreast.co.jp/e/pass/index.html
http://www.kotsu.metro.tokyo.jp/english/ticket.html

ติดต่อโน่นนี่ที่จำเป็น เมื่อมาอยู่ญี่ป่น

...เรื่องอดีตอีกแล้ว...
เดี๋ยวมีเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ มาใหม่ แล้วน้องๆ หลายคนก็กำลังจะย้ายบ้าน จดๆไว้สักหน่อย (รู้สึกจะพูดซ้ำๆมาสามสี่ปีละ.. - -")

การลงทะเบียนต่างด้าว/การ update ข้อมูล
คนที่อยู่เกิน 90 วันทุกคน ต้องไปลงทะเบียนทำบัตรต่างด้าว (alien card) ที่เขต (อำเภอ) ของตัวเอง ปกตินักเรียนต่างชาติมักจะมีติวเตอร์พาไปอยู่แล้ว แต่บางทีก็เป็นพี่ๆน้องๆชาติเดียวกันนี่แหละ ที่พาไป
ไม่มีอะไรมาก เตรียมรูปไปสองใบ กับ passport เขาจะให้ใบเหลืองๆมา บอกว่าให้รอ 2-3 อาทิตย์แล้วค่อยมาเอาบัตร

ทีนี้ ถ้าไม่มี alien card เนี่ย มันจะไปสมัครอะไรต่ออะไรได้ลำบากมาก ดังนั้น เราสามารถขอใบรับรอง alien card ได้ (คล้ายๆขอคัดสำเนาทะเบียนราษฎร์ อะไรทำนองนั้น) เสียตังค์ชุดละ 300 เยน ขอเผื่อไว้ก่อนก็ดี เผื่อจะรีบไปเปิดโทรศัพท์ หรือเปิดบัญชีธนาคาร

ใน alien card จะมีข้อมูลที่อยู่ปัจจุบัน แล้วก็ข้อมูลเหมือนใน passport รวมกับ visa ดังนั้น ถ้าย้ายที่อยู่ หรือมีการแก้ไขใดๆ เกี่ยวกับ passport เช่น ไปต่ออายุมา หรือเกี่ยวกับวีซ่า เช่น เปลี่ยนประเภท เราต้องไปแจ้งเขตให้ update ด้วย

ถ้าได้ alien card แล้ว ก็เลิกพก passport ได้ พกแต่ alien card พอ และ.. ถ้าหน้าตา...ต่างด้าว+ทำตัวน่าสงสัย... อาจจะเจอตำรวจเรียกตรวจ alien card ได้ (เราไม่เคยโดน เพราะหน้าตาใสซื่อ.. และกลมกลืนกับคนญี่ปุ่น..) ถ้าไม่ได้พก ก็อาจจะซวยได้เหมือนกัน

ประกันสุขภาพ
คนที่อยู่นาน (จนต้องทำ alien card) ทุกคน ต้องมีประกันสุขภาพ จะเป็นของรัฐ หรือเอกชนก็ได้ ปกติบริษัทมักจะมีสวัสดิการทำประกันสุขภาพให้พนักงานและครอบครัว ส่วนนักเรียนต่างชาติทั้งหลาย ส่วนใหญ่ก็สมัครของรัฐไป (国民健康保険 - 国保) นักเรียนไทยชอบเรียกประกันสุขภาพ ย่อๆ ว่า "โฮเค็ง" (จริงๆมันแปลว่า "ประกัน" เฉยๆน่ะนะ)

ถ้ามีประกันสุขภาพ เวลาเจ็บป่วย เราจะไปรักษาได้ในราคาประกัน (ลดจากราคาเต็มราวๆ 60%) แต่ถึงลดแล้วก็ไม่ได้ถูกนัก แค่พอจ่ายได้เฉยๆ ถ้าเจ็บหนัก ค่ารักษาแพงมาก ก็จะได้ส่วนลดคืนอีกเหมือนกัน ช่วงฤดูสกี มีคนเจ็บกลับมาทุกปี.. ขาหักบ้าง แขนเดาะบ้าง.. ก็ใช้ประกันกันคุ้มล่ะ (แต่เราไม่เคยใช้ซักหน - -")

ประกันสุขภาพทำที่เขตเช่นเดียวกัน พอไปทำ alien card แล้วก็ทำประกันต่อไปเลย สำหรับคนที่รายได้น้อย (เช่นนักเรียน ที่.. ไม่ได้ทำงานพิเศษจนรวย) จะมีส่วนลดเบี้ยประกันให้ หลังจากลดแล้วจะเสียกันโดยเฉลี่ยราวๆ ปีละหมื่นเยน หรือหมื่นนิดๆ มีหลายคน เบี้ยว ไม่จ่ายค่าประกันสุขภาพ ที่นี่ไม่มีตำรวจมาไล่จับถ้าไม่จ่าย ญี่ปุ่นใช้คำว่า "ขอความร่วมมือ" ในการขอให้จ่าย .. ก็ ตกเดือนละพันเยน.. ถูกกว่าไปกินข้าวนอกบ้านโดยปกติด้วยซ้ำ ก็จ่ายไปเถอะ

เวลาย้ายบ้าน ตอนไปแจ้งย้ายที่อยู่ (ที่เขตใหม่) ก็ต้องไปแจ้งย้ายประกันสุขภาพด้วย บางเขตบริการดี จัดการติดต่อเขตเดิม ช่วยยกเลิกให้ด้วย แต่บางเขตก็ให้เรากลับไปแจ้งย้ายออกเอง

การเปิดบัญชีธนาคาร
กฎหมายญี่ปุ่นพึ่งเปลี่ยนไม่นาน (ปี 2005-2006 ได้ - -") โดยให้คนต่าวด้าวที่มาอยู่เกิน 6 เดือนขึ้นไปแล้วเท่านั้น ที่จะเปิดบัญชีธนาคารได้ แต่.. ถ้าห้ามหมดจริงๆ นักเรียนทุนทั้งหลายก็งานเข้าเลย เพราะเงินทุนก็เข้าบัญชีธนาคารอยู่แล้ว ถ้าอยู่ไม่ถึงหกเดือนแล้วต้องการเปิดบัญชี ต้องมีคนรับรองให้ ปกติถ้าเป็นนักเรียน โรงเรียนจะเป็นคนรับรองให้ และภายในหกเดือนแรกจะยังโอนเงินเข้าออกตามใจไม่ได้ แต่กด atm ได้ เอาเงินเข้าได้ตามปกติ หลังจากหกเดือนถึงจะขอเปลี่ยนเป็นบัญชีปกติได้

ธนาคารใหญ่ของญี่ปุ่นมีสามสี แดง (Mitsubishi Tokyo UFJ) เขียว (Mitsui Sumitomo) น้ำเงิน (Mizuho) ที่เหลือจะเป็นธนาคารเล็ก บางทีก็เป็นธนาคารท้องถิ่น (เช่น Yokohama bank) การเลือกธนาคาร ไม่มีอะไรมาก เอาใกล้เป็นหลัก แต่ถ้าทำธุรกรรมบ่อยๆ (และ..งก) ก็ดูค่าธรรมเนียมของแต่ละธนาคารเปรียบเทียบกันก็ได้

มีธนาคาร online อีกสองสามเจ้า (shinsei, jibun ginkou) พวกนี้จะให้กดเงินได้ตามเซเว่น และอาจจะฟรีค่าธรรมเนียมโอนเงินรายเดือน ก็สะดวกดีเหมือนกัน

ธนาคารอีกอันคือ ไปรษณีย์ ตอนตั้งมา มันเหมือนธนาคารออมสินของไทย เมื่อก่อน การโอนเงินระหว่างธนาคารกับไปรษณีย์จะยุ่งยากมาก แต่ไปรษณีย์พึ่งแปรรูปไป ตอนนี้ธนาคารไปรษณีย์ก็เป็นธนาคารเต็มตัวแล้ว ทำอะไรสะดวกขึ้น ข้อดีหลักของไปรษณีย์คือ มันมีสาขาทั่วประเทศ ขนาดธนาคารใหญ่ๆ ถ้าไปต่างจังหวัดไกลๆ นี่หาสาขายากมาก

หลายธนาคารจะบังคับให้ต้องใช้ "อิงคัง" (ตราปั๊ม) แทนลายเซ็น (เหมือนคนญี่ปุ่นทั่วไป) ก็ต้องไปทำให้เรียบร้อย ทำที่นี่น่าจะตกหลายร้อย ไปจนหลายพันเยน ขึ้นกับขนาดและความหรูหรา ตามร้านร้อยเยนก็มีอิงคังขาย .. แต่ อาจจะไม่ปลอดภัยเท่าไหร่ ถ้าจะใช้อิงคังร้อยเยน กับเรื่องเงินๆทองๆ

จริงๆแล้ว อิงคังที่ถูกกฎหมาย ต้องไปลงทะเบียนที่เขต (อีกแล้ว) แต่ดูเหมือนว่าจะไม่มีใครไปลงทะเบียนกันซักเท่าไหร่ แล้วธนาคารก็ไม่ค่อยจะขอดูไอ้ใบรับรองนี่ด้วย สำหรับคนต่างชาติที่ไม่มีชื่อตัวจีนในพาสปอร์ต (คนไทย..ทุกคนนั่นแหละ) ตัวหนังสือในอิงคังต้องใช้ katakana เท่านั้น ใช้ภาษาอังกฤษไม่ได้ ไปสรรหาตัวจีนมา ธนาคารก็อาจจะไม่รับ (แต่ถ้าฟลุกๆ.. เขาก็รับเหมือนกัน เช่นของเราเป็นต้น :P)

การซื้อโทรศัพท์มือถือ
หลังๆมานี่ บริษัทมือถือก็เริ่มเขี้ยวมากขึ้นกับลูกค้าต่างด้าว เมื่อก่อน การจ่ายค่ามือถือทำได้ 3 แบบ จ่ายตามคอมบินี่ (convenient store) ตัดบัญชีธนาคาร หรือ ตัดบัตรเครดิต แต่หลังๆมานี่ รู้สึกว่าจะไม่ให้คนต่างด้าวที่เปิดมือถือใหม่จ่ายผ่านคอมบินี่แล้วมั้ง บังคับว่าต้องมีบัญชีธนาคารก่อน หรือมีบัตรเครดิต คงเพราะ..มีพวกเบี้ยวเยอะ

มือถือญี่ปุ่นมีสามค่ายหลักๆ docomo, au, softbank และ pct (willcom) แต่ไม่ค่อยเห็นใครเปิด willcom เท่าไหร่ ควรดูคนรอบๆตัว ว่าเขาใช้ค่ายไหนกันเป็นหลัก เพราะโปรโมชั่นโดยทั่วๆไป โทรค่ายเดียวกันจะถูกกว่าโทรข้ามค่าย นักเรียนไทยในเมืองใหญ่ๆ ใช้ softbank กัน แต่ถ้าออกไปไกลๆ อาจจะไม่มีสัญญาณ (อารมณ์ น้องส้ม orange สมัยก่อนมากๆ ถูก.. แต่สัญญาณห่วย) docomo เป็นเจ้าที่สัญญาณดีที่สุด (ทำนองเดียวกับ AIS .. สัญญาณดี.. แต่แพง) au ก็กลางๆ

ช่วงหลังมานี่ บริษัทมือถือจะบังคับซื้อเครื่องขาด หรือบังคับเซ็นสัญญาสองปีแต่บริษัทจะจ่ายค่าเครื่องให้ ก็ไปเลือกรุ่นเอาตามใจชอบ บางรุ่นที่บริษัทช่วยค่าเครื่องไม่หมด ก็ต้องจ่ายเองบ้าง วันดีคืนดี ก็จะมีรุ่นดีๆมาขายถูกๆ เช่น คนไทยแถวนี้พึ่งแห่กันไปถอย iphone มา เพราะมันถูกมาก.. แต่มันก็มีรุ่นใหม่ออกมาเรื่อยๆ ก็คงต้องเลือกตามสภาพตอนนั้นๆ ค่าเครื่องแต่ละร้านไม่เหมือนกัน ควรสำรวจหลายๆร้านก่อนตัดสินใจซื้อด้วย

ไฟฟ้า ประปา แก๊ส
ถ้ามาอยู่หอ ก็ไม่ต้องสนใจเรื่องพวกนี้ แต่ถ้าย้ายออกมาอยู่เอง เราต้องไปเปิดใช้น้ำ ไฟ แก๊ส เอง จริงๆ มันคือการย้ายชื่อคนจ่ายเงินจากเจ้าของบ้าน มาเป็นชื่อเรา การเปิดก็ไม่มีอะไรมาก น้ำ กับ ไฟ แค่โทรไปบอก ส่วนแก๊ส เขาจะมาเปิดวาล์วให้ ต้องนัดเวลา แต่ก็เปิดไม่นานก็เสร็จ

การจ่ายค่าน้ำ ไฟ แก๊ส ก็เหมือนกับโทรศัพท์มือถือ จ่ายได้สามแบบ ไปจ่ายเองทุกเดือนตามคอมบินี่ ตัดบัญชีธนาคาร หรือตัดบัตรเครดิต

ค่าไฟ จะแพงที่สุดตอนหน้าหนาว อาจจะถึงหมื่นเยนต่อคนต่อเดือนได้ ถ้าเปิดฮีตเตอร์ทั้งวัน ช่วงอากาศดีๆ ค่าไฟจะเหลือราวๆ 2-3 พันเยนต่อคนต่อเดือน (มีคอม โคมไฟ ตู้เย็น เครื่องซักผ้า ไมโครเวฟ) ช่วงน้ำมันแพงที่ผ่านมา ค่า FT ที่นี่ขึ้นไปสูงมาก เห็นค่าไฟแล้วแทบช็อก แต่เขาก็ช่วยเกลี่ยๆ FT ไปลงเดือนอื่นบ้างเหมือนกัน ถ้าไม่เกลี่ยเลยสงสัยจะช็อกคูณสอง

ค่าน้ำ คิดสองเดือนหน ตกราวๆ 2-3 พันเยนต่อคน ต่อสองเดือน

ค่าแก๊ส แก๊สท่อ ถูกกว่าแก๊สถังเท่าตัว ถ้าเป็นแก๊สท่อ ทำกับข้าวทุกวัน อาบน้ำอุ่นตลอด น่าจะราวๆ 2 พันเยนต่อคนต่อเดือน

การทำบัตรเครดิต
แรกๆก็ไม่คิดว่ามันจำเป็น แต่ไปๆมาๆ ถ้าเป็นนักเรียนที่ต้องบินไป conference ต่างประเทศ มันก็จำเป็นอยู่เหมือนกัน (จ่ายค่าลงทะเบียน .. พูดเหมือนเคยไปเนาะ... แต่ไม่เคย - -") เวลาเอามาเบิกเงิน ต้องเอา slip บัตรเครดิตมาเบิก ถ้าบัตรไม่ใช่ชื่อตัวเอง หรือเป็นบัตรจากไทย มันจะยุ่งยากเวลาเบิก

บริษัทบัตรเครดิตมักจะออกบัตรคู่กับร้านค้าต่างๆ เลือกเอาได้ตามใจชอบ แต่.. มันอาจจะไม่อนุมัติ สมัครแล้วไม่ได้ นับเป็นเรื่องปกติ แต่ที่ได้แน่ๆ สำหรับนักเรียน คือสมัครกับสหกรณ์มหาลัย (生協 - เซเคียว) แต่.. มันไม่มีสิทธิประโยชน์อะไรเลย - -" รูดได้..แค่นั้น..

บัตรเครดิตที่อาจจะ..น่าสนใจอันนึง คือบัตรที่ผูกกับไมล์เลจสายการบิน สำหรับญี่ปุ่นมี 3 สายการบิน JAL, ANA, UA ที่มีบัตรเครดิตเก็บไมล์ และบัตรนี่ก็ไปผูกกับบริการอื่นๆได้ด้วยเหมือนกัน (เช่น ANA รวมกับรถไฟใต้ดิน หรือรวมกับ บัตรโตคิว) แต่ไมล์ช็อปปิ้งมันก็ไม่ได้ขึ้นเร็วเท่าบินบ่อยๆอยู่ดี

VISA, MASTER, JCB ใช้ได้ทั่วไปในญี่ปุ่น ไม่ชาร์จเพิ่ม ร้านส่วนใหญ่ไม่ระบุขั้นต่ำในการรูด (รูดเป็นค่าข้าวโรงอาหาร 3-400 เยน เราก็รูด...) บางร้านเห็นรับ amex, diners บ้างเหมือนกัน แต่ถ้าจะเอาไว้ใช้ต่างประเทศด้วย JCB (ที่ของ่ายที่สุด) อาจจะไม่ค่อยมีประโยชน์ ค่าธรรมเนียมรายปีของบัตร มักจะ "ฟรี" สำหรับนักเรียน บัตรที่ได้ก็จะเป็น student card แต่วงเงินจะต่ำ (แสนเยนต่อเดือน)

การย้ายที่อยู่
1. แจ้งย้ายที่อยู่ที่เขตใหม่ แจ้งย้ายประกันสุขภาพ
2. ไปแจ้งเปลี่ยนที่อยู่ที่ธนาคาร (สาขาไหนก็ได้)
3. แจ้งเปลี่ยนที่อยู่กับบริษัทมือถือ (ทำในมือถือได้), เครดิตการ์ด
4. แจ้งย้าย ไฟฟ้า ประปา แก๊ส ขอแบบฟอร์มจากในเนทได้ แล้วส่งไปรษณีย์กลับไป
5. แจ้ง..โรงเรียน ว่าย้ายที่อยู่แล้ว
6. พวก.. point card อื่นๆ แจ้งก็ดี ไม่แจ้งก็ไม่เดือดร้อนมาก